Tag Archives: ហ៊ុន សែន

រឿង​ព្រំដែន ស្រុកកំណើត ហេង សំរិន ជុំវិញការដោះដូរ ជាមួយ​វៀតណាម

ទរឿង​ព្រំដែន ស្រុកកំណើត ហេង សំរិន ជុំវិញការដោះដូរ ជាមួយ​វៀតណាម
(ដោយ Moung Sony៖ បេសសកម្ម ១០០រាត្រី! រាត្រី៣២, ៣៣ /ថ្ងៃ ១១ ធ្នូ ២០១៨)

នៅខាងក្រោមនេះជាការអង្កេតរកឃើញ របស់ក្រុមការងារ ១០០រាត្រី ដែលមានខ្លឹមសារដូចតទៅ៖

I/ ការរកឃើញ

ទី១. ពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់បានអះអាងថា អជ្ញាធរវៀតណាម តែងតែចូលល្បាតក្នុងដីខ្មែរ ស្ទើរជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

ទី២. ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងតំបន់នោះ បានអះអាងថា ខ្លួនពុំអាចធ្វើអ្វីនៅទីនោះ បានទេ ដូចជាការដាំកូនស្វាយ កាប់ឈើជាដើម ដោយមានការរារាំង ពីសំណាក់អាជ្ញាធរវៀតណាម។

ទី៣. កម្ពុជា បានបាត់បង់វត្តត្នោត ដែលជាវត្តបុរាណ្យ ទៅប្រទេសវៀតណាម ដែលមានចម្ងាយ ពីបង្គោលព្រំដែន លេខ ១២៧ ដែលបានបោះ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ប្រមាណជាង ២ គីឡូម៉ែត្រ តែតាមពិតទៅវត្តត្នោតនោះ ស្ថិតក្នុង ភូមិអន្លុងជ្រៃ ភាគខាងកើត ស្រុកពញាក្រែក ត្បូងឃ្មុំ (តាមការអះអាងរបស់ពលរដ្ឋ នៅក្នុងតំបន់)។

ទី៤. ប្រជាពលរដ្ឋនៅរស់នៅក្នុង ភូមិថ្លុកត្រាច និង ភូមិអន្លុងជ្រៃ ផ្ទាល់ សុទ្ឋតែបានអះអាងថា ខ្លួនបានបាត់បង់ដី ស្រែចម្ការ ទៅប្រទេសវៀតណាម ក្នុង ភូមិអន្លុងជ្រៃ និង ភូមិថ្លុកត្រាច (​ភាគខាងកើតភូមិ) ស្រុកកំណើត លោក ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភាជាតិ ដែលសព្វថ្ងៃ ក្នុងប្រទេស​វៀតណាម ខណ្ឌដោយបង្គោលព្រំដែនថ្មី ដែលបោះក្នុងឆ្នាំ២០០៨ គឺបង្គោលលេខ ១២៥ ដល់បង្គោល លេខ ១៣១។ ដី ស្រែចម្ការ ដែលក្រុមគ្រួសារគាត់បានធ្វើការដាំដុះនៅទីនោះ ជាយូរណាស់មកហើយ ដែលអាជ្ញាធរវៀតណាម បានបញ្ឈប់ពួកគាត់មិនឱ្យធ្វើស្រែចម្ការ រវាងនៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៨៥ និងបានបញ្ឈប់ទាំងស្រុង នៅពេលដែលបានបោះបង្គោលព្រំដែនរួច នៅឆ្នាំ២០០៨។

ទី៥. បើទោះបីជាមានការដុះដូរ ភូមិអន្លុងជ្រៃ និងភូមិថ្លុកត្រាច នៅឃុំកក់ ស្រុកពញាក្រែក មកប្រទេសកម្ពុជាវិញ ដែលវៀតណាម បានអះអាងថា ជារបស់ខ្លួននោះ ក៏ប្រទេសកម្ពុជា មិនបានទទួលផ្ទៃដី ពេញលេញ នូវភូមិទាំង២ នោះដែរ។ គឺទទួលបានត្រឹមភូមិថ្លុកត្រាច ខាងលិចរីឯខាងកើត បានបាត់បង់ទៅប្រទេសវៀតណាម និងទទួលបានភូមិអន្លុងជ្រៃ ខាងលិច រីឯខាងកើតបានទៅប្រទេសវៀតណាម។ មូលហេតុនេះ ឯងបានជាប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ផ្ទាល់ បានបាត់បង់ដី ស្រែចម្ការ របស់ខ្លួន ដែលធ្លាប់ប្រកបផលតាំងពីយូរណាស់មកហើយ។ ក្រុមការងារ  ១០០រាត្រី មិនបានរកឃើញថាផ្ទៃដី នៅភូមិថ្លុកត្រាច ខាងកើត និងអន្លុងជ្រៃខាងកើត ដែលបាត់បង់ទៅវៀតណាមនោះ ចំនួនប៉ុន្មាននោះទេ។ (តាមការអះអាងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងតំបន់)។

ទី៦. បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានរស់នៅក្នុងភូមិអន្លុងជ្រៃ និងភូមិថ្លុកត្រាច បានរៀបរាប់ថាក្រៅពីការបាត់បងចំនែកខ្លះនៃ ភូមិអន្លុងជ្រៃ និងភូមិថ្លុកត្រាច មានភូមិចំនួនផ្សេងទៀតដែលវៀតណាម បានយកនោះគឺ ភូមិត្នោត និងភូមិវត្តត្នោត ដែលភូមិទាំង២ នេះ មិនបាននិយាយរៀបរាប់អ្វី ពីថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសឡើយ។

ទី៧. ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងភូមិជន្លុងជ្រៃ និងភូមិថ្លុកត្រាច មិនបានទទួលព័ត៌មានអំពីការដោះដូរភូមិរបស់ខ្មែរ ទៅឱ្យប្រទេសវៀតណាម និងមិនបានចូលរួមសម្រេចផង ដែលក្នុងការដោះដូរភូមិទាំងនោះ។

ទី៨. ច្រកព្រំដែនត្នោត ដែលជាច្រករបៀង មានការដឹកទំនិញ ចេញចូលសេរី ពីវៀតណាម និងកម្ពុជា មន្ត្រីព្រំដែន ខ្មែរទទូលបានប្រាក់ខែតិចតូចគឺត្រឹម ១២០០០០០ រៀល ឬស្មើនឹង ៣០០ ដុល្លា ដែលប្រាក់ខែនេះ មានចំនួនតិចតួច ហើយអាចនាំអោយមានអំពើពុករលួយ។ ដោយឡែកមន្ត្រីបុស្តិ៍របៀងវៀតណាម ទទួលបានប្រាក់ខែជាង ១២០០ដុល្លា ដែលច្រើនជាងកម្ពុជា ៤ ដងឯនោះ។

II/ សេចក្តីសន្ធិដ្ឋាន

បើទោះបីជាមានការអះអាង ពីសំណាក់ ឯកឧត្តម វ៉ា គីមហុង នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១២ តាមរយៈសារពត័មានវិទ្យុអាស៊ីសេរី​ថា ភូមិអន្លុងជ្រៃ ភូមិថ្លុកត្រាច ដែលត្រូវបានគេគូស ចូលក្នុងផែនទីបារាំង មានមួយខ្នាតមួយ លើមួយរយពាន់ របស់ក្រុមប្រឹក្សាភូមិសាស្ត្រឥណ្ឌូចិន ទៅហើយ។ យ៉ាងណាយើងមិនដែលបានឃើញថា មានការយកផែនទី១ ខ្នាតលើ ១០០ ពាន់នោះ មកបកស្រាយ​ជុំវិញបញ្ហាការដោះដូរភូមិនេះដែរ។

ហេតុដូចនេះ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងមូល រួមទាំងពលរដ្ឋរងគ្រោះ ដែលបានបាត់បង់ដី ស្រែ ចម្ការរបស់ខ្លួន មិនដឹងអ្វីទាំងអស់ អំពីការពិតនៃរឿងនេះ។ ហើយប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរងគ្រោះពីការបាត់បង់ដីស្រែចម្ការ ទៅវៀតណាម ក៏មិនបានទទួលយុត្តិធម៌អ្វីដែរ។ ប្រសិនបើយោងតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងលើ យើងអាចទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានបានថា វៀតណាមនៅតែមានព្រៀបជាងកម្ពុជា ព្រោះហេតុថា ភូមិដែលវៀតណាម អោយមកកម្ពុជាវិញនោះ វៀតណាម នៅតែគ្រប់គ្រង មិនព្រមចាត់ទុកជាដែនអធិបតេយ្យ របស់កម្ពុជាពិតប្រាក រីឯភូមិដែលកម្ពុជា ត្រូវដោះដូរជាថ្នូរយក ភូមិអន្លុងជ្រៃ និងធ្លុកត្រាច នោះ មិនដឹងភូមិមួយណា ដែលមិនត្រូវបង្ហាញជាសាធារណ:។ ហើយប្រសិនបើកម្ពុជា បានប្រគល់ភូមិ២ ទៅប្រទសវៀតណាម ជាថ្នូរ និងការដោះដូរភូមិថ្លុកត្រាច និងអន្លុងជ្រៃ ពិតប្រាដកមែន វៀតណាម គួរលែងលូកលាន់ដែន​អធិតេយ្យ​កម្ពុជា នៅក្នុងភូមិនោះបន្តទៀត។

III/ អនុសាសន៍៖

ទី១. រាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវរៀបចំក្រុមសិក្សាស្រាវជ្រាវ ឯករាជ្យពិតប្រាកដ និងមានជំនាញវិជ្ជាជីវ: ច្បាស់លាស់ មកពីស្ថានប័នអន្តរជាតិ ដូចជាក្រសួងផែនការ និងស្ថានប័នអន្តរជាតិណាល្បីៗ រួចប្តឹងទៅតុលាការ ទីក្រុងឡាអេ។

ទី២. រាជរដ្ឋាភិបាល អនុញ្ញាតិអោយឯកឧត្តមបណ្ឌិត សុខ ទូច ដែលមិនជាអ្នកជំនាញត្រឹមត្រូវ និង ធ្វើការតាមអារម្ម មកសិក្សាអំពីបញ្ហាផែនទីនោះ ដូចនេះដើម្បីអោយភ្លឺច្បាស់ប្តូរយុទ្ឋសាស្ត្រក្នុង​ការសិក្សាអំពីបញ្ហាព្រំដែន។

ទី៣. ប្រសិនបើមានការដោះដូរភូមិមែននោះ រដ្ឋាភិបាលគួរសុំការអនុញ្ញាតិពីរដ្ឋសភា និងមិនគួរបំពានច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ក្នុងមាត្រា ៤៤0 ដែលបានចែងថា (អំពើប្រគល់​អោយរដ្ឋបរទេស ឬ ភ្នាក់ងារ​បរទេស នូវដែនដីជាតិទាំងស្រុង ឬុមួយផ្នែកត្រូវផ្តន្ទាទោស ដាក់ពន្ឋធនាគារអស់មួយជីវិត)។

ទី៤. រាជរដ្ឋាភិបាល គួរបន្ថែមប្រាក់ខែ ដល់មន្ត្រីរាជការ ដែលយាម និងការពារតាមព្រំដែនកម្ពុជា​ យ៉ាងហោចណាស់អោយបានស្នើរ មន្ត្រីវៀតណាម។

ទី៥. រាជរដ្ឋាភិបាលគួរតែផ្លាស់ប្តូរមន្ត្រីយាមព្រំដែន ក្នុងរយៈពេល ២អាទិត្យម្តង ដើម្បីកុំអោយមានអំពើពុករលួយ និងឃុបឃិត ជាមួយបរទេស។

ទី៦. រាជរដ្ឋាភិបាល គួរសិក្សាអោយបានលំអិត ចំពោះមន្ត្រីណាដែលឃុបឃិត ជាមួយបរទេស យក​មកដាក់ទោសតាមច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ។

ទី៧. រាជរដ្ឋាភិបាល គួរចេញបំរាមហាមឃាត់មន្ត្រីអជ្ញាធរវៀតណាម ដែលចេញចូលល្បាត ក្នុងទឹកដីខ្មែរ ដើម្បីរក្សាជំហរឯករាជ្យ របស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការពារព្រំដែន។

ក្រុមការងារ ១០០ រាត្រី សង្ឃឹមថារបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវនេះ អាចចូលរួមចំនែកក្នុងការសិក្សា អំពីបញ្ហានៃការដោះដូរថ្លុកត្រាច និងអន្លុងជូនដល់រដ្ឋាភិបាល និងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ហើយក៏បានជាឯកប្រវត្តិសាស្ត្រ សំរាប់ក្មេងជំនាន់ក្រោយផងដែរ។

កំណត់ចំណាំ៖ ក្រុមការងារ ១០០រាត្រី សូមស្វាគមន៍ ចំពោះមតិរិះគន់របស់បងប្អូនជនរួមជាតិក្នុងន័យស្ថាបនា និងក៍សូមអំពាវនាវអោយបងប្អូនជនរួមជាតិ មេត្តាចូលរួមទាំងអស់គ្នា ដើម្បីបន្តគាំទ្របេសកម្មលោកបណ្ឌិតកែមឡី ១០០រាត្រី និងគ្រួសារខ្មែរ។

Advertisements

សភា​សិទ្ធិមនុស្ស​ ASEAN​ ទទូច​ក្រុម​មេដឹកនាំ​អាស៊ាន ​​ដាក់​សម្ពាធ​ កម្ពុជា ​និង ​ភូមា ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល នៅសិង្ហបុរី​

99C0D7AA-0D15-4A0A-B83B-7E4A6C232ABB_cx15_cy13_cw63_w1023_r1_s

ក្រុម​សមាជិកសភា​មួយ​ចំនួន ​នៅ​សមាគម​អាស៊ាន​ បាន​ទាម​ទារ​មេដឹកនាំ​ទាំង​ឡាយ ​ក្នុង​សមាគម​នេះ​  ​ឱ្យ​ដាក់​ការ​គាប​សង្កត់​លើ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ចំពោះ​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ដំណើរ​ការ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ធ្លាក់​ចុះ​, ការ​លុបបំបាត់​ចោល​សារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​ ​ការ​ដាក់​ឃុំឃាំង​សកម្មជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និង​ការ​រំលាយ​ចោល ​គណបក្ស​ប្រឆាំង។


(VOA Khmer /ដោយ ហ៊ុល រស្មី /10 th-11-2018)
មេដឹកនាំ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​សមាជិក ​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ​ហៅ​កាត់​ថា​ ​អាស៊ាន (ASEAN) ត្រូវ​តែ​ដាក់​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​ ក្នុង​នោះ​មាន​វិបត្តិ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ​និង ​មីយ៉ាន់ម៉ា​ ​ឲ្យ​ស្ថិត​លើ​ចំណុច​កំពូល​នៃ ​របៀបវារៈ​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​ ដែល​គ្រោង​នឹងធ្វើ​ឡើង​រយៈពេល​ ៣ ថ្ងៃ ​នៅប្រទេស​សិង្ហបុរី​ នា​សប្ដាហ៍​ខាងមុខនេះ។​ ​នេះ​បើ​តាម​សេចក្ដី​ប្រកាស​មួយ ​របស់​ក្រុម​សមាជិក​សភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ (ASEAN Parliamentarians for Human Rights) ហៅ​កាត់​ថា​ ​APHR ដែល​ ​VOA​ ​បាន​ទទួល​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី០៩ វិច្ឆិកា។​

ការ​ស្នើ​របស់​ ក្រុម​សមាជិកសភាអាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស​ ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​ Charles Santiago ​សមាជិក​សភា​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​ ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ចំ​ពេល​ប្រទេស​កម្ពុជា​ កំពុង​ប្រារព្ធ​ខួប​លើក​ទី​៦៥​ ឆ្នាំ​នៃ​បុណ្យ​ឯករាជ្យ​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​ ពី​ប្រទេស​បារាំង។​ ​ក្រុម​សមាជិក​សភា​ដដែល​នេះ​ ក៏​បាន​លើកឡើង​ថា​ កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​ ដែល​គ្រោង​នឹង​ធ្វើ​នៅ​សិង្ហបុរី នៅ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ គឺជា​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​លើក​ដំបូង​បង្អស់ ​ ​ចាប់តាំង​ពី​ការ​បោះឆ្នោត​ នៅ​កម្ពុជា កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ២៩ ខែ​កក្កដា​ ​ដែល​បាន​ប្រែក្លាយ​ប្រទេស​នេះ​ ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​រដ្ឋ​មួយ​ ដឹកនាំ​ដោយគណបក្ស​តែ​មួយ​ ដោយ​រលូន។​

លោក​ ​Charles Santiago​ ​ដែល​ជា​ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​នៃ APHR ត្រូវ​បាន​គេ​ស្រង់​សំដី​ ក្នុង​សេចក្ដី​ប្រកាស ​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​៩​ ​ខែ​វិច្ឆិកា​ ​តាម​ន័យ​ដើម​ថា៖​ «សិទ្ធិ​មនុស្ស​ បាន​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គំរាមកំហែង​ នៅ​ទូទាំង​អាស៊ីអាគ្នេយ៍។​ ​គោល​ការណ៍​មិន​ជ្រៀត​ជ្រែក​ដ៏​បំផ្លិចបំផ្លាញ​របស់​ អាស៊ាន​ មានន័យថា​ ប្លុក​នេះ​ មិន​មាន​ទាំង​ឆន្ទៈ​ និង​លទ្ធភាព​ ដើម្បី​ចាត់​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​រំលោភ​បំពាន​នានា​នោះ​ទេ។​ ​កង្វះ​នៃ​ចំណាត់​ការ​នេះ​ ត្រូវតែ​បញ្ចប់។ សិទ្ធិ​មនុស្ស​ គួរ​តែ​ស្ថិត​នៅ​ចំណុច​កណ្ដាល​ នៃ​ការប្រជុំ​នៅ​សិង្ហបុរី​ សប្ដាហ៍​ខាង​មុខ​នេះ»។​

លោក​ ​Charles Santiago ​បាន​ថ្លែង​បញ្ជាក់​ដល់​ស្ថានភាព​កម្ពុជា​ តាម​ន័យ​ដើម​ថា៖​ «មេដឹកនាំ​អាស៊ាន​មិន​អាច​បណ្ដោយ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ បាន​រួច​ខ្លួន​យ៉ាង​ស្រួល​ ជាមួយ​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​អន្តរាយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​​នោះ​ទេ។​ ​ពួកគេ​ ត្រូវ​ជំរុញ​ឲ្យ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ​ហ៊ុន សែន​ ​បញ្ចប់​ការ​បង្ក្រាប​ លើ​អ្នករិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​ និង​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្មី​មួយ​ ដែល​ពិតប្រាកដ​ សេរី​ ​និង​យុត្តិធម៌»។

​សេចក្ដី​ប្រកាស​របស់​ ក្រុម​សមាជិក​សភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ​បាន​ពណ៌នា​បន្ថែម​ថា​ ​លោក​ ​ហ៊ុន សែន​ ​នឹង​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​នេះ​ ​បន្ទាប់​ពីគណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​ដែល​ជា​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​របស់​លោក បាន​ឈ្នះ​យក​អាសនៈ​តំណាង​រាស្ត្រ​ទាំង ​១២៥ ​នៅ​រដ្ឋសភា​ជាតិ​ ​នៅ​ខែ​កក្កដា​ ក្រោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មួយ ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ថា​ ជា​ការ​បោក​បញ្ឆោត។​

ក្នុង​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ការ​បោះឆ្នោត​ ​គណបក្ស​ប្រជាជន​ បាន​បង្កើន​តាក់តិច​គាបសង្កត់​ក្រុម​ជំទាស់​ ​ដោយ​ការ​បំបាត់​ចោល​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ​ដែល​នៅ​សេសសល់​តិចតួច​ និង​ការ​បៀតបៀន​ ឃុំឃាំង​សកម្ម​ជន​សិទ្ធិមនុស្ស។​

ក្រុម​សមាជិក​សភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស​ ក៏បាន​ថ្កោលទោស​ដល់​ការ​រំលាយ ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ និង​ការ​ចោទប្រកាន់​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​នេះ​ គឺ​លោក ​កឹម សុខា​ ពី​បទ​ក្បត់​ជាតិ​ ដែល​ផ្ដើម​ចេញ​ពី​ហេតុផល​នយោបាយ។ ពួកគេ​លើក​ឡើង​ថា បន្ទាប់ពី​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​កន្លងទៅ​ លោក​ ហ៊ុន សែន​ បាន​ផ្ដល់​សម្បទាន​ដោយអន្លើ​ តាម​ទម្រង់​នៃ​ការ​ដោះលែង ដែល​មាន​កំណត់​នូវអ្នកទោសនយោបាយ​ ប៉ុន្តែ​ច្បាប់​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​រឹតត្បិត​ខ្លាំង​ និង​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​ឃុំឃាំង​អ្នក​ទោស​នយោបាយ​ទាំងនោះ​ នៅ​បន្ត​មាន​នៅ​ឡើយ។​

អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល ​លោក​ ​ផៃ ស៊ីផាន​ ​ទាត់​ចោល​ការ​អធិប្បាយ​នានា​ របស់​លោក ​Charles Santiago។ លោក​ ប្រាប់​ VOA ​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ថា៖ «លោក​ម្នាក់​ហ្នឹង ដែល​លើក​ឡើង​ ជា​គំនិត​បិសាច ​ប្រឆាំង​ជាមួយ​នឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ ហើយ​លោក ​គ្មាន​សិទ្ធិ​អី​មក​ជ្រៀតជ្រែក​បញ្ហា​នេះ​ទេ​ ហើយ​ អាស៊ាន ​មិន​ទាន់​មាន​សមាជិក​ មិនទាន់​មាន​សភា​ អាស៊ាន​ នៅឡើយទេ​ ក៏ប៉ុន្តែ​គ្រាន់​តែ​ជា​សមាគម​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ការ​លើកឡើង​ ជា​គំនិត​ ប្រកបដោយ​ការ​ឆ្កួតវង្វេង​ តែប៉ុណ្ណោះ​បាទ»។​

​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​រូប​នេះ​ ​ក៏​បាន​ចំអក​ដល់​មេដឹកនាំ​ក្រុម​សមាជិក​សភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ជា​ក្រុម​ដែល​មិន​យល់​គោល​ការណ៍​របស់​ សមាគម​អាស៊ាន​ ហើយ​ថា​ ​ក្រុម​នេះ​ ជា​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ពួក​ឧទ្ទាម។​ «​គាត់​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ ជាមួយ​ហ្នឹង​ ​ក្រុម​ឧទ្ទាម។ អ្វី​ដែល​គាត់​លើក​ឡើង​ហ្នឹង​ ជា​គំនិត​បិសាច​ ប្រឆាំង​នឹង​សន្តិ​ភាព​ ប្រឆាំង​នឹង​ឯករាជ្យភាព​ ប្រឆាំង​នឹង​ អាស៊ាន​ ជា​គោលការណ៍​មិន​លូក​ដៃ​នៅ​ មិន​ជ្រៀត​ជ្រែក​ជាមួយ​អ្នកណា​ទេ​ គាត់​គ្រាន់តែ​ជា​បិសាច​ឧទ្ទាមម្នាក់​ប៉ុណ្ណោះ»។​

ក្រៅពី​បញ្ហា​កម្ពុជា​ តំណាង​រាស្ត្រ​ក្នុង​តំបន់​ បាន​សង្កត់​ធ្ងន់​ថា​ ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​ ​ត្រូវតែ​ដាក់​បញ្ចូល​ផង​ដែរ ​នូវ​វិបត្តិ​ក្រុម​អម្បូរ​ ​Rohingya​ ​នៅ​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ ក្នុង​របៀប​វារៈ​របស់​ខ្លួន។​ ​កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា​ ​ក្រុម​បេសកកម្ម​ស្វែង​រក​ការណ៍​ពិត​ឯករាជ្យ ​ចាត់តាំង​ដោយ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​យោធា​មីយ៉ាន់ម៉ា​ ចំពោះ​ការ​រំលោភ​បំពាន​យ៉ាង​សម្បើម ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​ Rakhine Kachin និង​ Shan ។​ ​ក្រុម​បេសកកម្ម​ បាន​ស្នើ​ឲ្យ​មន្ត្រី​យោធា​ជាន់​ខ្ពស់​មីយ៉ាន់ម៉ា​ ត្រូវ​ទទួលការ​ផ្ដន្ទាទោស ​ចំពោះ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​មនុស្ស​ជាតិ​ ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​ និង​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍។​ ​នេះ​បើ​យោង​តាម​សេចក្ដី​ប្រកាស​ដដែល​របស់​ ក្រុម​សមាជិក​សភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស។​

ក្រុម​សមាជិក​សភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ បាន​ឲ្យដឹង​ដែរ​ថា កន្លងមក​ខ្លួន​ ធ្លាប់​បាន​ទទូច​សុំ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ ​ឱ្យ​យក​ស្ថានភាព​ នៅ​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ ទៅ​ដាក់​នៅ​ តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​អន្តរជាតិ​ផង​ដែរ៕

ហ៊ុន​ សែន ​ប្រាប់​កាសែតបរទេសថា ហ៊ុន ម៉ាណែត​ អាច​ក្លាយ​ជា​មេដឹកនាំ​​ខ្មែរ

Captureee

(VOA Khmer / ដោយ អូន ឆេងប៉រ និង ទុំ ម្លិះ / 08th-10-2018)
នៅ​ក្នុង​អ្វី​ដែល​អាច​ជា​ការ​បង្ហាញ​ជា​សាធារណៈ​ជា​លើក​ដំបូង ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ​ហ៊ុន ​សែន ​បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​កាសែត​ជប៉ុន​ នៅ​ក្នុង​សប្ដាហ៍​កន្លង​ទៅ​ថា ​កូន​ប្រុស​ច្បង​របស់​លោក ​គឺ​លោក​ឧត្ដម​សេនីយ៍​ឯក​ ហ៊ុន ​ម៉ាណែត​ មាន​លទ្ធភាព​ក្លាយ​ជា​មេ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។

ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​ជប៉ុន​ Kyodo ​បាន​ធ្វើ​បទ​សម្ភាស​ជា​លាយ​លក្ខណ៍​អក្សរ ​ជាមួយ​នឹង​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​កម្ពុជា ​អំឡុង​ពេល​លោក​បំពេញ​ទស្សន​កិច្ច​រយៈ​ពេល​ប្រាំ​ថ្ងៃ ​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន ​ដើម្បី​ចូល​រួម​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​ជប៉ុន-មេគង្គ​ បាន​ចុះ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍​ថា៖​ «លោក ហ៊ុន សែន ​ដែល​កាន់​អំណាច​រយៈ​ពេល​ ៣៣ ឆ្នាំ​មក​ហើយ ​បាន​និយាយ​ដែរ​ថា ​លោក​បាន​ចាត់​ទុក​កូន​ប្រុស​ច្បង​របស់​លោក ​គឺ​លោក ​ហ៊ុន​ ម៉ាណែត ​ថាអាច​ជា​មេដឹកនាំ​មួយ​រូប​ ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត​ នៃ​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​មួយ​នេះ»។​

លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ទើប​បាន​ដឹក​នាំ​ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ដោយ​ទទួល​ជ័យ​ជម្នះ​លើ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិកាល​ពី​ខែ​ កក្កដា ​ដោយ​បាន​ទទួល​សំឡេង​គាំទ្រ​គ្រប់​គ្រង​អាសនៈ​ទាំង​អស់​ ១២៥ ​នៅ​រដ្ឋ​សភា​ក្រោម​សន្ធឹក​រិះគន់ថា «​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ក្រោម​បរិបទ ​នៃ​ការ​ដេញ​ចាប់​ចង​អ្នក​ជំទាស់»។​

អំឡុង​ពេល​ដែល​ គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា ​ជា​គូ​ប្រជែង​ស្មើ​គីឡូ​តែ​មួយ​គត់នឹង​គណបក្ស​ប្រជាជន ​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​កំពូល ​រំលាយ​ចោល​កាល​ពី​ខែ ​វិច្ឆិកា ​ឆ្នាំ​ទៅ​មិញ ​គេ​បាន​ឮ​លោក ​ហ៊ុន​ សែន ​ទន្ទេញ​ជាប់​មាត់​ថា​ លោក​នឹង​បន្ត​កាន់​អំណាច​រយៈពេល​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ ១០ ឆ្នាំ​ទៀត។​

សារ​ព័ត៌មាន​ដដែល​របស់​ជប៉ុន​ បាន​ចុះ​ផ្សាយ​បន្ត ​ដោយ​ស្រង់​សម្ដី​លោក ​ហ៊ុន ​សែន ​ទៀត​ថា៖​ «យ៉ាង​ណា​ក្ដី ​លោក [ហ៊ុន​ សែន] ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា ​មិន​ថា ​លោក​…​ឧត្ដម​សេនីយ៍ ​ហ៊ុន ​ម៉ាណែត ​មាន​សមត្ថភាព​ដល់​កម្រិត​ណា​ក៏​ដោយ ​នៅ​ពេល​ដែល​ពេល​វេលា​មក​ដល់ ​មាន​តែ​អំណាច​ប្រជាជន ​នៅ​ទូទាំងប្រទេស​ទេ ​ដែល​អាច​សម្រេច​ថា ​អ្នកណា​នឹង​ក្លាយ​ជា​មេដឹកនាំ​ថ្មី​របស់​ពួក​គេ»។​

កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា​ ​កន្លង​ទៅ​ លោក​ ហ៊ុន​ ម៉ាណែត ​ដែល​គ្មាន​តួនាទី​នយោបាយ​ផ្លូវ​ការ ​ត្រូវ​បាន​ព្រះមហាក្សត្រ​​កម្ពុជា ​ព្រះបាទ ​នរោត្តម​ សីហមុនី ​ត្រាស់​បង្គាប់​តែង​តាំង​ជា ​មេ​បញ្ជាការ​កងទ័ព​ជើង​គោក ​នៃ​កង​យោធ​ពល​ខេមរភូមិន្ទ ​ជំនួស​នាយ​ឧត្តមសេនីយ៍ ​មាស ​សុភា ​អតីត​មេបញ្ជាការ​ចាស់​វស្សា ​ដែល​ត្រូវ​ទៅ​ទទួល​តំណែង​ជា ​ទេស​រដ្ឋមន្ត្រី ​នៅ​ក្នុង​គណៈ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ថ្មី ​របស់​លោក ​ហ៊ុន ​សែន។​

លោក ​ទៀ ​បាញ់ ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ ​ធ្លាប់​បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​សាធារណ​ជន​ថា ​មិន​យូរ​មិន​ឆាប់ ​លោក ​ហ៊ុន ​ម៉ាណែត ​មុខ​ជា​នឹង​ត្រូវ​បាន​ដំឡើង​ឋានន្តរ​ស័ក្ដិ​ជា ​«នាយ​ឧត្ដម​សេនីយ៍ ​ផ្កាយ​មាស​បួន»​ ជាក់​ជា​មិន​ខាន។​

លោក​ ហ៊ុន ​ម៉ាណែត ជា​កូន​ប្រុស​ច្បង​របស់​លោក ​ហ៊ុន ​សែន​ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​បង​ប្អូន​ប្រុស​ ៣ នាក់ ​ដែល​ត្រូវ​បាន​អ្នក​តាម​ដាន ​ប្រមើ​មើល​ទុក​ពី​នាយ​ថា ​អាច​នឹង​ស្នង​តំណែង​កំពូល​របស់​ឪពុក​ពួក​គេ។​

លោក​ ហ៊ុន ​ម៉ានិត ​កូន​ប្រុស​ទី​ពីរ ​បច្ចុប្បន្ន​ជា​អគ្គ​នាយក​ចារកម្ម​យោធា ​នៅ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ ​ខណៈ​ដែល​លោក ​ហ៊ុន ​ម៉ានី ​កូន​ប្រុស​ពៅ ​កំពុង​បំពេញ​តួនា​ទី​ជា​ ប្រធាន​គណៈកម្មការ​ជំនាញ​អប់រំ​ និង​វប្បធម៌នៅ​ រដ្ឋ​សភា ​ក្នុង​នាម​ដំណាង​រាស្ត្រ​មណ្ឌល​កំពង់​ស្ពឺ ​និង​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ​ចលនា​យុវជន​ធំ​បង្អស់​មួយ​របស់​ប្រទេស។​

នៅ​ពេល​ត្រូវ​បាន​សួរ​ថា ​លោក​មាន​គោល​បំណង​ស្នង​តំណែង​ពី​ លោក ​ហ៊ុន ​សែន ​ជា​ឪពុក​ឬ​ទេ ​លោក ​ហ៊ុន ​ម៉ានី ធ្លាប់​បាន​ប្រាប់​វិទ្យុ​ក្នុង​ស្រុក​មួយ ​កាល​ពី​ចុង​ឆ្នាំ​​២០១៥ ​ថា ​ការ​ក្លាយ​ជា​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ​របស់​ប្រទេស​ជា​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​ របស់​យុវជន​គ្រប់​រូប។

ដោយ​ឡែក ​ឧត្ដម​សេនីយ៍​ឯក ​ហ៊ុន ​ម៉ាណែត ​ដែល​បាន​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ នៅ​សាលា​បណ្ឌិត្យ​សភា​យោធា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ West​ Points ​បាន​បង្ហាញ​នូវ​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ ដោយ​មិនផ្ដល់ចម្លើយ​ចំៗ​ទេ​ថា ​លោក​ចង់ ​ឬ​មិន​ចង់ ​ស្នង​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ ពី​ឪពុក​របស់​លោក ​នៅ​ពេល​ត្រូវ​បាន ​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​នៃ​បណ្ដាញ​ទូរទស្សន៍ ​ABC ​អូស្ត្រាលី ​ជជីក​សួរ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៥។​

អំឡុង​ពេល​អម​ដំណើរ ​លោក ​ហ៊ុន ​សែន ​ទៅ​ចូល​រួម​មហា​សន្និបាតប្រចាំ​ឆ្នាំ​របស់​ អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ កាល​ពី​ចុង​ខែ​មុន ​លោក ​ហ៊ុន ​ម៉ាណែត ​បាន​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​តាម​រយៈ​ការ​ទម្លាយ​ដោយ​អនាមិក ​នូវ​សារ​ឆ្លើយ​ឆ្លង ​លើ​បណ្ដាញ​ទំនាក់​ទំនង​សង្គម ​ដែល​អ្នក​ទម្លាយ​ទំនង​ជា​ចង់​បង្ហាញ​ អំពី​ទំនាក់​ទំនង​ស្នេហា​ក្រៅ​ចំណង​មង្គលការ ​របស់​លោក ​ជាមួយ​នឹង​ពិធីការនី​ទូរ​ទស្សន៍​មួយ​រូប គឺ​នាង​ យ៉ុង ខេមរា ​ដែល​មាន​តួនាទី​ក្នុង​ជួរ​កង​ទ័ព។ ​ទាំង​លោក ​ហ៊ុន ​ម៉ាណែត ​និង​ពិធីការិនី​ខាង​លើ ​បាន​ច្រាន​ចោល​ការ​លើក​ឡើង​ ថា​ជា​រឿង​មិន​ពិត។​ Read more

លោក កឹម សុខា ត្រូវបានបញ្ជូនមកឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះ ជំនួសពន្ធនាគារ

Capturex

លោក​ កឹម សុខា​ ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ពី​ពន្ធនាគារ​ ​តែ​ដាក់​ឱ្យ​នៅ​ឃុំឃាំង​ក្នុង​ផ្ទះ

កាន់ វិច្ឆិកា)

នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ច័ន្ទនេះ ចៅក្រម​ស៊ើប​សួរ​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ បាន​សម្រេច​ដោះលែង ​លោក ​កឹម សុខា​ ​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​បណ្តោះ​អាសន្ន ​ខណៈ​មាន​ការ​លើកឡើង​ថា​ ការ​ដោះ​លែង​នេះ​ ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​សារ​រង​សម្ពាធ​ពី​អន្តរជាតិ។ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ បញ្ជាក់​ថា ការ​ដោះ​លែង​លោក ​កឹម សុខា គឺ​ជា​ការ​សម្រេច​របស់​តុលាការ។

នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នេះ លោក ​កឹម សុខា ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ពី​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ ​ក៏ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​ដាក់ឱ្យ​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​ឃុំ​ឃាំង​ក្នុង​ផ្ទះ​ ជំនួស​វិញ​ ​ដោយ​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​ការ​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​អ្នក​គាំទ្រ ​ឬ​ចូលរួម​សកម្ម​ភាព​នយោបាយ​អ្វី​នោះ​ទេ។ នេះ​បើ​យោង​តាម​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ តុលាការ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ដែល​ ​VOA​ ​បាន​ទទួល។

​ក្នុងវ័យ​ ៦៤ ​ឆ្នាំ​ លោក​ កឹម សុខា​ ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ដោះ​លែង​ ពី​ពន្ធនាគារ​ត្រពាំង​ផ្លុង ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ​ និង​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ភ្លាមៗ​ទៅ​គេហដ្ឋាន​របស់​លោក ​ក្នុង​សង្កាត់​បឹងកក់២ ខណ្ឌ​ទួលគោក​ ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ វិញ ​ទាំង​ព្រឹក​ព្រលឹម​ម៉ោង ​៣ (យប់)។

ដីកា​សម្រេច​ដាក់​ជន​ត្រូវ​ចោទ ​ឲ្យ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ ​ចេញ​ដោយ​លោក​ចៅក្រម គី ឫទ្ធី កាលពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី៩ ​ខែកញ្ញា​ ឆ្នាំ២០១៨​ នេះ ​បញ្ជាក់​ថា ការ​សម្រេច​ដោះ​លែង​លោក ​កឹម សុខា​ ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ គឺ​ដោយសារ​ហេតុ​ផល​សុខភាព​ របស់​ជន​ត្រូវ​ចោទ​ ​និង​ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​ជន​ត្រូវ​ចោទ​ មាន​វត្តមាន​ចំពោះ​មុខ​តុលាការ​ ​និង​ដើម្បី​ចៀស​វាង​ការ​រាំង​ស្ទះ​នីតិវិធី​ស៊ើបសួរ។ លោក គី ឫទ្ធី ជា​ចៅក្រម​ ដែល​ទើប​ប្រកាស​សម្រេច​បន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​លោក ​កឹម សុខា​ ក្នុង​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល​ ៦​ ខែ​ទៀត​ ​កាលពី​ចុង​ខែ​សីហា។​

ដីកា​ដដែល​បញ្ជាក់​ពី​ការ​សម្រេច​របស់​ចៅក្រម ​ក្នុង​ន័យ​ដើម​បន្ថែម​ថា៖​ «ក្រៅ​ពីលំនៅដ្ឋាន​ ដែល​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​លើ​ផ្លូវ​លេខ​ ៣១៣​ ​មិន​ត្រូវ​ចេញ​ក្រៅពី​ព្រំ​ប្រទល់​ នៃ​ដែនដី​ដែល​ខណ្ឌ ​ដោយ​ផ្លូវ​លេខ ​៣១៣ ​ផ្លូវ​លេខ​ ៣១១ ​និង​ផ្លូវ​លេខ ​៦០៨ […]។ ក្នុង​ករណី​ចាំបាច់​ ដោយសារ​ហេតុ​ផល​សុខភាព​ ដែល​ត្រូវ​ចាកចេញ​ពី​ព្រំ​ប្រទល់​ដែនដី​នេះ​ ត្រូវ​រាយ​ការណ៍​សុំ​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​ ចៅ​ក្រម​ស៊ើប​សួរ​ ឬ​ចៅក្រម​ ដែល​មាន​សមត្ថកិច្ច»។

ដីកា​ចេញ​ដោយ​ចៅក្រម​ គី ឫទ្ធី​ នោះ​ក៏​បាន​ហាម​មិន​ឲ្យ​លោក ​កឹម សុខា ជួប​ជាមួយ​បុគ្គល​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា៖ «អតីត​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ​និង​បុគ្គល​ ដែល​អាច​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​សំណុំ​រឿង​ជន​បរទេស​ ​ជាពិសេស​ជន​បរទេស​ ដែល​អាច​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សំណុំ​រឿង។ ក្នុង​ករណី​មាន​មន្ទិល ​ត្រូវ​រាយ​ការណ៍​ជូន​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​ ​ឬ​ចៅក្រម​មាន​សមត្ថកិច្ច​ ដើម្បី​សុំ​ការ​អនុញ្ញាត​ទទួល​ជួប​បុគ្គល​ណា​មួយ។​ ​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ជួបជុំ​ក្នុង​គោលដៅ​នយោបាយ​ ​ឬ​សកម្មភាព​នយោបាយ​ផ្សេង​ទៀត»។

ក្រោយ​ការ​បញ្ជូន​លោក ​កឹម សុខា​ ទៅ​គេហដ្ឋាន​របស់​លោក​វិញ គេ​ឃើញ​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន និង​អ្នក​គាំទ្រ​លោក​ កឹម សុខា​ ជាច្រើន​នាក់​ បាន​ទៅ​ជួប​ជុំគ្នា​នៅ​មុខ​ផ្ទះ​របស់​លោក ​ក្នុង​ខណ្ឌ​ទួល​គោក។ ប៉ុន្តែ​រហូត​មក​ដល់​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នេះ​ ​លោក ​កឹម សុខា​ បន្ត​ស្ថិត​ក្នុង​ផ្ទះ​ ​ដោយ​មិន​ជួប​ជាមួយ​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន និង​អ្នក​គាំទ្រ​ទេ។

យ៉ាង​ណាក្តី​ អ្នកស្រី ​ម៉េង សុភារី​ ​មេធាវី​មួយ​រូប​ក្នុង​ចំណោម​មេធាវី​ ៤ រូប​ ដែល​ការពារ​ក្តី​ឲ្យ​លោក ​កឹម សុខា ​ប្រាប់​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​នៅ​ខាង​ក្រៅផ្ទះ​ របស់​ លោក​ ​កឹម សុខា​ ​នា​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នេះ​ថា​ ​លោក ​កឹម សុខា​ មិន​ទាន់​អាច​ចេញ​មក​ជួប​ជា​មួយ​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​ ​មន្រ្តី​បក្ស​ប្រឆាំង ​ឬ​អ្នកគាំទ្រ ​បាន​នៅ​ឡើយ ​ដោយ​អ្នកស្រី​ អះអាង​ថា​ នេះ​ជា​បម្រាម​របស់​ តុលាការ។​ ​អ្នកស្រី​បន្ថែម​ថា តុលាការ​ អាច​ចាប់​លោក​ កឹម សុខា បញ្ជូន​ទៅ​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​វិញ​ ​ប្រសិន​បើ​លោក ​កឹម សុខា បំពាន​បម្រាម​របស់​ តុលាការ។​

អ្នក​ស្រី​ សុភារី​ បញ្ជាក់​ថា៖​ «ការ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​បណ្តោះ​អាសន្ន គឺ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ​​នៅ​ឡើយ។ មាន​ន័យ​ថា ​តុលាការ​បាន​ដាក់​កាតព្វកិច្ច​មួយ​ចំនួន​ ឲ្យ​គាត់​ត្រូវ​តែ​អនុវត្ត​តាម។​ ​បើ​សិន​ជា​មិន​អនុវត្ត​តាម​ទេ​ គឺ​គេ​នឹង​យក​គាត់​ទៅ​ពន្ធនាគារ​វិញ​ […]។ គាត់​មិន​អាច​ចេញ​មក​ជួប​បងប្អូន គឺ​គាត់​សូម​ថ្លែង​អំណរ​គុណ​ ចំពោះ​បងប្អូន​យើង​ទាំងអស់​គ្នា ដែល​បាន​មកជួយ​លើក​ទឹកចិត្ត​គាត់​ នៅ​ទី​នេះ។ប៉ុន្តែ​គាត់​ អត់​ទាន់​អាច​ចេញ​មក​ជួប​បាន​ ​ដោយសារ​ជាប់​លក្ខខណ្ឌ​មួយ​ចំនួន ​បម្រាម​របស់​ តុលាការ»។ អ្នកស្រី​ ម៉េង សុភារី​ បន្ថែម​ថា​ ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ លោក ​កឹម សុខា​ មិនទាន់​កំណត់​ពី​ពេល​វេលា ​ដើម្បី​ព្យាបាល​ជំងឺ​ត្បៀត​សសៃ​ ​និង​ជំងឺ​ផ្សេងៗ​ទៀតរបស់​លោក​នៅ​ឡើយ។

លោក​ កឹម សុខា​ ត្រូវ​បាន​ឃុំ​ខ្លួន​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​អស់​រយៈពេល ​១ ​ឆ្នាំ ​និង ​១ ​សប្តាហ៍​គត់ បន្ទាប់​ពី​លោក​ត្រូវ​បាន​សមត្ថកិច្ច​ សម្រុក​ចូល​ចាប់​ខ្លួន​ ចេញ​ពី​ក្នុង​ផ្ទះ​ទាំង​កណ្ដាល​យប់​រំលង​អាធ្រាត្រ​ ​ឈាន​ចូលថ្ងៃទី ៣ ខែ​កញ្ញា​ ឆ្នាំ​២០១៧​ ​ទាំង​មាន​អភ័យ​ឯក​សិទ្ធិ{សមាជិកសភា}។​ ​ការ​ចាប់​ខ្លួន​នោះ​ ធ្វើ​ឡើងក្នុង​ពេល​ ៣ ខែ​ ក្រោយ​ពី​គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ របស់​លោក ​ដណ្ដើម​បាន​ការ​គាំទ្រ​ប្រហាក់​ប្រហែល​នឹង ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​ថ្នាក់​មូល​ដ្ឋាន​ ​កាល​ពី​ឆ្នាំ ​២០១៧។

​តុលាការ ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​ លោក​បាន​ឃុបឃិត​ជាមួយ​បរទេស​ ​រៀបចំ​គម្រោង​ផ្តួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី ​ហ៊ុន សែន និង​បញ្ជូន​លោក ​ទៅ​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ត្រពាំង​ផ្លុង​ ឯ​ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ។

លោក ​កឹម សុខា​ ត្រូវ​បាន​ចៅ​ក្រម​ បើក​សវនាការ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ ​ដោយ​សម្រេច​បន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​លោក ​ជា​បណ្តោះ​អាសន្ន​ រយៈពេល ​៦ ​ខែ​ ចំនួន​ ៣ ​ដង។​ ​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​៣០​ ខែ​សីហា​ ឆ្នាំ​២០១៨ ​ចៅ​ក្រម​ គី ឫទ្ធី បាន​សម្រេច​បន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​លោក ​ចំនួន​ ៦ ​ខែ​ទៀត​ ដើម្បី​សាកសួរ​ ​បន្ទាប់​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​អស់​រយៈពេល​ជិត​មួយ​ឆ្នាំ​ នាពេ​ល​នោះ ​ជិត​ដល់ពេល​កំណត់។

​មេធាវី​ការពារ​ក្តី​របស់​លោក ​កឹម សុខា​ បាន​ស្នើ​ឲ្យ​តុលាការ​គ្រប់​ជាន់​ថ្នាក់​ ឲ្យ​ដោះ​លែង​កូនក្តី​របស់​ពួកគេនៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ ដើម្បី​ព្យាបាល​ជំងឺ​លើស​ឈាម​ ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ ​និង​ជំងឺ​ត្បៀត​សរសៃ​ ​ប៉ុន្តែ​តុលាការ​ទាំង​នោះ​ច្រាន​ចោល​ ​ដោយ​អះអាង​ថា ​បទ​ល្មើស​របស់​លោក កឹម សុខា​ ជា​ប្រភេទ​បទ​ល្មើស​ធ្ងន់ធ្ងរ ​និង​ថា ពន្ធនាគារ​​មាន​គ្រូ​ពេទ្យ​ ដើម្បី​ពិនិត្យ​ និង​ព្យាបាល​ ទៅ​តាម​សមត្ថភាព​របស់​ពន្ធនាគារ។​

ការ​ដោះលែង​លោក​ កឹម សុខា​ ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់ពី​មាន​ការ​ដោះ​លែង​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ជា​ច្រើន​រូប ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា​ជា​ ​«ចំណាប់​ខ្មាំង​នយោបាយ»​ ​បន្ទាប់ពី​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​ឈ្នះ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​យ៉ាង​ភ្លូក​ទឹក​ភ្លូកដី​ ​ដោយ​គ្មានវត្តមាន​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង។ ការ​ឈ្នះ​ឆ្នោត​នោះ ​ត្រូវ​បាន​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ធំៗ​ជា​ច្រើន​ រិះគន់​ថា ​ជា​ការ​បោះឆ្នោត​ ដែល​មិន​ត្រឹមត្រូវ​ ​និង​មិន​អាច​ទទួល​យក​បាន។

​ថ្មីៗ​នេះ​ ​សហគមន៍​អឺរ៉ុប ​ដែល​ជា​ទីផ្សារ​នាំ​ចេញ​ដ៏​ធំរបស់​ កម្ពុជា​ ​និង​ជា​សហគមន៍​ដែល​ផ្តល់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា ​ចំណេញ​ប្រមាណ​ជិត​ ៧០០ ​ដុល្លារ​ក្នុង ​១ ​ឆ្នាំៗ​ ​បាន​ព្រមាន​ដក​ការ​អនុ​គ្រោះ​នេះ ប្រសិន​បើ​កម្ពុជា​ មិន​ដោះ​លែង​លោក​ កឹម សុខា​ ​និង​មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ ដែល​ពួកគេ​លើកឡើង​ថា​ ​«កំពុង​ខ្ទេចខ្ទាំ»​ ​ដោយ​សារ​ការ​បង្ក្រាប​បក្ស​ប្រឆាំង​ ​ការ​បង្ក្រាប​សង្គម​ស៊ីវិល ​និង​សារព័​ត៌មាន​ឯករាជ្យ​ ​បាន​ប្រសើរ​ឡើង​ទេ​នោះ។ ក្រៅ​ពី​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​ ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ដែល​បាន​ផ្តល់​ពន្ធ​អនុគ្រោះ​ផ្សេងៗ​ ដល់​កម្ពុជា ក្នុង​តម្លៃ​ប្រមាណ​ជា​ជិត​ ៣០០ ​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ​ ​ក៏​បាន​ព្រមាន​ដូចគ្នា​ផង​ដែរ។

កាលពី​ដើម​ខែ​ឧសភា​ ​ក្រុម​ការ​ងារ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​ដោះស្រាយ​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ដោយ​បំពាន​ ​និង​អង្គការ​សហព័ន្ធ​អន្តរជាតិ​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ​បាន​ហៅ​ការ​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​លោក​ កឹម សុខា ​ថា​​ជា​ទង្វើ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​អាម៉ាស់​ ​និង​អ​មនុស្សធម៌​ ​ព្រម​ទាំង​បាន​ទាម​ទារ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​ ដោះ​លែង​លោក​ជា​បន្ទាន់។

បើ​ទោះបី​ជា​មាន​ការ​រិះគន់​ ​និង​មាន​ការ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ដោះ​លែង​លោក កឹម សុខា ក្តី​ ​ប៉ុន្តែ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ ហ៊ុន សែន ដែល​កាន់អំណាច​ជាង​ ៣ ទសវត្សរ៍​មក​ហើយ​នោះ​ ​តែងតែ​ប្រកាស​ជា​រឿយៗ​យ៉ា​ង​ដាច់​អហង្ការ​ថា​ ​លោក ​កឹម សុខា​ នឹង​មិន​ត្រូវ​បាន​ដោះ​លែង​ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​នោះ​ទេ។

​លោក សុខ ឥសាន អ្នក​នាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ បាន​ប្រាប់​អ្នកសារ​ព័ត៌មាន​ តាម​រយៈបណ្តាញ​សង្គម​តេលេក្រាម​ នៅ​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នេះ​ថា ​ការ​ដោះលែង​លោក ​កឹម សុខា មិនមែនធ្វើ​ឡើង​ដោយ​សារ​រង​សម្ពាធ​ពី​អន្តរជាតិ​នោះ​ទេ។ លោក​សរសេរ​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖​ «ករណី​ជន​ត្រូវ​ចោទ ​កឹម សុខា​ បាន​ និង​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​នីតិវិធី​របស់​ តុលាការ។​ ​ដូច្នេះ​ការ​ដោះលែង​ ​ឬ​មិន​ដោះលែង​ជន​ត្រូវ​ចោទ ​គឺ​ជា​ឆន្ទានុ​សិទ្ធិ​របស់​តុលាការ​ទាំង​ស្រុង​ ​មិនមាន​ការ​លូក​ដៃ​ពី​មជ្ឈដ្ឋាន​ខាង​ក្រៅ​ណាមួយ​ឡើយ»។

លោក ​អ៊ា សុផល សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​កិច្ចការ​ទូត​ ​និង​កិច្ចការ​ពិភព​លោក​នៃ ​មហាវិទ្យាល័យ​ Occidental រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រញ៉ា​ ​និង​ជា​អ្នកវិភាគ​គោល​នយោបាយ​ ​ប្រាប់​ ​VOA​ ​តាម​រយៈ​សារ​អេឡិចត្រូនិក ឬ​អ៊ីមែល​ថា​ ការ​ដោះលែង​លោក​ កឹម សុខា​ ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​បណ្តោះ​អាសន្ន​ បង្ហាញ​ពី​ការ​វិវឌ្ឍ​ជា​វិជ្ជមាន​តិចតួច​ សម្រាប់​កម្ពុជា។ លោក ​បន្ថែម​ថា​ ​ការ​បន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​លោក ​កឹម សុខា​ មិន​មាន​ប្រយោជន៍​ណាមួយ​ សម្រាប់​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។​ លោក ​បញ្ជាក់​ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖​ «ការ​ដាក់​នរណា​ម្នាក់​ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ ​និង​នៅ​ក្រោម​ការ​ឃុំខ្លួន​ក្នុង​ផ្ទះ​ គឺ​ប្រសើរ​ជាង​ការ​ដាក់​ឃុំ​ ក្នុង​ពន្ធនាគារ។​ ​ជា​មេរៀន​ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ ​ការ​បន្ត​ឃុំខ្លួន​លោក​ កឹម សុខា​ ក្នុង​ពន្ធនាគារ​តាម​ទំនើង​ចិត្ត​ គឺ​វា​គ្មាន​ប្រយោជន៍​ណា​មួយ​ សម្រាប់​អាជ្ញាធរ​ទេ​ ​ចំណែក​ឯ​ការ​ដោះលែង​លោក ​កឹម សុខា​ គឺ​គ្មាន​ខាត​បង់​ណា​មួយ​ទេ​ ​ដូច្នេះ​ពួក​គេ​ដោះលែង​គាត់»។

ចំណែក​លោក​ ​Phil Robertson​ ​នាយក​រង​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ​Human Rights Watch​ ​លើក​ឡើង​ថា​ ​ការ​ដោះ​លែង​លោក​ កឹម សុខា ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​សារ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​បារម្ភ​ពី​មហន្តរាយ​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ទំនាក់ទំនង​ជា​អន្តរជាតិ។​ ​លោក ​បន្ថែម​ថា​ ​ការ​ដោះ​លែង​លោក​ កឹម សុខា​ ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ មិនមែន​ជា​យុត្តិធម៌​ សម្រាប់​លោក​នោះ​ទេ។​ លោក ​បញ្ជាក់​តាម​ន័យ​ដើម​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ ​និង​ត្រូវ​បាន​ប្រែ​សម្រួល​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ថា៖​ «វិធី​តែ​មួយ​គត់​ ដែល​យុត្តិធម៌​ នឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ឲ្យ ​គឺ​នៅ​ពេល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ប្រឆាំង​លោក កឹម សុខា ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ដោយ​គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ​ ​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ត្រូវ​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ ​ហើយ​សិទ្ធិ​នយោបាយ​របស់​លោក​ កឹម សុខា​ ​និង​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ចំនួន​ ១១៧ ​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​ ត្រូវ​បាន​ស្តារ​ឡើង​វិញ​យ៉ាង​ពេញ​លេញ។ ថ្វី​បើ​មាន​ក្តី​រំភើប ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ដោះលែង​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ក៏​ដោយ​ ​ក៏​យើង​នៅ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ផ្លូវ​យ៉ាង​ឆ្ងាយ​ ពី​ការ​ស្តារ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ​និង​ការ​គោរព​សិទិ្ធ​មនុស្ស​ នៅ​កម្ពុជា​នៅ​ឡើយ»។

ការ​ដោះលែង​លោក ​កឹម សុខា​ ​ប្រធាន​បក្ស​ជំទាស់​ នៅ​ពេល​ព្រឹក​ព្រហាម​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នេះ ធ្វើឡើង​មិន​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​ ក្រោយ​ការ​ដោះលែង​សកម្មជន​ ​មន្ត្រី​ ​និង​អតីត​តំណាង​រាស្ត្រ​បក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ ១៥ រូប​ ​និង​ក្រោយ​ការ​ទទួល​ជ័យជម្នះ​ដ៏​ត្រចះ​ត្រចង់​ របស់​បក្សកាន់​អំណាច ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ ​ដែល​គ្មាន​គូប្រជែង​ដ៏​សំខាន់។

កាល​ពី​សប្តាហ៍​កន្លង​ទៅ​ គណបក្ស​ដឹកនាំ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​ពី​សមាសភាព​គណៈរដ្ឋ​មន្ត្រី និង​ការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស ​រយៈពេល ​៥ ឆ្នាំ​ទៅ​មុខ​ទៀត​ ​ដោយ​បក្សតែ​មួយ ​ទាំង​ក្នុង​សភា ​និង​រដ្ឋាភិបាល៕

19200_911028332292771_3763040150184442288_n

 

Brad Adams៖ កម្ពុជា​ក្លាយជា​របបផ្តាច់ការ​​ជាផ្លូវការ​ហើយ

capturec-e1536455581279.png

មន្ត្រី​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិថា​ កម្ពុជា​​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋ​ឯកបក្ស​ និង​ផ្ដាច់ការ​​ជា​ផ្លូវការ


(វិទ្យុអាស៊ីសេរី RFA / 08-9-2018 /ដោយ មួង ណារេត)
មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ ថា​កម្ពុជា​ឥឡូវនេះ ក្លាយ​ជា​រដ្ឋ​ឯកបក្ស និង ផ្ដាច់ការ​ជា​ផ្លូវ​ការ​ហើយ ក្រោយ​លោក ហ៊ុន សែន បើក​កិច្ចប្រជុំ គណៈរដ្ឋមន្ត្រី លើកដំបូង នៃ​របប​ថ្មី​នេះ។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​តំបន់​អាស៊ី របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) លោក ប្រ៊ែដ អាដាម (Brad Adams) ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា លោក​មិន​ចង់​ប្រើ​ភាសា​នេះ​ទេ ប៉ុន្តែ តថភាព​ជាក់ស្ដែង ដែល​កំពុង​កើតមានឡើង​នៅ​កម្ពុជា​សព្វថ្ងៃ គឺ​គ្មាន​អ្វី​អាច​ប្រកែក​បាន។ លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​ដឹកនាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា ទៅ​រក​គ្រោះថ្នាក់ ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យ៖ «កម្ពុជា​ឥឡូវនេះ មិន​ត្រឹមតែ​ដឹកនាំ​ដោយ​របប​ឯក​បក្ស​ទេ គឺជា​របប​ផ្ដាច់ការ​ផង​ដែរ។ ខ្ញុំ​មិន​ចង់​និយាយ​បែបនេះ​ទេ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​ពាក្យ​អ្វី​ក្រៅ​ពី​នេះ ដើម្បី​ពិពណ៌នា​អំពី​កម្ពុជា។ ខ្ញុំ​មិន​ចង់​ឃើញ​បែបនេះ​ទេ។ ខ្ញុំ និង​អ្នក​ស្រលាញ់​ប្រជាធិបតេយ្យ ជាច្រើន​ទៀត បាន​ខំប្រឹង​តស៊ូ​យ៉ាង​ស្វិតស្វាញ ដើម្បី​នាំមក​នូវ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ជូន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ។ ប៉ុន្តែ ជា​អកុសល អ្វីៗ​ត្រូវ​បញ្ចប់​ក្រោម​ការរៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​ក្លែងក្លាយ​បែបនេះ»។

មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស ដែល​តាម​ឃ្លាំមើល​ការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា ជាង​ម្ភៃ​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ បន្ត​ទៀត​ថា លោក​ប្រមើល​ឃើញ​នូវ​គ្រោះថ្នាក់​ធំ របស់​ប្រទេស និង​ប្រជាជាតិ​ខ្មែរ ដោយសារតែ​ការ​ក្តោបក្តាប់​អំណាច​រដ្ឋ​ផ្តាច់​មុខ ដោយ​លោក ហ៊ុន សែន បក្សពួក និង​ក្រុមគ្រួសារ ក្នុង​ស្ថានភាព​ដែល​អ្នកគាំទ្រ​បក្ស​ប្រឆាំង ច្រើន​លើសលប់ ត្រូវ​ផាត់​ចោល។ អស់​មាន​អ្នក​ដែល​អាច​ជា​កញ្ចក់ ដើម្បី​ឆ្លុះ​បញ្ជាំង​អំពើ​អសកម្ម​របស់​របប​នេះ​បាន៖ «លោក ហ៊ុន សែន សម្រេច​អ្វី​គ្រប់យ៉ាង តែម្នាក់​ឯង។ ប្រទេស​នេះ ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព ដែល​មាន​បក្ស​ដទៃ​ស្អេកស្កះ តែ​គ្រាន់តែ​លម្អ​ឆាក ដែល​គ្មាន​ភាព​ក្លាហាន ឬ​គ្មាន​ឆន្ទៈ ក្នុង​ការ​តតាំង​នឹង​របប​នេះ។ នេះ​គឺជា​វាសនា​អភ័ព្វ​នៃ​អនាគត​កម្ពុជា។ ខ្ញុំ​មិន​អាច​ទាយ​ទុក​បាន ថា​ស្ថានភាព​បែបនេះ នឹង​អាច​បន្ត​នៅ​យូរ​បាន​ប៉ុនណា​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ដឹង​ច្បាស់ គឺ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ស្ទើរតែ​ទាំងអស់ មិន​គាំទ្រ​របប​ផ្ដាច់ការ​បែបនេះ​ទេ។ ពលរដ្ឋ​ជាច្រើន បាត់បង់​សិទ្ធិ និង​អំណាច​ក្នុង​ការ​សម្រេចចិត្ត​របស់​ខ្លួន​អស់​ទៅ​ហើយ។ តើ​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​យក​រាស្ត្រ​ជាធំ នៅ​មាន​ន័យ​អ្វី​ទៀត

លោក ប្រ៊ែដ អាដាម បាន​ព្រមាន​លោក ហ៊ុន សែន និង​របប​នេះ ថា​ថ្ងៃ​ណាមួយ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ដែល​មិន​ពេញចិត្ត​នឹង​របៀប​ដឹកនាំ បែប​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស និង បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ​បែបនេះ នឹង​ក្រោក​តវ៉ា​ជាក់​ជាមិនខាន។ លោក​មិនដឹង​ថា ថ្ងៃ​ណា​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ កម្ពុជា​នឹង​ចៀស​មិន​ផុត ពី​ជួប​រឿង​អកុសល​បែបនេះ​នោះ​ឡើយ ដោយសារតែ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ច្រើន​លើសលប់ មិន​អាច​ទទួលយក​ស្ថានភាព​បែបនេះ​បាន​យូរ។

ប្រតិកម្ម​របស់​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ ធ្វើឡើង​ក្រោយពេល លោក ហ៊ុន សែន មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ បាន​ចាប់ផ្ដើម​បើក​សម័យប្រជុំ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ពេញអង្គ នៃ​របប​ថ្មី​របស់​ខ្លួន​ហើយ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​០៧ សីហា គឺ​ក្រោយពេល​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៃ​របប​ថ្មី បាន​បិទ​បញ្ចប់​នីតិវិធី​បង្គ្រប់​កិច្ច នៅ​រដ្ឋសភា​ឯក​បក្ស​រួចរាល់។

កិច្ចប្រជុំ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​របប​ថ្មី​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយពេល ដែល​រដ្ឋសភា​ឯក​បក្ស កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​០៦ សីហា បាន​នាំគ្នា​បោះឆ្នោត​ជា​កញ្ចប់ ឬ​លើកដៃ​ដើម្បី​ចែក​តំណែង​គ្នា បន្ទាប់​ពី​គណបក្ស​កាន់អំណាច បាន​ក្រសោប​យក​អាសនៈ​ទាំងអស់ គឺ​ទាំង ១២៥ អាសនៈ របស់​រដ្ឋសភា តាមរយៈ​ព្រឹត្តិការណ៍ ថ្ងៃ​ទី​២៩ កក្កដា ដែល​រង​ការរិះគន់ និង​ថ្កោលទោស​ជា​សាកល ថា​ជា​បោះឆ្នោត​ក្លែង​ក្លែង ដើម្បី​គ្រាន់តែ​បង្គ្រប់​កិច្ច ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ខ្លាំង ដល់​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ។

ប្រធាន​ក្រុម​អ្នកវិភាគ​វ័យក្មេង កញ្ញា លី ស្រីស្រស់ មើលឃើញ​ថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​នៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ នឹង​មិន​អាច​បម្រើ​សុខទុក្ខ​របស់​ពលរដ្ឋ​បាន​ល្អ ជាង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ចាស់​ទេ ប៉ុន្តែ​ផ្ទុយទៅវិញ ការ​បង្កើត​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​នៅ​ពេល​នេះ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ជួប​ប្រទះ​បញ្ហា​ធំ​២ គឺ បញ្ហា​ខាងក្នុង និង​បញ្ហា​ខាងក្រៅ។ បញ្ហា​ខាងក្នុង គឺ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទាំង​ក្នុង​ប្រទេស នឹង​ក្រៅ​ប្រទេស ដែល​មិន​ពេញ​ចិត្តនឹង​ការបោះឆ្នោត​បែប​បង្គ្រប់​កិច្ច នឹង​មិន​ទទួលស្គាល់​របប​ថ្មី។ ឯ​បញ្ហា​ខាងក្រៅ​គឺ សហគមន៍​អន្តរជាតិ អាច​នឹង​កាន់តែ​ថ្កោលទោស ឬ​ពន្លឿន​សម្ពាធ​មក​លើ​របប​ថ្មី​នេះ។

កញ្ញា លី ស្រីស្រស់ យល់ថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី នៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ នឹង​ពិបាក​បញ្ចុះបញ្ចូល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ កុំ​ឲ្យ​ដាក់​សម្ពាធ​ណាស់ ព្រោះ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ មាន​ភស្តុតាង និង​ភ្នាក់ងារ​ឃ្លាំមើល​ស្ថានភាព​កម្ពុជា ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ។ «»

ចំណែក គណបក្សប្រឆាំង ដែល​រង​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ពី​របប​ក្រុងភ្នំពេញ បាន​ចេញ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​ពី​ក្រៅ​ប្រទេស ប្រកាស​មិន​ទទួលស្គាល់​សភា និង​រដ្ឋាភិបាល ដែល​បាន​កើត​ចេញពី​ការបោះឆ្នោត​ក្លែងក្លាយ ដែល មិន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ឆន្ទៈ​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ឡើយ ហើយក៏​ពុំ​អាច​ធ្វើជា​តំណាង​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ ខ្មែរ​ទាំងមូល​បាន​ដែរ ព្រោះ​ឆន្ទៈ​ខ្មែរ​ប្រមាណ​ពាក់កណ្ដាល​ប្រទេស​ត្រូវ​បាន​បិទមាត់ ដោយសារតែ​ការ​ផាត់​ចោល​គណបក្ស​នេះ មិន​ឲ្យ​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត កាលពី​ថ្ងៃទី២៩ ខែ កក្កដា កន្លង​ទៅ​នេះ។

នៅ​ក្រោយ​ការចែក​តំណែង​ឲ្យ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​រួចរាល់ ក្រុម​មេដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់ នៃ​គណបក្ស​កាន់អំណាច បាន​ផ្ញើ​សារ​អបអរសាទរ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅមក។ ប៉ុន្តែ នៅ​មិនទាន់​ឃើញ​បណ្ដា​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ឬ ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ​ធំៗ​របស់​កម្ពុជា ផ្ញើ​សារ​អបអរសាទរ ការ​កាន់​តំណែង​របស់​ក្រុម​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ នៅ​អាណត្តិ​ថ្មី​ទេ គឺ​មាន​តែ​សារ​ព្រួយបារម្ភ និង​សារ​ថ្កោលទោស៕

ជីវប្រវត្តិសង្ខេប អ៊ុំ សំអាន ពីក្មេងឃ្វាលក្របី ក្លាយជាអ្នកតំណាងរាស្រ្ត ជាអ្នកស្រាវជ្រាវផែនទីព្រំដែន ជាអ្នកទោសមនសិការ និង​អ្នកជាតិនិយម

Capture

នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ សកម្មជនព្រំដែន និងជាតំណាងរាស្រ្តបក្សប្រឆាំង លោក អ៊ុំ សំអាន ត្រូវបានទទួលការលើកលែងទោសឲ្យមានសេរីភាពវិញហើយ ពីរបបលោក ហ៊ុន សែន ។ លោក សំអាន ទទួល​​រងការចោទប្រកាន់ និងជាប់ឃុំឃាំងយ៉ាងអយុត្តិធម៌ តាំពីថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ២០១៦ មក។ ការ​ដោះលែង​នេះ បន្ទាប់ពីសម្ពាធធ្ងន់ធ្ងរពីអន្តរជាតិខាងលោកសេរី ជាពិសេសគឺ អាមេរិក និងសហភាព​អឺរ៉ុប។


(អត្ថបទដោយ ម៉ែន ណាត)៖
តំណាងរាស្រ្តខេត្តសៀមរាប មកពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក អ៊ុំ សំអាន បានចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំ ក្នុងជីវិតរបស់លោក ក្នុងការតស៊ូប្រឆាំងនឹង វៀតណាម លើបញ្ហាព្រំដែន ចាប់តាំងពីលោកនៅជាយុវជន បើទោះបីពេលនោះ ស្ថានភាពនយោបាយនៅកម្ពុជា ស្ថិតក្នុងភាពគ្រោះថ្នាក់ក៏ដោយ។

កើតនៅឆ្នាំ១៩៧៣ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងគ្រួសារមួយដែលមានឪពុកជាប៉េអឹម កាលពីសម័យលន់នល់ លោក អ៊ុំ សំអាន បានធំធាត់នៅឃុំដើមពោធិ ឃុំចំប៉ី ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត។ ពេលនៅកុមារភាព ជាក្មេងឃ្វាលក្របីម្នាក់ កំពុងសិក្សាថ្នាក់បឋមសិក្សា លោក អ៊ុំ សំអាន មានសេចក្តីប្រាថ្នា ចង់ក្លាយជាតំណាងរាស្រ្តមួយរូប នៅពេលអនាគត។ លោកបញ្ចាក់ថា «កាលនៅក្មេងៗហ្នឹង មានអារម្មណ៍មួយថា ត្រូវខំរៀន… ថ្ងៃក្រោយចង់ធ្វើការងារធំដុំនឹងគេ ចង់ធ្វើជាតំណាងរាស្រ្ត ស្រមៃថាអ៊ីចឹង។ ដល់ហើយក្មេងៗ គេសើចចំអកថា យី! អ្នកឃ្វាលក្របីអ៊ីចឹង មកចង់ធ្វើតំណាងរាស្រ្ត អ៊ីចឹងទៅធ្វើក្មេងៗឯទៀត គេពេបជ្រាយ។ ខ្ញុំដូចថា មានឧត្តមគតិតាំងពីក្មេងមក ចង់បម្រើជាតិ ស្រឡាញ់ស្រុកទេស…»។

លោក អ៊ុំ សំអាន ជាសិស្សពូកែមួយរូប ដែលតែងតែទទួលចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ តាំងនៅថ្នាក់បឋមសិក្សា ថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យ។ ក្រោយពីបានបញ្ចប់ថ្នាក់បាក់ឌុប ឆ្នាំ១៩៩៣ លោកបានចាកចេញពីខេត្តកំពត មករាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីបន្តបរិញ្ញាប័ត្រផ្នែក សង្គមវិជ្ជា (ជំនាន់ទី២ ឆ្នាំសិក្សា ១៩៩៥​-​១៩៩៩)​ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ២ ជានិស្សិតទទួលបានអាហាររូបករណ៍ របស់អ៊ីតាលី ឲ្យសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ។ លោក អ៊ុំ សំអាន នៅតែជានិស្សិតពូកែ ហើយលោកត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថា ចេះនិយាយភាសាអង់គ្លេសបានល្អ។ ប៉ុន្តែលោកក៏ល្បីឈ្មោះ ចេញធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹង វៀតណាម ពេលដែលថ្នាក់ដឹកនាំ វៀតណាម មកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា។ លោកនិយាយថា សាកលវិទ្យាល័យ មិនពេញចិត្តនឹងការចេញមុខតវ៉ារបស់លោក តែមិនអាចហាមឃាត់លោកបានទេ ពីព្រោះលោកជានិស្សិតពូកែ និងជាទីពម្នាក់របស់អ្នកដទៃ នៅក្នុងសាលា។

ពេលសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ លោក អ៊ុំ សំអាន បានស្នាក់អាស្រ័យនៅ វត្តនាគវ័យ {នៅជាមួយលោក ម៉ែន ណាត ក្នុងក្រុមអ្នកជាតិនិយមដូចគ្នា} ដែលជាកន្លែងលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់ស្នាក់នៅផងដែរ។ លោកនិយាយបណ្តើរសើចបណ្តើរថា «… ក្មេងវត្តនាគវ័នដូចគ្នា ហេតុម៉េចបានប្រឆាំងគ្នា? នោះមកពីមានទស្សនៈផ្សេងគ្នា។ លោក ហ៊ុន សែន គាត់បម្រើឲ្យ យួន ហើយខ្ញុំប្រឆាំង យួន ដូច្នេះវាអាចផ្ទុយគ្នា»។

និយាយពីចំណង់ចំណូលចិត្តផែ្នកនយោបាយវិញ លោក អ៊ុំ សំអាន និយាយថា លោកធ្លាប់ស្រឡាញ់ និងពេញចិត្តលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ហើយលោកបានចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឲ្យលោក ហ៊ុន សែន កាលពីឆ្នាំ១៩៩៣ កាលលោករៀននៅវិទ្យាល័យ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការស្រឡាញ់ និងពេញចិត្តលោក ហ៊ុន សែន នោះបានផ្លាស់ប្តូរទៅវិញ នៅពេលលោក អ៊ុំ សំអាន យល់ថាកម្ពុជា ជួបប្រទះនូវបញ្ហាជាច្រើនដូចជា ពលរដ្ឋគ្មានការងារធ្វើ បញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង និង បញ្ហាកម្មករប្រាក់ខែតិច ជាដើម។ លោកនិយាយថា «ទៅនៅវត្តនាគវ័ន ជាបណ្តុំនិស្សិតប្រឆាំងលោក ហ៊ុន សែន។ ដល់អ៊ីចឹង យើងមានគំនិតប្រឆាំង លោក ហ៊ុន​ សែន»។

លោក អ៊ុំ សំអាន បានចាប់ផ្តើមងាកមកគាំទ្រលោក សម រង្ស៊ី ពេលលោកបានចូលជាសមាជិក ចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែលជាចលនាបង្កើតឡើងដោយ យុវជនបក្សសមង្ស៊ី និង ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច។ លោក យល់ថាលោក សម រង្ស៊ី មានឧត្តមគតិ ការពារព្រំដែនដូចរូបលោក។ ចាប់តាំងពីពលេនោះមក លោកបានចេញធ្វើបាតុកម្ម ប្រឆាំងលទ្ធផលបោះឆ្នោត ឆ្នាំ១៩៩៨ ។ កាលនោះ មនុស្សមួយចំនួន បានស្លាប់ដោយសារការតវ៉ា (បាតុករ ៣២ ស្លាប់ ហើយជាង ១០០ នាក់ របួស និងបាត់ខ្លួន តាមឯកសារលោក ម៉ែន ណាត)។ លោក ថ្លែងថា «កាលនោះពួកខ្ញុំ ធ្វើកាតគាំទ្រគណបក្ស សម រង្ស៊ី ហើយការបោះឆ្នោត មានភាពមិនប្រក្រតីច្រើន មានការលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត (បក្សកាន់អំណាចរបស់លោក ហ៊ុន សែន) អ៊ីចឹងពួកខ្ញុំ ក៏មកចូលរួមបាតុកម្មហ្នឹង»។

លោក អ៊ុំ សំអាន បានចាប់ផ្តើមតវ៉ាលើ បញ្ហាព្រំដែន ឆ្នាំ២០០១ នៅេលដែលលោក ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធាន ចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ក្រោយពីបានធ្វើជា អគ្គលេខាធិការ និង អនុប្រធាន ជាច្រើនឆ្នាំ។ លោក បានសរសេរលិខិត និងរបាយការណ៍ជាច្រើន ទៅព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហនុ ពីបញ្ហាព្រំដែន ជាមួយប្រទេសវៀតណាម ដែលចាប់ពីពេលនោះមក លោក ហ៊ុន សែន បាស្គាល់ឈ្មោះលោក តាមរយៈលិខិតរបស់ព្រះមហាក្សត្រេ ផ្ញើទៅលោក ហ៊ុន សែន ស្តីពីការព្រួយបារម្ភរបស់យុវជន រឿងព្រំដែន ជាមួយប្រទេសវៀតណាម។

លោក អ៊ុំ សំអាន បានរំលឹកគ្រាមួយ ឆ្នាំ២០០១ ដែលលោក ដឹកនាំក្រុមនិស្សិតចូលគាល់ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម ស៊ីហនុ ដែលមានវត្តមានលោក វ៉ា គឹមហុង ប្រធានគណៈកម្មាធិការព្រំដែនរដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ លោក អ៊ុំ សំអាន ថាកាលនោះលោក វ៉ា គឹមហុង បាននិយាយថា «អារសាច់ជូនខ្លា ទើបនៅស្រុកបាន»។ លោកបន្តថា លោក វ៉ា គឹមហុង យកផែនទីព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម «ផែនទីក្លែងក្លាយ» ទៅថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ ហើយកុហកថា «ជាផែនទីតម្កល់នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ»។ ប៉ុន្តែព្រះមហាក្សត្រតបវិញថា «វ៉ា គឹមហុង យកផែនទីមកពីណា មកថ្វាយខ្ញុំ។ ខ្ញុំជាអ្នកយកផែនទី ទៅតម្កល់នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយផ្ទាល់ដៃ រឿងអីខ្ញុំមិនស្គាល់ ផែនទីរបស់ខ្ញុំ…»។

ឆ្នាំ២០០៣ លោក អ៊ុំ សំអាន បានលាឈប់ពីប្រធាន ចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ទៅឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនតំណាងរាស្រ្ត លេខរៀងទី៤ ខេត្តសៀមរាម នៃគណបក្សសម រង្ស៊ី ប៉ុន្តែមិនបានជាប់ឆ្នោតទេ។  នៅឆ្នាំ២០០៤ លោក អ៊ុំ សំអាន បានទៅរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៣ ទើបលោកវិលមកឈរឈ្មោះ ជាបេក្ខជនតំណាងរាស្រ្តជាថ្មី ខេត្តសៀមរាបដដែល ក្នុងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក្រោយពេល គណបក្សសិទ្ធិមនុស្សរបស់លោក កឹម សុខា បានរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយ គណបក្ស សម រង្ស៊ី នៅឆ្នាំ២០១២ រួចមក។ លោកនេះ លោកបានជាប់ឆ្នោតជា តំណាងរាស្រ្ត ជាស្ថាពរ។

ក្នុងនាមជាអ្នកតំណាងរាស្រ្ត លោក អ៊ុំ សំអាន បានបន្តឧត្តមគតិរបស់លោក តាំងពីលោកនៅជានិស្សិត ក្នុងដោះស្រាយទំនាស់ព្រំដែន រវាងកម្ពុជា និង វៀតណាម ជាបន្ត។ លោកបានដឹកនាំនិស្សិត ព្រះសង្ឃ និងសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងផង ចុះទៅពិនិត្យបញ្ហាព្រំដែន និងការបោះបង្គោលព្រំដែនថ្មី ជាហូរហែរ នីឆ្នាំ២០១៥។ ជាមួយគ្នានេះ លោកបានទៅស្រាវជ្រាវផែនទីព្រំដែនខ្មែរ នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ រដ្ឋសភាអាមេរិក និង នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំងផងដែរ។

សកម្មការងាររបស់លោក អ៊ុំ សំអាន បានរកឃើញថា រដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន មិនមែនជាអ្នករដ្ឋាភិបាល ដែលការពារផលប្រជយោជន៍ជាតិ និង បូរណភាពទឹកដីពិតប្រាកដទេ។ រដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន ប្រើប្រាស់ផែនទីព្រំដែន ដែលបានបោះពុម្ពឡើងវិញ ដោយប្រទេសវៀតណាម ដែលជាផែនទីអមសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនខុសច្បាប់ ឆ្នាំ១៩៨៥។ ហើយសន្ធិសញ្ញានេះ ត្រូវបានយកមកផ្តល់សច្ចាប័នជាថ្មី ដាក់ថា «សន្ធសញ្ញាព្រំដែនបំពេញបន្ថែម ឆ្នាំ២០០៥» ដែលមានរឿងចម្រូងចម្រាសធ្ងន់ធ្ងរ រហូតដល់លោក ហ៊ុន សែន គំរាមផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំប្រទេសទៀតផង។

លោក អ៊ុំ សំអាន ត្រូវបានចាប់ខ្លួនទាំងនៅមាន អភ័យឯកសិទ្ធិតំណាងរាស្រ្ត នៅថ្ងៃទី ១១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ នៅខេត្តសៀមរាប ក្រោយពេលប៉ុន្មានម៉ោង បន្ទាប់ពីលោក វិលត្រឡប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ មតិជាតិ និងអន្តរជាតិ បានធ្វើការថ្កោលទោសចំពោះការចាប់ខ្លួននេះថា ជាការរំលោករដ្ឋធម្មនុញ្ញ មាត្រា៨០ និងច្បាប់។ លោក ត្រូវបានតុលាការ កាត់ទោសឲ្យជាប់គុណ ២ឆ្នាំ ៦ខែ និងបង់ពិន័យជាទឹកប្រាក់ ៤ លានរៀល កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៦។

មកទល់ថ្ងៃទី ២៥ ខែសីហា ២០១៨ លោក អ៊ុំ សំអាន ទើបត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ប្រោសប្រទានលើកលែងទោស ឲ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ តាមសំណើរប់លោក ហ៊ុន សែន បន្ទាប់ពីមានគំនាបធ្ងន់ធ្ងរពីអន្តរជាតិខាងលោកសេរី ជាពិសេសគឺ អាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប។ ជាមួយគ្មាននេះ អ្នកទោសនយោបាយជាច្រើនរូបទៀត ក៏ត្រូវបានដោះលែងជាបន្តបន្ទាប់ដែរ។

ឯកសារពិគ្រោះ៖ (វីដេអូ VOD, វិទ្យុអាស៊ីសេរី RFA Khmer, វិទ្យុ VOA Khmer, កាសែត ថ្មីៗ)។

40049751_247432629244863_8650731932839051264_nមានវីដេអូខ្លះៗអំពីការងារលោក អ៊ុំ សំអាន

ការ​ស្រាវជ្រាវ​​៖ លទ្ធផល​​បោះឆ្នោត​​​នៅ​កម្ពុជា ​​បង្ក​ហានិភ័យ​​​ខាងជំនួយ​​ហិរញ្ញវត្ថុ ពីអន្តរជាតិ

HS

អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ថា​លទ្ធផល​ពីការ​បោះឆ្នោត​ ​ថ្ងៃទី​ ២៩ ​កក្កដា ២០១៨ ​បាន​នាំមក​ឲ្យកម្ពុជា ​នូវ​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​បាត់​បង់​ការទ្រទ្រង់​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ពី​អន្តជាតិ​ ​ជា​ពិសេស​ពី​​បស្ចិមប្រទេទេស​។


ហ៊ុល រស្មី / 

ការបោះឆ្នោត​ជាតិនៅ​កម្ពុជា ​កាលពីថ្ងៃ​អាទិត្យ​ ​ទី​២៩ ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ​២០១៨ ​កន្លងទៅ​ ​បាន​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​តាមដាន​របស់​ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ដែល​បាន​រក​ឃើញ​ថា ​លទ្ធផល​ពីការ​បោះឆ្នោត​នេះ​ ​បាន​នាំមក​ឲ្យកម្ពុជា ​នូវ​ហានិភ័យ​នៃការ​បាត់​បង់​ការទ្រទ្រង់​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ពី​អន្តជាតិ​ ​ជា​ពិសេស​ពី​ប្រទេស​នៅ​បស្ចិម​លោក។​ ​នេះបើ​យោងតាម​សេចក្តី​រាយការណ៍​ របស់​កាសែត​ផ្សាយ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ ​Financial Times​ ​ដែល​មានមូលដ្ឋាន​នៅ ចក្រភព​អង់គ្លេស។​

លទ្ធផលបឋម​នៃកា​របោះឆ្នោតជាតិ​ លើក​៦​ នៅកម្ពុជា​ បាន​បង្ហាញ​ថា​ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ របស់​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន​ ទំនង​ជាអាច​គ្រប់​គ្រងបានទាំងស្រុង​រដ្ឋសភាជាតិ {អាសនៈ ១២៥ លើ ១២៥} ដែល​នឹង​ធ្វើ​ការ​បោះឆ្នោត ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មីមួយ នាពេល​ខាងមុខនេះ។

​កាសែត Financial Times​ ​ដែលធ្វើ​សេចក្តី​រាយការណ៍​ដោយផ្អែកលើ​ការស្រាវជ្រាវ​របស់​ ក្រុម​ហ៊ុន​វាយតម្លៃ​ស្ថានភាព​ទីផ្សារ​ ​និង​សេចក្តី​វិភាគ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ឈ្មោះ​ថា​ Moody ​បានឲ្យ​ដឹង​ថា​ ការ​បោះឆ្នោត​លើក​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​របស់​កម្ពុជា​នេះ​ ត្រូវបានរិះគន់​យ៉ាង​ចាស់​ដៃ​ ពីរដ្ឋាភិបាល​នា​នា​ និង​អ្នក​តស៊ូមតិ​ខាង​ប្រជាធិបតេយ្យ ។ ហើយ​ក្រុមហ៊ុន​ ​Moody​ ​បាន​ព្រមាន​ថា​ ​ការណ៍​នេះ​បាន​បង្ក​ឲ្យមាន​ហានិភ័យ​ ដែល​អន្តរជាតិ​អាច​ដក​ការ​គំាទ្រ​ របស់​ពួកគេ​ ខាង​ជំនួយ​ខាងហិរញ្ញប្បទាន។

ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជា្រវ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ ​Moody ត្រូវ​បានដក​ស្រង់​សំដីថា​ ​ប្រសិន​បើ​ម្ចាស់​ជំនួយ​អន្តរ​ជាតិ​ទាំងនោះ​ បានដក​ការ​ជួយ​ជាជំនួយ​ ឬ​ក៏ដាក់​ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច​ ការណ៍នេះ​នឹង​បង្ក​ការ​លំបាក​នៃការ​ផ្តល់​ហិរញ្ញប្បទាន​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ និង​តុល្យភាព​នៃ​ការចំណាយ និង​ធ្វើ​ឲ្យមាន​ការបារម្ភ ​ទៅលើ​កំណើន​ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​។ ពួក​អ្នកវិភាគ ​បាន​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា​ ការវិវត្តន៍​បែបនេះ​ នឹង​បង្កផល​ប៉ះពាល់​ជាលក្ខណៈ​អវិជ្ជមាន ​លើបំណុល​ប្រទេស​កម្ពុជា។

ពួកអ្នក​វិភាគ​នៃ​ក្រុម​ហ៊ុន Moody ត្រូវបាន​ស្រង់​សំដី​ថា៖​ «លំហូរនៃជំនួយ​ និងវិនិយោគ​ទុន​បរទេស​ដោយ​​ផ្ទាល់​ បាន​ជួយ​ផ្តល់លុយ​ដល់​ឱនភាពធំធេង ​នៃ​គណនី​បច្ចុប្បន្ន និង​បាន​បង្កើន​នូវការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទុន​បម្រុង​បរទេស​ ដែលបាន​ឡើងដល់​ ១២,២៥ ​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ​ក្នុងខែមិថុនា​ ឆ្នាំ ​២០១៨ (ឬ​ប្រមាណជា ​៥៥ ​ភាគរយនៃ​ ផលិតផលក្នុង​ស្រុក​សរុប​ ឆ្នាំ ​២០១៧)​ ជា​កម្រិត​កំពូល​ដែល​មិនធ្លាប់​មានពីមុនមក»។​

ពួក​អ្នកវិភាគ​បាន​និយាយ​បន្ថែមថា៖​ «កំណើន​ខ្លាំងក្លា​នៅក្នុង​ ការ​នាំចេញ​សម្លៀកបំពាក់​ និង​ស្បែក​ជើង​ ដែលស្មើនឹង​ប្រមាណ ​៧៣ ​ភាគរយ​ នៃ​គ្រប់មុខ​ទំនិញ​នាំចេញ​ទាំងអស់​ និង​ស្មើនឹង ​៣៦ ​ភាគរយ ​នៃ​ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​សរុបក្នុង ឆ្នាំ ​២០១៦​ ត្រូវបាន​ជ្រែងទប់​ដោយ​ការអនុគ្រោះ​ពន្ធ​ ទៅសហរដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​សហភាព​អឺរ៉ុប»។​

ទោះជា​មាន​ការព្រមាន​យ៉ាងនេះ​ក៏​ដោយចុះ​ លោក​ ផៃ ស៊ីផាន​ ​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្លែងថា​ ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ បាន​បង្ហាញ​ឆន្ទៈ​ចួលរួម​ការបោះឆ្នោត​ដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ​ ហើយ​អ្វីដែលពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ បានសម្រេច​គឺក្នុង​នាមការពារ​អធិបតេយ្យភាព​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន។

«​ការ​បោះឆ្នោត​ហ្នឹង​ ជាសេចក្តី​សម្រេច​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​។ ការសម្រេច​ហ្នឹង ជាការ​សម្រេច​របស់​ ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍​ខ្មែរ​ ដែល​ជា​អធិបតីភាព​របស់​ខ្លួន​ ក្នុង​កិច្ច​ធានា​ជោគ​វាសនា​ ការសម្រេច​ចិត្ត​ពីជោគ​វាសនា​របស់​ផង​ខ្លួន​ មិនមែន​ជា​ការបោះឆ្នោត​បម្រើសហភាព​អឺរ៉ុប​ បម្រើ​អាមេរិកាំង​ ​បម្រើ​យួន បម្រើចិន​នោះទេ​បាទ»។

ទាក់ទិន​នឹង​ផល​វិបាក​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ អ្នកនាំពាក្យ​រូបនេះ​ អះអាង​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​នឹង​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា មិន​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្លាយ​ជាអ្នក​បម្រើ​បរទេស​នោះទេ។ «យើង​ត្រៀម​លក្ខណៈ​គ្រប់​បែបយ៉ាង​ ជា​រដ្ឋាភិបាល​កើត​ចេញ​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​។ យើងមិន​នាំ​ជាតិ​យើង ​ទៅធ្វើ​ខ្ញុំ​អ្នកណា​ទេបាទ​។ យើង​រៀបចំ​ត្រៀម​លក្ខណៈ​រួចស្រេច»។

នៅពេល​ ​VOA​ ​សួរ​លោកថា​ តើកម្ពុជា​នឹង​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ប្រសិនបើ​ប្រទេស​នៅលោក​ខាង​លិច ​បន្ថយការ​ជួយ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​នោះ​ លោក ​ផៃ ស៊ីផាន​ អះអាង​ថា​ កម្ពុជា​ក្នុង​នាម​ជា​សមាជិក​ អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្ម​ពិភពលោក​ និង​ជាប្រទេស​ដែលអាច​រក​ចំណូល​បាន​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ បាន​ផ្តើម​កសាង​ដៃគូ ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ជាមួយ​ប្លុក​សេដ្ឋកិច្ចមួយ​ ​ដែល​មាន​ឈ្នោះ​ថា​ BRICS។​ ​ប្លុក​សេដ្ឋកិច្ច​ BRICS ​រួម​មាន​ប្រទេស​ប្រេស៊ីល រុស្សី​ ឥណ្ឌា ​ចិន​ និង​អាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង។

លោកបន្ថែម​ថា​ ការ​មានទំនាក់​ទំនង​យ៉ាងដូច្នេះ​ បញ្ជាក់​ថា​ កម្ពុជា​មិនមែន​រស់​នៅ​តែ​ឯងទេ​ ហើយ​កម្ពុជា​បាន​បង្ហាញ​សេចក្តី​ក្លាហាន​របស់ខ្លួន ​ក្នុងពេល​បោះឆ្នោត​កន្លង​ទៅ​ថ្មីៗ​នេះ។ «ដូច្នេះ​ អានេះ​ជា​ ការ​អាទិភាព​របស់​កម្ពុជា​ ក្នុង​កិច្ច​បង្ហាញ​ភាព​ក្លាហាន​ មិនលក់​ មិន​លត់​ជង្គង់​ បោះបង់​ចោល​ទឹកដី​ខ្លួន​ឯង​[…] ពីរបស់​ខ្លួនទេ​ ក្នុងកិច្ច​ការពារឆន្ទៈ​របស់​មហាជន​ តាម​រយៈ​សំឡេង​នៃការ​បោះឆ្នោត​ ការ​ចេញ​មក​បោះឆ្នោត​របស់​មហាជន​កម្ពុជា​បាទ»។

ក៏ប៉ុន្តែ​ ​សេចក្តី​រាយការណ៍​របស់​កាសែត​ Financial Times​ ​បាន​បញ្ជាក់​ឲ្យដឹង​តាមអ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ពីររូប​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ ​Moody ថា​លទ្ធផលនៃ​ការបោះឆ្នោត​កម្ពុជា​ បាន​បង្កើន​ហានិភ័យ​ជាច្រើន ​ទៅលើ​ការ​ទ្រទ្រង់​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​បរទេស​ ដែលបាន​បន្ត​មកដល់​ពេលនេះ​ នៅ​ពេល​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយទំាងឡាយ​របស់​កម្ពុជា រួមមាន​អូស្រា្តលី កាណាដា​ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​សហ​ភាព​អឺរ៉ុប​ បាន​បង្ហាញការ​បារម្ភ​អំពី​ភាពដែល​អាច​ជឿទុកចិត្ត​បាន​របស់​ការ​បោះឆ្នោត។​

សេចក្តី​រាយការណ៍​ដដែល​បាន​បន្តថា​ លុយសុទ្ធ​ដែលបាន​ពីសហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ​និង​សមាជិក​និង​ស្ថាប័ន​សហភាព​អឺរ៉ុប ហើយនិង​ប្រទេស​អូស្រា្តលី​ ស្មើនឹង​ប្រមាណជា​ ៤៣ ភាគរយ ​នៃ​ជំនួយ​អភិវឌ្ឍន៍​ផ្លូវការ​របស់​កម្ពុជា​ ឬប្រមាណ​ជា​ ៨ ភាគរយ ​នៃ​ចំណូល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទាំងស្រុង​ក្នុង ​ឆ្នាំ​២០១៦។ ​

នៅ​ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​ ដែល​គ្មាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង ​កាល​ពីថ្ងៃទី​ ២៩ ខែកក្កដា​ កន្លងទៅ មានតែ​ក្រុមមន្ត្រីរបស់​ប្រទេស​ ចិន​កុម្មុយនីស្ត ដែល​ជាសម្ព័ន្ធមិត្ត​ស្អិត​រមួត​របស់​កម្ពុជា​ និង វៀតណាម​ ​ត្រូវ​គេរាយ​ការណ៍​ថា បាន​អបអរ​ដល់​ ការ​បោះ​ឆោ្នត​នៅកម្ពុជា​ ​ថា​ធ្វើឡើង​ដោយ​ជោគជ័យ។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ​ហ៊ុន សែន​ ​ថ្មីៗ​នេះ ក៏បាន​ប្រកាសពី​ការដឹក​នាំប្រទេស​បន្តក្នុង​រយៈ​ពេល ៥ ​ឆ្នាំ​ទៀត​ បន្ថែម​ទៅ​លើការ​គ្រប់គ្រង​ប្រទេសរបស់​លោក​រយៈ​ពេល ៣៣ ​ឆ្នាំ​កន្លង​មក។ ​យ៉ាង​ណាក្តី​ ​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ធំៗ​ រួមមាន​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ​និង​សហភាពអឺរ៉ុប​ ​បាន​សំដែង​ការ​ខក​ចិត្ត​ ​និង​រិះគន់​ចំពោះការ​បោះឆ្នោត​ដែលគ្មាន​វត្តមាន​ គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ ​ដែល​ត្រូវបាន​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា ​រំលាយ​ចោល​កាល​ពីឆ្នាំមុន៕

Capture,,,

 

« Older Entries