សារព័ត៌មាន The Cambodia Daily
18-12-2024
ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ជំរុញឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាល ប្តឹងប្រទេសថៃ ទៅតុលាការអន្តរជាតិលើបញ្ហា «តំបន់ត្រួតស៊ីគ្នា» និងបញ្ហាកោះគុត ដូចពេលដែលប្រទេសកម្ពុជា ធ្លាប់ប្តឹងប្រទេសថៃ លើករណីប្រាសាទព្រះវិហារ កាលពីអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥៩។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែនណាត ចេញលិខិតចំហមួយ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ដោយលើកឡើងថា តាមបទពិសោធន៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ រដ្ឋាភិបាលថៃ ធ្លាប់ប្រើកម្លាំងយោធាដណ្តើមកាន់កាប់ប្រាសាទព្រះវិហាររបស់ខ្មែរ នៅឆ្នាំ១៩៥៤ ម្តងរួចមកហើយ ប៉ុន្តែក្រោយប្រទេសកម្ពុជា បានឈ្នះក្តីក្នុងសំណុំរឿងនេះ នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ ទើបភាគីថៃ ដកកងទ័ពចេញពីតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារវិញ។ កាលនោះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏ធ្លាប់បានប្រើយន្តការចរចាទ្វេភាគីជាមួយថៃ ដែរ មុននឹងសម្រេចចិត្តប្តឹងថៃ ទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ នៅឆ្នាំ១៩៥៩។
លោកបន្តថា នៅពេលនេះ អ្នកជាតិនិយមថៃ និងមេដឹកនាំថៃ សុទ្ធតែបញ្ជាក់ជំហរម្តងហើយម្តងទៀតថា កោះគុត គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ថៃផ្ដាច់មុខ ដោយមិនផ្តល់តម្លៃពេញលេញទៅលើ អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ (MOU44) ស្ដីពីតំបន់បាតសមុទ្រទាមទារត្រួតស៊ីគ្នា (OCA = Overlapping Claims Area) នោះទេ ដូច្នេះការចរចាទ្វេភាគី រវាងប្រទេសទាំងពីរ នឹងគ្មានន័យសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាឡើយ។
លោក ម៉ែន ណាត លើកឡើងថា ស្ថានភាពប្រទេសកម្ពុជាក្នុងពេលនេះ ក៏មិនខុសពីករណីប្រាសាទព្រះវិហារដែរ គឺមិនអាចចរចាទ្វេភាគីជាមួយថៃ ដាច់ខាត ដូច្នេះត្រូវតែប្រកាសលុបអនុស្សរណៈយោគយល់ឆ្នាំ២០០១ ឬ MOU44 ចោល បន្ទាប់មកត្រូវធ្វើកំណត់ទូត ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថៃ ដោយបញ្ជាក់ពីកម្មសិទ្ធិមួយផ្នែកនៃ កោះគុត ថាជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្មែរ រួចហើយត្រូវរៀបចំសំណុំឯកសារប្តឹងប្រទេសថៃ ទៅតុលាការអន្តរជាតិ ជាផ្លូវការតែម្តង។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា រូបនេះ ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រើច្បាប់អន្តរជាតិចំនួនបី យ៉ាងតិច រួមមាន សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៧ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ ស្តីអំពីបូរណភាពទឹកដី អធិបតេយ្យប្រទេសកម្ពុជា និង ច្បាប់សមុទ្រ UNCLOS ឆ្នាំ១៩៨២ ផងដែរ។
ប្រភពដដែលថា កម្ពុជាអាចប្រើយន្តការតុលាការណាមួយក៏បាន ដូចជា តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (International Court of Justice (ICJ) ឬតុលាការមជ្ឈត្តការអន្តជាតិ (Permanent Court of Arbitration=PCA) ជាដើម។
លោក ម៉ែន ណាត បញ្ជាក់ថា ថ្វីត្បិតសព្វថ្ងៃនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានបញ្ហាច្រើនត្រូវដោះស្រាយក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែពុំគួរបន្តខុសឆ្គងលើបញ្ហាកំណត់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ជាមួយប្រទេសជិតខាង ទាំងព្រំដែនគោក ទាំងព្រំដែនទឹកទៀតទេ រួមទាំងករណី កោះត្រល់ និង ចង្កោមកោះក្រចកសេះ ជាមួយប្រទេសវៀតណាម ផងដែរ។
កាលពីពេលថ្មីៗនេះ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ (Thaksin Shinawatra) និងកូនស្រីរបស់លោក ដែលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្ន សុទ្ធតែបានអះអាងថា កោះគុត ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ថៃ ដោយគ្មានប្រទេសណាអាចដណ្ដើមកាន់កាប់បានឡើយ។ លោក ថាក់ស៊ីន ថា កោះគុត ស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យថៃ ១លានភាគរយ។ ជាមួយគ្នានេះ មេដឹកនាំខ្មែរវិញ ទាំងឪពុក ទាំងកូន មិនហ៊ាននិយាយសូម្បីតែមួយម៉ាត់ថាកោះគុតនេះ ជារបស់ខ្មែរនោះឡើយ។
អ្នកសង្កេតការណ៍ខ្លះនិយាយថា រាជរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មិនអាចចេញវាចារឿងបាត់បង់ កោះគុត ជាមួយប្រទេសថៃ ឬ កោះត្រល់ ជាមួយប្រទេសយៀកណាម បានទេ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាជាមួយគេ តើទៅដកពាក្យវិញយ៉ាងដូចម្តេច?
– ទី១ ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយយៀកណាម រឿងតំបន់បាតសមុទ្រត្រួតគ្នា នាថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨២ អំពីផ្ទៃសមុទ្រ ៨ពាន់គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ។
– ទី២ ប្រទេសយៀកណាម និងប្រទេសថៃ ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយគ្នា រឿងតំបន់បាតសមុទ្រត្រួតគ្នានាថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៩៧ ដែលចូលធរមាននៅថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៩៨ ដោយផ្តល់សិទ្ធិឲ្យសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមយៀកណាម ៣២,៥% នៃផ្ទៃទឹកសមុទ្រ។ ភាគីទាំងពីរ ជជែកបែងចែកដែនដី ដែនទឹកជាមួយគ្នា ដោយទុកភាគីខ្មែរ នៅក្រៅសង្វៀន ឬសៃវៀន។ លោក ហ៊ុន សែន ឲ្យលោក សុខ អាន ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយប្រទេសថៃ ក្នុងនាមលោកជាប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រេងឥន្ធនៈ នាឆ្នាំ២០០១៕
