អត្ថបទដោយលោក ម៉ែន ណាត
(Updated 17-7-2025)
ចាប់តាំងពីកម្ពុជា និងថៃ បង្កើតឲ្យមានអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នា ឆ្នាំ២០០០ (Memorandum of Understanding – MOU, or “MOU 2000”) បានធ្វើឲ្យវិវាទព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ កាន់តែរីកធំជាងមុន។ អនុស្សារណៈនេះ កើតមានឡើង បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងវៀតណាម បានធ្វើសេចក្តីប្រកាសរួម ឆ្នាំ១៩៩៥ ស្តីពី«តំបន់ស ឬ តំបន់វិវាទព្រំដែនគោក» នៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនដែលមានស្រាប់ ចំនួន ១២៤ បង្គោល បន្សល់ទុកពីសម័យអាណានិគមបារាំង តាមអនុសញ្ញាបារាំង (កូសាំងស៊ីន) ជាមួយកម្ពុជា ឆ្នាំ១៨៧៣។ ក្រៅពីសេចក្តីប្រកាសរួមនោះ ភាគីកម្ពុជា នៃលោក ហ៊ុន សែន ក៏ទទួលស្គាល់ឡើងវិញ នូវកិច្ចព្រមព្រៀង និងសន្ធិសញ្ញាខុសច្បាប់នានា ជាមួយវៀតណាម នាទសវត្សរ៍ទី៨០ ផងទៀត។ ដែលហៅថា «កិច្ចព្រមព្រៀង និងសន្ធិសញ្ញាខុសច្បាប់» គឺវាផ្ទុយពីខ្លឹមសារកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ និង រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ឆ្នាំ១៩៩៣។
រដ្ឋាភិបាលថៃ នៃលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ឃើញដូច្នេះហើយ ក៏ទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន បង្កើត MOU 2000 នេះឡើង ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនគោក រួមគ្នា។ រដ្ឋាភិបាលនៃគ្រួសារទាំងពីរ ជាមិត្តិជិតស្និទ្ធចាក់ទឹកមិនលិចផង ក៏រៀបចំឲ្យមានអនុស្សារណៈនេះឡើង នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោក វ៉ា គឹមហុង (តំណាងកម្ពុជា ជាទីប្រឹក្សារាជរដ្ឋាភិបាល ទទួលបន្ទុកកិច្ចការព្រំដែន នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា) និង លោក សុខុមបាន ប៉ារីប៉ាត្រា (តំណាងថៃ ជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ)។
នេះគឺអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នា រវាងកម្ពុជា–ថៃ ឆ្នាំ២០០០ (MOU 2000) ស្តីពីការដោះស្រាយព្រំដែនគោក ជាភាសាខ្មែរ (សូមទាញយក Downlaod) និង ភាសាអង់គ្លេស (សូមទាញយក – Downlaod in English)។
អនុស្សានៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) នេះ មានគោលដៅដោះស្រាយវិវាទព្រំដែនគោក រវាងកម្ពុជា និងថៃ ដែលហៅថា «តំបន់ស» នៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែន ដែលមានស្រាប់ ចំនួន ៧៣ បង្គោល បន្សល់ទុកពីសម័យអាណានិគមបារាំង ស្របតាមអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និង សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ អមដោយផែទី ខ្នាត ១/២០០.០០០ (១ លើ ២រយពាន់)។
ក្រុមអ្នកជំនាញឯករាជ្យនៃកិច្ចព្រំដែនកម្ពុជា ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសបារាំង ធ្លាប់បានប្រជុំ និងធ្វើសិក្ខាសាលាជជែកដេញដោលជុំវិញរឿងអនុស្សារណៈនេះថា «បង្កើតលេសឲ្យថៃ មានឱកាសឈ្លានពានកម្ពុជា ដូចវៀតណាមដែរ» ខណៈកម្ពុជា មានឯកសាររឹងមាំ ដែលបន្សល់ពីសម័យអាណានិគមបារាំង ទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិរួចហើយ៕
