កម្ពុជា​នៅ​មាន​ជំហរ​តវ៉ា​ជាមួយ​ថៃ ​តែ​ស្ងាត់​ជាមួយ​​វៀ​ត​ណាម ​ជុំវិញ​ឆន្ទៈ​ការ​ពារ​ទឹក​ដី

VOD Khmer /ដោយលោក ញឹម សុខន
11th-8-2026

ខណៈ​រដ្ឋាភិបាល​​លោក​​ ហ៊ុន ម៉ាណែត បន្ត​ទម្លាយ​ឱ្យ​ដឹង​ថា ថៃ​​បង្កើន​ការ​រំលោភ​បំពាន​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង​ក្តី​ មក​លើ​ដែន​អធិប​តេយ្យ​កម្ពុជា​នោះ ​អ្ន​ក​​​​ឃ្លាំ​មើល​ ​​បាន​អះ​អាង​ថា​ ព្រំដែន​ខាង​កើត​ឯណោះ​វិញ​ ក៏​វៀត​ណាម​ បាន​​​​លួច​រំកិល​ព្រំដែន​រំលោភ​យក​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ ចូល​ដូច​គ្នា​ដែរ ​ដោ​យ​គ្រាន់​តែ​​រដ្ឋាភិ​បាល ​ព្យា​យាម​លាក់​បាំង។

តាម​រយៈ​ក្រសួង​​ការ​បរទេស នៅ​ថ្ងៃទី​​​១០ ខែ​​សីហា​ កម្ពុជា​​បាន​​ចេញ​​សេចក្តី​​ប្រកាស​​ព័ត៌​មាន​​ដោយ​​ធ្វើ​ការ​​តវ៉ា​​​ជា​ថ្មី​ទៀត ​ចំពោះ​ការរំលោភ​បំពាន​ជាបន្ត​បន្ទាប់​របស់ថៃ​ លើ​ដីកម្ពុជា​។

លោក ​ប៉ែន បូណា អ្នក​នាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​ ​បាន​ថ្លែង​នៅក្នុង​កម្ម​វិធី​ផ្សាយ​​បន្តផ្ទាល់​នៅ​ថ្ងៃទី​១១ ខែ​​សីហា ​នេះ​ថា រាជ​រដ្ឋាភិបា​ល​​កម្ពុជា​​​ ត​វ៉ា​​យ៉ាង​ខ្លាំង​​ ចំពោះ​ការ​​រំលោភ​​បំពាន​​របស់​​ថៃ​ ​លើ​​ដែន​​​អធិប​តេយ្យ​ និង​​បូរណ​ភាព​ទឹក​ដី​​កម្ពុជា​​​ តាម​​បណ្តោយ​​ព្រំ​ដែន។ ការ​តវ៉ា​​នេះ ​ធ្វើ​​​ឡើង​​បន្ទា​ប់ពី​​​យោធា​ថៃ​ ​​កា​ល​ពី​​​​​ថ្ងៃទី​៦ ​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​​២០២៦​ ​បា​ន​​បន្ត​សាង​សង់​​លេណ​ដ្ឋាន​​យោធា​ថ្មី​ ​​ដោយ​រំលោភ​ចូល​ក្នុង​ទឹក​ដីកម្ពុជា នៅតំបន់​ច្រកទ្វារ​អន្តរ​ជាតិ​ថ្មដា​​ ឃុំ​ថ្មថា ស្រុក​វាល​វែង ​ខេត្តពោធិ៍​សាត់​។

លោកថា៖ «លើ​ស​ពីនេះ ​នៅ​ថ្ងៃទី​៧ខែ​​សីហា ​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ បាន​ប្រកាស​ផែន​ការពង្រីកបណ្តាញ​អគ្គិសនី​ជាតិ​​របស់​ថៃ​ ទៅ​កាន់​តំបន់​ប្រាសាទតាក្របី ​និង​ភ្នំ៣៣៣។ សកម្មភាពទាំងនេះ ​គឺ​ជាការ​ប៉ុន​ប៉ង​ពង្រឹង​ការ​​កាន់​កាប់​​​ទឹកដី​កម្ពុជា​ ដោយ​​ខុស​ច្បាប់​ ​ពីសំណាក់​ប្រទេស​ថៃ ​ដែល​រំលោភ​លើ​កាតព្វកិច្ច​របស់ខ្លួន​ ក្រោម​សន្ធិ​សញ្ញា ​និងកិច្ចព្រម​ព្រៀង​ទ្វេភាគី​ ដែល​​មាន​​ស្រាប់ ​ស្តីពី​ការ​​កំណត់​​ព្រំដែន​​គោក​​ជាមួយ​​ប្រទេស​កម្ពុជា​»

កម្ពុជា​​ទាម​​ទារឱ្យ​ថៃ ​បញ្ឈប់​សកម្មភាព​ទាំងនេះ ដែល​​ជាការ​ប៉ុន​ប៉ង​ពង្រីកការកាន់កាប់ដី​កម្ពុជា​​​ដោយ​ខុស​ច្បាប់​ ​ដែល​​រំលោភ​លើ​កាតព្វកិច្ច​របស់​ខ្លួន ​​ក្រោម​សន្ធិសញ្ញានិង​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ទ្វេភាគី ​ដែល​មាន​ស្រាប់​​ស្តីពី​​ការ​កំណត់​​​ព្រំដែន​​គោក​​ជាមួយ​កម្ពុជា​។

ទាក់​ទង​បញ្ហា​ព្រំដែន​ខាងកើតវិញ កាល​ពី​ថៃ្ងទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦​នេះ ​ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ​នៅភូមិតាង៉ា ឃុំ​យ៉ាង ស្រុក​​អណ្ដូងមាស ខេត្តរតនគិរី ​​អះ​អាង​ថា វៀតណាម បានបោះបង្គោលព្រំដែន ​ដោយរំលោភយកដី​ខ្មែរជាច្រើន​គីឡូ​ម៉ែត្រ នៅ​ក្នុង​តំបន់​នោះ​ និង​បាន​ចូល​មកចុច GPS កំណត់ព្រំដែន នៅកណ្តាល​ភូមិតាង៉ា​។ ជាមួយ​​គ្នា​​នេះ កាល​ពី​ថៃ្ង​ទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ឃុំ​ដូង ក៏​​អះអាង​ដែរ​ថា ពលរដ្ឋ​វៀតណាម ​បាន​ប្រើ​ត្រាក់ទ័រចូល​មកភ្ជួរយក​ដី​​ស្រែ​​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​​បន្ថែម​​ទៀត ​​​ក្នុង​​ជម្រៅ​​ប្រមាណ​ ១០០ ​​ម៉ែត្រ នៅ​ខាង​ត្បូង​ផ្ទះ​៦ខ្នង ស្ថិត​​ក្នុង​​ភូមិ​អង្គុញ ឃុំដូង ស្រុក​រមាស​ហែក ខេត្តស្វាយរៀង។

យ៉ាងណា គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ឃើញ​ស្ថាប័ន​ជំនាញ​​របស់​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ​​​ចេញ​បក​ស្រាយ ​​​ឬក៏​​បើក​បង្ហាញ​ព័ត៌មាន​​នេះ​នៅ​​ឡើយ​​ទេ​។

ចំណែក ​លោក ​នេត្រ ភក្តា្រ ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ព័ត៌មាន ​ត្រូ​វ​បា​ន​​សារ​ព័ត៌មា​ន​​ក្នុង​​ស្រុក​​ស្រង់​​សម្តី​​ថា នេះ​ជា​ព័ត៌​មាន​​មិន​​ពិត។

លោក ​ម៉ែន ណាត ​ប្រធានក្រុមប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បាន​ប្រាប់​វីអូឌីនៅថ្ងៃទី​១១ ខែ​សីហា ​ថា ការ​ដែល​រដ្ឋាភិ​បាល​បន្ត​ចេញលិខិតតវ៉ា​ប្រឆាំង​​ការ​បន្ត​ពង្រីក​ការឈ្លាន​ពាន​របស់​ថៃ​ ​ហាក់​ពុំ​ឃើញ​មាន​ប្រសិទ្ធ​​ភាព​អ្វី​ឡើយ ​​ខណៈ​ថៃ​ នៅ​តែគឃ្លើន​​បន្ត​ពង្រីក​ការ​ឈ្លាន​ពាន​​ចូលមក​ក្នុង​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​។ ការដែល​កម្ពុជា​ ហាក់​ប្រកាន់​​ជំហរ​មិន​ច្បាស់លាស់ ​​ដោយ​​ម្តង​ថ្កោល​ទោស​ថៃ ហើយ​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​ប្រតិកម្ម​​ពីថៃ ​បែរ​ជា​ប្តូរ​ជំហរ​​រង់​ចាំច​រចា​​ជាមួយ​ថៃ​​ និង​​​ការមិន​ប្តឹងថៃ ​ទៅ​កាន់​តុលាការ​អន្តរជាតិ​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ថៃ កាន់​តែគឃ្លើន​​បន្តរុល​ចូល​​​ឈ្លាន​ពាន​ដី​កម្ពុជា កាន់​តែជ្រៅ​។​

ចំណែក ការ​បន្តរុល​ចូល​ឈ្លាន​ពាន​ទឹកដី​ពីសំណាក់​វៀត​​ណាម លោក​ ហ៊ុន សែន ​​​ប្រធាន​​គណ​បក្ស​​ប្រជា​ជន​​កម្ពុជា ​និង​​​លោក​​ ហ៊ុន ម៉ាណែត​ បាន​​​​បិទព័ត៌មាន​ទាំង​អស់​ ​ដោយ​សារ​តែ​​លោក​ ហ៊ុន សែន បាន​ឡើង​កាន់​​​អំណាច ​និង​អាច​បន្តពង្រឹង​អំណាច​តពូជ​​ដូច​សព្វថ្ងៃ​​ គឺ​ដោយ​សារ​វៀតណាម​លើក​បន្តុប។ លោក​ ហ៊ុន សែន​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​សន្ធិសញ្ញា​ខុសច្បាប់ ​​ឆ្នាំ​១៩៨២-៨៣​ និង​ ៨៥ ​ដែល​បាន​កាត់​ដីគោក​ដីកោះ ​និង​សមុទ្រ ​ទៅ​ឱ្យ​​វៀតណាម​ ​ប្រែក្លាយ​ជាស្របច្បាប់ ​តាម​រយៈ​សន្ធិសញ្ញា​បំពេញ​បន្ថែម​ឆ្នាំ​២០០៥ ​បើ​ទោះ​សន្ធិសញ្ញា​ដែល​​ធ្វើ​ឡើង​ ​ក្រោមការ​ត្រួត​ត្រា​របស់​​វៀតណាម​នោះ​ ត្រូវ​បាន​និរាករណ៍ ​​ដោយ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​​ប៉ារីស​​​​រួច​​ហើយក្តី​។

លោកថា ៖ «ធ្វើ​សន្ធិសញ្ញាថ្មី​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ថ្មី​ ធ្វើ​ផែនទី​ថ្មី អ៊ីចឹង​ហើយ​ធ្វើ​ឱ្យ​វៀត​ណាម​​ហ្នឹង​​ មាន​​ឱកាស​​​ពង្រីក​ការ​​ឈ្លាន​ពាន​​ទឹក​ដីខ្មែ​រ​​ស្រប​ច្បាប់ ​​របស់ ​លោក ហ៊ុន សែន ​កែ​ប្រែល​ក្ខ​ខន្តិកៈ​​ ឯក​សារ​​ព្រំដែន​​ជាមួយ​​​​នឹង​​បារាំង​​ កែប្រែ​អស់ ​ទទួល​យក​​មរត​កវៀ​ត​ណាម​​​ ធ្វើ​​ផែន​ទី​​តាម​​វៀត​​ណាម​​ចង់​​បាន​​ ​ធ្វើ​ការ​បោះ​បង្គោល​​ព្រំដែន​​ តាម​​វៀត​ណាម​​ចង់​​​បាន អ៊ីចឹងទៅ​ បានជា​​រដ្ឋាភិបាល​​លោក ​​ហ៊ុន សែន​ លោក ​​ហ៊ុន ម៉ាណែត ហ្នឹង​​គ្មាន​ការ​តវ៉ា​អី​ជាមួយ​​វៀត​ណាម​ទេ»

អ្នក​ជំនាញ​កិច្ចការព្រំដែន​រូប​នេះ ​បញ្ជាក់​ថា បើ​តាម​ពលរដ្ឋ ​ថ្មីៗ​នេះ វៀត​ណាម ក៏​​​​បាន​​រុល​​ចូល​​មក​​ក្នុង​​ទឹក​ដី​ខ្មែរ​បន្ថែម​​ទៀត​ដែរ ​ប៉ុន្តែ​​​រដ្ឋាភិ​បាល​​លោក​​ ហ៊ុន ម៉ាណែត ​​​លាក់​​បាំង​ព័ត៌​មាន​​នេះ ដោយ​​សារ​​​មិន​​ហ៊ាន​​តវ៉ា​ជាមួយ​​វៀតណា​ម ​​ដែល​​​ជា​ចៅហ្វាយ​នាយ​​របស់​​ខ្លួន។

លោកថា ៖ «លាក់​ព័ត៌មាន​វៀតណាម​មិន​ឱ្យ​ផ្សាយ​ទេ វៀតណាម​ឈ្លានពាន​​អី​​ ក៏ឈ្លានពាន​​តាម​ចិត្ត​​ទៅ​ហើយ ​​ផ្សាយ​​ព័ត៌មាន​​រឿងវៀត​ណាម​​ឈ្លានពាន ​ក៏មិនបានដែរ គឺ​ចាប់​ដាក់គុក។ ​ចឹង​សរុបជារួម​ ចំណុច​ខុស​គ្នា ​​រវាង​​ការ​​ឈ្លាន​​ពាន​របស់ថៃ ​និងវៀតណាម នៅ​ត្រង់​ថា ថៃ​អត់មាន​កិច្ច​សន្យា​​ដឹងគុណអី​ទេ​​ ​ចំណែក​វៀតណាម ​​គឺមាន​កិច្ច​សន្យា​ជំពាក់​​គុណវៀតណាម ម៉្លោះ​ហើយ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​លោក ​ហ៊ុន សែន ​និងលោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត ហ្នឹង​​ធ្វើ​​សន្ធិ​សញ្ញា​ថ្មី​​ បោះ​បង្គោល​​ព្រំដែន​​ថ្មី​ ជាមួយ​​វៀត​ណាម​ ​យ៉ាងពេញចិត្ត​ពេញ​​ថ្លើម»

​លោក ​អ៊ុំ សំអាន ​អតី​ត​តំណាង​រាស្ត្រគណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ​យល់​ស្រប​ទៅ​នឹងការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក ​ម៉ែន ណាត ​ដោយ​ថ្លែង​បញ្ជាក់​ថា ការពិត​គឺ​ទាំង​វៀត​ណាម​​និង​ថៃ ​សុទ្ធ​តែបាន​និង​កំពុង​បន្តឈ្លានពាន​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ដូច​គ្នា ​​​ក៏ប៉ុន្តែ​លោក ​ហ៊ុន សែន ​និងលោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត ​មិន​ដែល​ហ៊ាន​និយាយថា វៀតណាម​ឈ្លាន​​ពាន​កម្ពុជា ​និង​មិន​ដែល​ហ៊ាន​ថ្កោល​ទោស​វៀតណាម​ ​ដូច​ថ្កោល​ទោស​ថៃនោះទេ។

លោកថា ៖ «ការដែល​ខុសគ្នា​​ពីការតវ៉ា​ចំពោះការ​ឈ្លានពាន​ពីសំណាក់​ប្រទេស​វៀតណាម ​និ​ងប្រទេស​ថៃ​នេះ​ ​ខ្ញុំ​យល់​ថា ​ដោយ​សារ​អី? ដោយ​សារ​វៀតណាម​ គឺ​ជាចៅ​ហ្វាយ​របស់​លោក​ ហ៊ុន សែន​​​ លោក​​ ហ៊ុន សែន ​បាន​កាន់​អំណាច​ដោយ​​សារ​វៀតណាម អ៊ីចឹង​លាក់​បាំង​វៀតណាម​ឈ្លាន​ពាន​​យ៉ាងម៉េច​ ​ក៏អត់ហ៊ាន​ថា​​វៀត​ណាម​ឈ្លា​នពាន​ដែរ​ អត់ហ៊ាន​​ចេញលិខិត​​តវ៉ា​អត់​ហ៊ាន​ប្រាប់​​ប្រជាពល​រដ្ឋ​​ថា ​វៀតណា​ម​ឈ្លាន​​ពានទេ​ ​​លាក់​​​បាំង​ថា អត់​ដែល​វៀតណាម​ណា​ឈ្លានពានទេ ប៉ុន្តែថៃឈ្លានពាន​ទឹកដី​យើង​ គាត់​ហ៊ាន​តវ៉ា​ហ៊ាន​​បកអាក្រាត​ថៃឈ្លានពាន»

បើតាម​អ្នក​ជំនាញ​កិច្ចការព្រំដែន​ទាំងពីរ​​រូប​នេះ​ ការ​បន្តចេញ​លិខិតតវ៉ា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​​លោក​ ហ៊ុន ម៉ា​ណែត ​​ដែល​អាច​មាន​រហូត​ដល់ ​១០០០ ​​ដង​​ទៅ​​ហើយនោះ ​ហាក់​មិន​ទាន់​ឃើញ​ទទួល​បាន​ផល​អ្វី​នៅ​ឡើយ​​នោះ​​ទេ ពីព្រោះចាប់​តាំង​​ពី​​ក្រោយ​បទ​ឈប់​បាញ់​ កាលពី​ឆ្នាំ​២០ ​២៥ ​មក ​​រហូតមក​ដល់​ពេលនេះ ​មាន​រយៈ​​​ពេល​ ៨ ​ខែ​​ហើយ​​ ថៃនៅ​​តែ​បន្ត​រុល​ចូល​​​ឈ្លាន​​ពាន​​ទឹកដី​កម្ពុជា​​ស្ទើ​រៀង​រាល់​​ថ្ងៃ ​តាម​រយៈ​ការរាយ​បន្លា​លួស​ ​​ដាក់​ទូរកុងតឺន័រ ​វាទយក​ដីខ្មែរ ​​ជីកលេណ​ដ្ឋាន​​​ទ័ព ​ជីក​ប្រឡាយ​ ធ្វើ​របងព្រំដែន​បេតុង​ និង​សាង​សង់​សំណង់​​រឹង​ផ្សេងៗ​ ជាច្រើនទៀត។​

ទាំងលោក ​ម៉ែន ណាត​ និង​​លោក​ អ៊ុំ សំអាន​ យល់​​ស្របគ្នា​ថា ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក ​​ហ៊ុន សែន ​បាន​​បើក​​ឱកាស​​​​ឱ្យ​វៀតណាម​​​រុលចូល​​វាទ​យក​ដី​​គោក ដីកោះ ​មាន​​កោះត្រល់ ​ចង្កោម​កោះ​ក្រចក​សេះ​ និង​ផ្ទៃ​សមុទ្រ​​កម្ពុជា​​រាប់​​ម៉ឺន​​គីឡូ​​ម៉ែត្រ​ក្រឡា។ ការដែល​ថៃ​ហ៊ានបន្ត​​រុល​ចូល​ឈ្លានពាន​ទឹកដីកម្ពុជា​​​យ៉ាង​គឃ្លើន​តាម​អំពើ​​ចិត្ត​​​នេះ​ គឺ​ដោយ​សារ​​តែ​ថៃ​ រៀន​​​តាម​វៀតណាម ហើយ​ការ​ដែល​​លោក ​ហ៊ុន សែន​ និង​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត ​នៅ​អូសក្រឡា​ មិន​ហ៊ាន​ប្តឹង​ថៃ គឺ​ដោយ​សារ​តែ​បើប្តឹង​ថៃ ​​ទៅ​អាច​​នឹងរាល​ដាល​ដល់​​វៀតណាម ​ដែល​​ជាចៅហ្វាយនាយ​របស់ខ្លួន៕

ថៃ​ធ្វើរបងបេតុងព្រំដែនជាឯកតោ​ភាគី នៅ​ចន្លោះបង្គោល​លេខ ៥២​, ៥៣ និងលេខ ៥៤ ក្នុងស្រុកកំរៀង ខេត្ត​បាត់ដំបង (ជាប់ស្រុក​ពោងណាំរ៉ន ខេត្តចន្ទបុរី ថៃ)។ រូបភាព​ថ្ងៃទី​ ២៧ មិថុនា ២០២៦។ /ភ្ជាប់រូបថត​លោក ម៉ែន ណាត លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និង​លោក អ៊ុំ សំអាន។
ថៃ​ធ្វើរបងបេតុងព្រំដែនជាឯកតោ​ភាគី នៅ​ចន្លោះបង្គោល​លេខ ៥២​, ៥៣ និងលេខ ៥៤ ក្នុងស្រុកកំរៀង ខេត្ត​បាត់ដំបង (ជាប់ស្រុក​ពោងណាំរ៉ន ខេត្តចន្ទបុរី ថៃ)។ រូបភាព​ថ្ងៃទី​ ២៧ មិថុនា ២០២៦។ /ភ្ជាប់រូបថត​លោក ម៉ែន ណាត លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និង​លោក អ៊ុំ សំអាន។
រូបថតនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម លោក ឡេ មិញហ៊ឹង។ / Photo from left: Cambodia PM Hun Manet and Vietnam PM Le Minh Hung.
រូបថតនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ខ្មែរ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម លោក ឡេ មិញហ៊ឹង។ / Photo from left: Cambodia PM Hun Manet and Vietnam PM Le Minh Hung.

វៀតណាម​​បន្ត​​​វាទ​យក​ដី​ខ្មែរ ចំពេ​ល​ថៃ ​កំពុង​សម្រុក​ធ្វើ​សំណង់​​រឹង ​​លើ​​ដី​ខ្មែរ​នៅ​ព្រំដែន​ខាង​លិច

VOD Khmer /ដោយលោក ញឹម សុខន
05th-8-2026

ខណៈ​​ថៃ ​កំពុង​​សម្រុក​​សាង​សង់​​សំណង់​​រឹង ​និង​​ធ្វើ​​​របង​ព្រំដែន​​លើ​​​ដី​ខ្មែរ​​​យ៉ាង​​សកម្ម​ មន្ត្រី​បក្ស​​ប្រឆាំង ​​បាន​​អះ​អាង​ថា នៅ​​ព្រំដែន​ខាង​កើត​ឯណោះ​វិញ វៀត​​ណាម​ ក៏​បន្ត​បោះ​​បង្គោល​​ព្រំដែន ​និង​​វាទ​​យក​​ដី​​ខ្មែរ​​បន្ថែម​​ទៀត​ ដោយ​គ្មាន​​ការ​ទប់​ស្កាត់​ ពី​រដ្ឋាភិ​បាល​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។

​លោក អ៊ុំ សំអាន តំណាង​​រាស្ត្រ​បក្ស​ប្រឆាំង បាន​​ប្រាប់​​វីអូឌី​ ​នៅ​​ថ្ងៃ​ទី​៥ ខែ​​សីហា ​​នេះ​​ថា​ ពល​រដ្ឋ​​បាន​​រាយ​ការណ៍​ថា វៀត​ណាម​​បាន​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ ចូល​ដី​ខ្មែរ ​នៅ​ឃុំ​យ៉ាង ស្រុក​អណ្ដូង​មាស ខេត្ត​រតន​គិរី និង​ពលរដ្ឋ​វៀត​ណាម ចូល​មក​ភ្ជួរ​ស្រែ ​លើ​ដីព​លរដ្ឋ​ខ្មែរ នៅ​ឃុំដូ​ង ស្រុក​​រមាស​​ហែក ​ខេត្ត​​ស្វាយ​​រៀង ​នា​ពេល​​ថ្មីៗ​​នេះ ខណៈថៃ នៅ​តែ​បន្តសម្រុក​សាង​សង់សំណង់​​រឹង និង​ធ្វើរបងព្រំដែនបេតុង ជារៀងរាល់ថ្ងៃ លើដីខ្មែរ​។

លោក​​ថា ទាំងនេះ គឺ​បាន​​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​​ពីអសមត្ថភាព​​ក្នុង​ការ​​ការ​ពារ​​ទឹក​​ដី ​ក្រោម​ការ​​ដឹ​ក​នាំ​​របស់​​លោក ​​ហ៊ុន សែន ​​និង​​​លោក ​​ហ៊ុន ម៉ាណែត។ អ្នក​​ជំនាញ​កិច្ចការព្រំដែន​ពីបក្ស​ប្រឆាំង​រូបនេះ​ លើក​ឡើង​​ថា ចាប់​តាំង​ពី​កម្ពុជា​ ​ទទួល​​បាន​​​ឯក​រាជ្យ​​ពី​​អាណា​និគមន៍​​បារាំង ​ក្នុ​ង​​ឆ្នាំ​​១៩៥៣ ​​មក ​គ្មាន​​សម័យ​​ណានិគម ​​ដែល​​ធ្វើ​​​ឱ្យ​កម្ពុជា​ ​បាត់​​បង់​​ទឹក​ដី​​យ៉ា​ង​ច្រើន ​​ទៅ​​​វៀត​ណាម ​និង​​​ទៅ​​ថៃ​ ​​ដូច​​សម័យ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​ ហ៊ុន សែន ​និង​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត​​ នេះទេ។

លោកថា ៖ «កំសោយក្នុងការ​ដឹកនាំប្រទេស ​និងអសមត្ថភាព​ក្នុងការ​ការពារទឹកដី ​ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​លោក ​​ហ៊ុន សែន ​និង​លោក​ ហ៊ុន ម៉ា​ណែត ​ដែល​បណ្តែត​បណ្តោយ​ឱ្យវៀតណា​ម​ ​រំលោភ​​យក​​ដី​ខ្មែរ​ស្រេច​ចិត្ត​​ បណ្តែត​បណ្តោយ​​​​ឱ្យ​​​ថៃ ​​ឈ្លាន​ពាន​​យក​​ទឹក​ដី​ស្រេច​ចិត្ត​ អត់​មាន​ការ​​ទប់​​ស្កាត់ ​​អត់​មាន​ការ​រារាំង ​អត់​មាន​ការ​ប្តឹង​ថៃ ​ប្តឹង​វៀត​ណាម ​​​ទៅ​កាន់​​តុលាការ​​យុត្តិ​ធម៌​អន្តរ​ជាតិ​ ឬ​តុលា​ការ​​ព្រហ្ម​ទណ្ឌអ​ន្តរ​ជាតិ ​នោះទេ​ ធ្វើ​​ម៉េច​​​ឱ្យ​​​តែ​​រក្សា​​អំណាច​​បាន​ ​អត់​​​ខ្វល់​​ពី​ការ​​ការ​ពារ​​ទឹ​ក​ដីនោះ​​​ទេ​ ​ឱ្យ​​​តែ​បរទេស​ជួយ​ការ​ពារ​​អំណាច​​ ត្រកូល​ ​ហ៊ុន ​​​​គឺ​សុខ​ចិត្ត​​កាត់​​ទឹ​ក​ដី ​​ទៅ​​​ឱ្យ​​​ថៃ​​ឱ្យ​​​វៀ​ត​​ណាម ​ដើម្បី​ការ​​កាន់​​អំណាច​តពូជបន្តទៅទៀត»

បើ​តាម​លោក ​សំអាន​ មួយផ្នែក​នៃជម្លោះ​ព្រំដែន​ជាមួយ​ថៃ បច្ចុប្បន្ន ​ក៏ដោយ​សារ​តែថៃ​រៀន​សូត្រ​​ តាម​វៀត​ណាម​​ ខណៈ​​​លោក ​ហ៊ុន សែន ​ដែល​លើក​បន្តុបដោយ​វៀតណាម ​បាន​យល់​ព្រម​កាត់​ទឹក​ដី ​ឱ្យ​វៀតណាម​យ៉ាង​ច្រើន​ ​តាម​រយៈ​សន្ធិសញ្ញាព្រំដែន​ខុសច្បាប់​ឆ្នាំ​១៩៨២​-​៨៣ និង​ ​៨៥។​ បើ​ទោះបីជាសន្ធិសញ្ញាទាំង​នេះ ​ត្រូវ​​បាន​​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​​ និរាក​រណ៍​ចោល​រួច​ហើយ​​យ៉ាងណា​ក្តី​ ក៏​ប្រធានគណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា​រូប​នេះ ​បាន​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​សន្ធិ​​សញ្ញា​ព្រំដែន​បំពេញ​បន្ថែម​ ឆ្នាំ​២០០៥ ធ្វើ​ឱ្យសន្ធិសញ្ញា​ ៨២​-​៨៣ ​​និង ​៨៥ ​​រស់​ឡើង​វិញ ​​ដែល​ត្រូវ​បាន​យក​មក​ធ្វើ​ជាមូល​​ដ្ឋាន ​ក្នុង​ការបោះ​បង្គោល​ព្រំដែន ជាមួយ​វៀតណាម​​ សម្រេច​​បាន ​៨៤​ ភាគ​​រយ ​រហូតមក​ដល់​ពេលនេះ ​ទៅ​តាម​បំណង​​របស់​វៀតណាម។

លោកថា ៖ «បើសិន​ខ្ញុំ​ជាអ្នក​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល ​ខ្ញុំ​នឹងបង្រួប​បង្រួមជាតិ​ ឱ្យ​មាន​ឯក​ភាព​ជាតិ ​រវាង​ខ្មែរ​និង​ខ្មែរ​ គឺ​​តាម​​​រយៈ​ការ​ងាក​មក​ផ្លូវ​ប្រជាធិបតេយ្យ ​ស្តារសិទ្ធិមនុស្ស ​ស្តារប្រជាធិបតេយ្យ ​រៀប​ចំឱ្យមាន​ការ​បោះ​ឆ្នោត​​ដោយ​​សេរី​ និង​​យុត្តិធម៌ ហើយ​​ពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ច។​ នៅពេល​ស្តារប្រជាធិបតេយ្យ​ហើយ ​ប្រាកដជាបាន​ប្រព័ន្ធ​​អនុគ្រោះពន្ធពី​អាមេរិក ​ពីអឺរ៉ុប​មក​វិញ»

កាល​ពី​ថៃ្ងទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ ​ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិតាង៉ា ឃុំ​យ៉ាង ស្រុក​អណ្ដូងមាស ខេត្តរតន​គិរី ​ដែល​​បដិសេធប្រាប់​ឈ្មោះ ​បាន​អះ​អាង​ថា វៀតណាមបានបោះបង្គោលព្រំដែន ដោយរំលោភយកដី​ខ្មែរ​ជាច្រើន​គីឡូម៉ែត្រ នៅ​ក្នុង​តំបន់​នោះ​។ គាត់និយាយថា កុំតែបាន​ «អូរសេដ្ឋី»​ ទប់​ស្កាត់ កុំ​អី​វៀត​ណាម​រំលោភ​​យកហួស​អូរនេះ​ទៅ​ទៀត។

បច្ចុប្បន្ន ព្រំដែនកម្ពុជា​-​វៀតណាម គឺនៅជាប់នឹងអូរសេដ្ឋីតែម្ដង។ ពល​រដ្ឋ​រូបនេះ ​បាន​អះអាង​ទៀត​ថា វៀត​​ណាម​ទើប​បាន​មក​ចុច GPS កំណត់យកព្រំដែន នៅកន្លែងក្បែរ​ភូមិតាង៉ា ដែលនៅជាប់នឹងផ្ទះប្រជាពល​រដ្ឋ​ខ្មែ​រ ​៥ ខ្នង។ គាត់​និយាយទៀតថា ផ្ទះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ៥ ខ្នង​នៅភូមិតាង៉ា បានរអិលចូល​ទឹកដីវៀតណាម​ ដូចភូមិកំណើតលោក ហេង សំរិន [អតីត​ប្រធាន​រដ្ឋសភា​កម្ពុជា] ដែរ។ ហេតុនេះ គេដោះស្រាយរយៈពេល ១០ ឆ្នាំហើយ មិនទាន់ដោះស្រាយបាននោះទេ។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ កាល​ពីថៃ្ងទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ឃុំ​ដូង ក៏បាន​អះអាង​ផងដែរ​ថា ពលរដ្ឋវៀតណាម​ បាន​​ប្រើ​ត្រាក់ទ័រចូល​មកភ្ជួរយក​ដី​ស្រែរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ ​បន្ថែម​ទៀត​ នៅខាងត្បូងផ្ទះ៦ខ្នង ស្ថិត​ក្នុង​​ភូមិ​អង្គុញ ឃុំ​ដូង ស្រុករមាសហែក ខេត្តស្វាយរៀង។

បើ​តាម​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ គ្មានអាជ្ញាធរខ្មែរណាមកហាមឃាត់ពលរដ្ឋវៀតណាម ដែល​ប្រើគ្រឿងចក្រ​ ចូល​មក​ភ្ជួរស្រែ​លើដីខ្មែរនោះទេ ខណៈ​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ ​បាន​ត្រឹម​តែឈរមើល​ មិន​ហ៊ាន​ចូល​ទៅ​ហាម​ឃាត់​ឡើយ។ បើ​តាម​ប្រជាពល​រដ្ឋ​ នៅ​ឃុំ​ដូង វៀតណាម បានរំលោភយកដីខ្មែរជាង ៣ គីឡូ​ម៉ែត្រ នៅភូមិអង្គុញ និងភូមិដូង ឃុំដូង ចាប់​​តាំងពី​អំឡុង​ឆ្នាំ​​១៩៩៤ ​​មក​។

បច្ចុប្បន្ន​ដី​ខ្មែរ​ទាំងនោះ ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជាដី​ចម្ការអំពៅ​ និង​ចម្ការកៅ​ស៊ូ របស់​វៀតណាម។ នេះ​បើ​យោង​តាម​ហ្វេស​ប៊ុក​​របស់​​លោក​ អ៊ុំ សំអាន

យ៉ាងណាក្តី​ មិន​ទាន់​មានការ​បញ្ជាក់​ពី​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា ខេត្ត​រតនគិរី ​និង​ខេត្ត​ស្វាយ​រៀង ​លើ​ព័ត៌មាន​ទាំង​នេះ ​នៅ​​ឡើយ​ទេ។ ចំណែក​​នៅ​​ព្រំដែន​​ថៃ​​វិញ​ ចាប់​​តាំង​ពីក្រោ​យ​​បទ​​ឈប់​​បាញ់​​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​​២៧ ខែ​ធ្នូ ​ឆ្នាំ​​២០២៥ ​​មក យោធា​ថៃ ​​បាន​​សម្រុក​​ធ្វើ​​ការ​​ឈូស​ឆាយ​​ ធ្វើការ​​សាងសង់សំណង់​រឹងផ្សេៗ​ នៅ​តាម​ទី​តាំង​ទាំង ​​៧៦ ​​កន្លែង​ ​ដែល​ពួកគេ​ទើប​ដណ្តើម​កាន់​កាប់បាន ដូចជា ​សាងសង់​លេណដ្ឋាន​ទ័ព​ ធ្វើ​ផ្លូវ​បេតុង​​ ជីក​ប្រឡាយ ​និង​​សាងសង់​របងព្រំដែន​បេតុង ជាដើម ដោយ​គ្មានការ​ទប់​ស្កាត់​ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ ​ពី​កងទ័ព​កម្ពុជា​ឡើយ។

ពាក់​ព័ន្ធ​បញ្ហាជម្លោះ​ព្រំដែន​ ជាមួយថៃ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ អ្នក​ស្រី ម៉ាលី សុជាតា បាន​ប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​​៤ ខែ​សីហា ​​ថា កម្ពុជា​បាន​សម្រប​សម្រួល​​​ ជូ​នក្រុ​ម​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​អាស៊ាន ​ប្រចាំ​កម្ពុជា (AOT) ដឹក​នាំ​ដោយ​ប្រធាន​​បេសក​កម្ម​ក្រុម​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​អាស៊ាន ពី​សាធារណ​រដ្ឋ​ហ្វីលីពីន ដើម្បី​ចុះ​សង្កេត​ការណ៍ ផ្ទៀង​ផ្ទាត់ និង​រាយ​​ការណ៍​​អំពី​ស្ថាន​ភាព​ព្រំដែន ​នៅ​តំបន់​ច្រក​បឹង​ត្រកួន ស្ថិត​ក្នុង​ឃុំគោក​រមៀត​ ស្រុក​ថ្មពួ​ក ខេត្ត​បន្ទាយ​មាន​ជ័យ ។

បន្ថែមពីនេះ ​លោក​ ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល ​បាន​ថ្លែងនៅក្នុងកម្មវិធីផ្សាយ​បន្តផ្ទាល់​ ស្តីពី​បច្ចុប្បន្ន​​ភាព​​បញ្ហា​​ព្រំដែន​​កម្ពុជា​-​​​ថៃ នៅ​ថ្ងៃទី​​​៥ ខែ​សីហា ​នេះ​​ថា ទន្ទឹម​​នឹង​ការ​សម្រប​សម្រួល​​​អ្នក​​សង្កេត​ការណ៍​អាស៊ាន​ ដំណើរ​​ទស្សន​​កិច្ច​ផ្សេងៗ ​​​ទៅកា​ន់​​តំប​ន់​​ព្រំដែន ​​រាជ​រដ្ឋាភិ​បាល​​​ក៏​​បាន​​និង​កំពុង​​ធ្វើ​ការ​ងារ​ការ​ទូត​ ​យ៉ាង​​សកម្ម​​ ក្នុង​​កម្រិត​​តំបន់ ​និ​ងលើ​​​ឆាក​​អន្តរ​ជាតិផ​ង​ដែរ​ ដើម្បី​​​ទាម​​ទារ​​ឱ្យ​​ថៃ ​​​ដក​កងទ័​ព​​ចេញ​ពី​​ដី​​កម្ពុជា និង​អាច​​​​​ឱ្យ​​ជន​​ភៀសសឹ​ក​កម្ពុជា​​ ​បាន​​វិល​​ត្រឡប់​​ទៅ​កាន់​​ផ្ទះ​​សំបែង​​របស់​​ខ្លួន​​វិញ ​ដោយ​​គ្មាន​ការ​​រារាំង​។

យ៉ាងណាក្តី ​សម្រាប់​លោក ​អ៊ុំ សំអាន ​ដើម្បី​​អាច​ទាម​ទារទឹកដី​ទាំង​ពី​ថៃ​ និង​​ទាំង​​ពី​​​​វៀតណាម ​​មក​​វិញ​​​បា​ន ​​ថែម​និង​​ដើម្បី​​​​​អាច​​ការពារ​ទឹកដីកម្ពុជា​បាន គឺ​ចាំបាច់ណាស់​កម្ពុជា ​​ត្រូវ​ប្តឹងថៃ និង​​វៀត​ណាម ​ទៅកាន់​តុលាការ​​យុត្តិធម៌​​អន្តរ​ជាតិ (ICJ) ដើម្បី​ទាម​ទារទឹកដីមក​វិញ​ និង​ត្រូវប្តឹង​មេដឹក​នាំថៃ ​ទៅកាន់​តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​​អន្តរ​ជាតិ​ (ICC) ​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​​សង្គ្រាម ​និងបទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំងមនុស្សជាតិ​។ បន្ថែមពីនេះ ​ត្រូវ​​ប្តឹង​វៀតណាម​និង​ថៃ ទៅកាន់​សហប្រធាន​​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​សន្តិភាពទីក្រុង​ប៉ារីស ​ដើម្បី​ទាម​ទារទឹកដីខ្មែរ​ ពី​ថៃ ​ពីវៀតណាម​ មក​វិញ ​ហើយ​និងទាម​ទារ​ដែន​សមុទ្រ និងកោះ​ពី​វៀតណាមនិង​ថៃមក​វិញ ​ដូច​ជា កោះ​ត្រល់​ ចង្កោម​​កោះ​​ក្រចក​​សេះ​ និង​ ​កោះ​គុ​ត ​​​រួម​​ទាំ​ង​​ផ្ទៃ​សមុទ្រ ​​ជាដើម៕