អ៊ុំ សំអាន និង គឹម សុខ ថាកម្ពុជា ត្រូវតែបញ្ជូនយួន​ខុសច្បាប់ ឲ្យទៅស្រុកវិញ ដើម្បីពង្រឹងច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍ ​និង​ ច្បាប់សញ្ជាតិ​ ​

ក្រុមសកម្មជនព្រំដែន អ្នកជនាញការព្រំដែនឯករាជ្យ និងក្រុមអ្នកជាតិនិយម តែងតែលើកឡើងជាហូរហែរ អំពីជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាមខុសច្បាប់ (យួន) នៅកម្ពុជា ដែលត្រូវបានទទួលការលើកទឹកចិត្ត និងការជួយជ្រោមជ្រែង ពីរបបដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន។ នោះមិនមែនជាការរើសអើងទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់គឺពលរដ្ឋខ្មែរ ចង់ឃើញរបបលោក ហ៊ុន សែន អនុវត្តច្បាប់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ចំពោះជនបរទេស ដែលចេញចូលប្រទេសកម្ពុជា។

ការជាប់ជំពាក់ជំពិននឹងការដឹងគុណវៀតណាម ត្រូវបានកំណត់ឡើងដោយ សន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និង សហប្រតិបត្តិការ ដែលស៊ីញ៉េដោយប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋខ្មែរ លោក ហេង សំរិន និងមេដឹកនាំវៀតណាម លោក ផាំ វ៉ាន់ដុង នាថ្ងៃទី ១៨ កុម្ភៈ ១៩៧៩ ខណៈពេលដែលវៀតណាម បញ្ជូនប្រជាជនខ្លួន និងទារហានរបស់ខ្លួ មកត្រួតត្រាកម្ពុជា បន្ទាប់ពួកគេ ផ្តួលរំលំរបបខ្មែរក្រហម។

មានឯកសារមួយទៀតឈ្មោះថា «សារាចរណ៍ណែនាំ» ធ្វើនៅភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ២៦ កុម្ភៈ ១៩៨៦ របស់ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រី នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ចុះលេខ ០៥/សរណន ជាសារាចរណ៍ណែនាំស្ដីពីការអនុវត្តគោលនយោបាយ ចំពោះអាណិកជនវៀតណាម នៅកម្ពុជា។ ឯកសារនេះ មាន ៤ ទំព័រ ចុះហត្ថលេខាដោយ លោក ហ៊ុន សែន ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រី ជំរុញឲ្យថ្នាក់មូលដ្ឋាន ជួយឧបត្ថម្ភដល់ជនជាតិវៀតណាម ឲ្យមានជីវភាពល្អប្រសើរ មានទីលំនៅសមរម្យ ជួយបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល ដល់អ្នកនេសាទវៀតណាម ត្រូវរៀបចំចុះលេខ តាមទូករបស់គេ ត្រូវផ្ដល់លិខិតសម្គាល់ខ្លួន និងប័ណ្ណគ្រួសារ រួមទាំងការជួយចាត់តាំងបង្រៀនភាសាវៀតណាម

(អត្ថបទដោយ ម៉ែន ណាត ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា / ១៤ ធ្នូ ២០១៨)
______________________

លោក អ៊ុំ សំអាន ចង់​ឃើញ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍​ និង​សញ្ជាតិ​ ឲ្យ​បាន​តឹងរ៉ឹង​ ករណី​វៀតណាម​ នៅ​បឹង​ទន្លេសាប

(RFA Khmer / ដោយ មាន ឫទ្ធិ / ០១ ធ្នូ ២០១៨)
មន្ត្រី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ដែលសកម្ម​ខាង​បញ្ហា​អន្តោប្រវេសន៍ និង​ ព្រំដែន លោក អ៊ុំ សំអាន ចង់​ឃើញ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ អនុវត្ត​ច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍ និង​សញ្ជាតិ​ ឲ្យ​បាន​តឹងរ៉ឹង​បំផុត​ ចំពោះ​រឿង​បំឡាស់​ទី​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម ​រស់នៅ​តាម​ផ្ទះ​បណ្ដែត​ទឹក ​លើ​ផ្ទៃ​បឹង​ទន្លេសាប​ ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង។ លោក​ សង្កត់ធ្ងន់​ថា ការ​អនុវត្តន៍​វិធានការណ៍​ ប្រឆាំង​នឹង​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម ​ទាំងនោះ មិនមែន​មានន័យថា ជា​ការ​ប្រកាន់ ឬ​រើសអើង​ពូជសាសន៍​នោះ​ទេ តែ​ជា​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ ស្របតាម​គោលការណ៍​ជាតិ និង ​អន្តរជាតិ។

លោក អ៊ំ សំអាន ថ្លែង​ក្នុង​នាទី​វេទិកា​អ្នក​ស្ដាប់​អាស៊ីសេរី កាលពី​យប់​ថ្ងៃ​ទី ៣០ វិច្ឆិកា ២០១៨ ដោយ​ស្វាគមន៍​យុទ្ធនាការ​បំឡាស់​ទី​ ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​បណ្ដែត​ទឹក​ នៅ​លើ​បឹង​ទន្លេសាប​ ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង។ ក៏ប៉ុន្តែ លោក ​អះអាង​ថា ដោយហេតុថា​ ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​ទាំងនោះ ​ភាគច្រើន​ បាន​ហូរ​ចូល​មក​រស់នៅ​ លើ​បឹង​ទន្លេសាប​ដោយ​ខុសច្បាប់ ​តាមរយៈ​ការ​ជិះ​ទូក​មក ឬ​ចូល​មក​តាម​ច្រក​របៀង​ជាដើម​នោះ និង​ពុំ​មាន​ឯកសារ​ត្រឹមត្រូវ ​តាំងពី​កាល​ដំបូង​នោះ លោក​ថា អាជ្ញាធរ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ មិន​គ្រាន់តែ​ជម្លៀស​ពួកគេ​ ចេញពី​បឹង​ទន្លេសាប​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ត្រូវ​ចាប់​បញ្ជូន​ពួកគេ​ ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​វិញ ដើម្បី​ជា​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ ឲ្យ​បាន​តឹងរ៉ឹង៖ «ជនជាតិ​ខ្មែរ​យើង​ដែល​ជា​កម្មករ​ធ្វើការ​ខុសច្បាប់​នៅ​ប្រទេស​ថៃ កាលពី​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំមុន​ប្រហែល​ជាជាង ២០​ម៉ឺន​នាក់ ហើយ​ថ្មីៗ​នេះ​ប្រហែល​ជាជាង ២ ម៉ឺន​នាក់​ទៀត។ ថៃ​គេ​បញ្ជូន​ខ្មែរ​យើង​មក​កម្ពុជា​បាន រឿង​អី​យើង​បញ្ជូន​យួន​ទៅ​ស្រុក​យួន​វិញ​មិន​បាន? ដែល​ជា​ជនអន្តោប្រវេសន៍​យួន​ខុសច្បាប់។ ហើយ​កន្លងមក​យួន​ក៏​បាន​បញ្ជូន​អ្នកសុំទាន​ខ្មែរ​ដែល​បាន​ទៅ​សុំ​ទាន​នៅ​ស្រុក​យួន ព្រមទាំង​ខ្មែរ​ដែល​រស់នៅ​ខុសច្បាប់ មក​កម្ពុជា​វិញ​ដែរ។ ហើយ​សូម្បីតែ​អាមេរិក គេ​ក៏​ធ្វើ​របង​ជាមួយ​ម៉ិកស៊ីកូ កុំ​ឲ្យ​ជនជាតិ​ម៉ិកស៊ីកូ​ហូរ​ចូល​មក​ប្រទេស​គេ​ដែរ»។

លោក អ៊ំ សំអាន សង្កត់ធ្ងន់​ថា ការ​ធ្វើ​យ៉ាង​ដូច្នេះ មិនមែន​មានន័យថា ជា​ការ​ស្អប់ខ្ពើម រើសអើង ឬ​ប្រកាន់​ពូជសាសន៍ ប្រឆាំង​នឹង​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​ទាំង​នោះ​ទេ តែ​គឺជា​ការអនុវត្ត​ច្បាប់ ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ដូច​បណ្ដា​ប្រទេស​ដទៃ​កំពុង​អនុវត្ត​ស្រាប់ ស្របតាម​គោលការណ៍​សិទ្ធិ​មនុស្សជាតិ និង​អន្តរជាតិ៖ «យើង​អត់​ប្រកាន់​ពូជសាសន៍​ទេ យើង​អនុវត្ត​ច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍។ ហើយក៏​យើង​មិន​ធ្វើ​របៀប​ដូច លន់ នល់ ឬមួយ​ដូច​គណបក្ស​ណាមួយ​បញ្ជូន​ក្នុង​រយៈពេល ២៤​ម៉ោង​នោះ។ យើង​មិន​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ទេ​។ គឺ​យើង​អនុវត្ត​ទៅតាម​ច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍ គឺថា បើ​តាម​គំនិត​របស់ខ្ញុំ គឺ​យើង​ត្រូវ​អនុវត្ត​ក្នុង​រយៈពេល​ពី ៣ ទៅ ៥ ឆ្នាំ ដើម្បី​បញ្ជូន​អន្តោប្រវេសន៍​ខុសច្បាប់​នៅ​កម្ពុជា ជាពិសេស​ជនជាតិ​វៀតណាម និង​ចិន ដែល​មក​ធ្វើ​បងធំ​បង​តូច បង្ក​បញ្ហា​នៅ​កម្ពុជា​ទៀ​។ ដូច្នេះ ទាំង​ជនជាតិ​វៀតណាម ជនជាតិ​ចិន និង​ជនជាតិ​ដទៃ​ទៀត​ដែល​ខុសច្បាប់ ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅវិញ»។

ការ​លើកឡើង​របស់​លោក អ៊ំ សំអាន នេះ គឺ​ស្រប​ពេល​ដែល​ក្រសួងមហាផ្ទៃ និង​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង​កំពុង​ចាប់ផ្ដើម​អនុវត្ត​យុទ្ធនាការ​បំឡាស់​ទី​ជនជាតិ​វៀតណាម​សរុប​ចំនួន ២.៣៩៧ គ្រួសារ ស្មើនឹង ១ ម៉ឺន ៨៧ នាក់ ដែល​កំពុង​រស់នៅ​តាម​ផ្ទះ​បណ្ដែត​ទឹក​សរុប ១.៨៣៦ ខ្នង នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ទឹក​លើ​ទន្លេសាប ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង ឲ្យ​មក​រស់​លើ​ដី​គោក​វិញ។ យុទ្ធនាការ​នេះ ធ្វើឡើង​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី១ តុលា​ឆ្នាំ​២០១៨ ហើយ​គ្រោង​នឹង​បិទ​បញ្ចប់​ជា​ស្ថាពរ​នៅ​បំណាច់​ឆ្នាំ២០១៨ នេះ ដូច​តាម​ផែនការ ៥​ឆ្នាំ ដាក់​ចេញ​របស់​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង ពី​ឆ្នាំ​២០១៥ ដល់​ឆ្នាំ ២០១៩ ក្រោម​ហេតុផល​ថា​ដើម្បី​ស្តារ​សោភណភាព​តាម​ផ្ទៃ​បឹង​ទន្លេសាប ថែរក្សា​បរិស្ថាន និង​បង្កើន​អនាម័យ​សុខាភិបាល​ជាដើម។ របប​ក្រុងភ្នំពេញ ថែមទាំង​បាន​សន្យា​ជាមួយ​ភាគី​វៀតណាម​ថា នឹង​ផ្ដល់​នូវ​ទីតាំង​សង់​លំនៅឋាន​លើ​ដី​គោក ដែល​មាន​លក្ខណៈ​អំណោយផល​ល្អ​បំផុត រួមមាន​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន ទឹក ភ្លើង និង​សេវា​សុខាភិបាល​ជាដើម។ យុទ្ធនាការ​បំឡាស់​ទី​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​នេះ ក៏​ស្ថិត​ក្រោម​ក្រសែភ្នែក​ឃ្លាំមើល​យ៉ាង​យកចិត្តទុកដាក់​ពី​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ គ្រប់​ជាន់ថ្នាក់​របស់​វៀតណាម តាំងពី​ថ្នាក់​សមាគម​វៀតណាម​នៅ​កម្ពុជា រហូតដល់​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​របប​កុម្មុយនិស្ត​វៀតណាម ឬ​អាជ្ញាធរ​រដ្ឋ​វៀតណាម​តែម្ដង។ បច្ចុប្បន្ន សមាគម​វៀតណាម​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា បន្ត​បដិសេធ​មិន​ព្រម​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទីកន្លែង​រស់នៅ​មក​នៅ​គោក​នោះ​ទេ ដោយ​អះអាង​ថា កន្លែង​ដីគោក​ដែល​អាជ្ញាធរ​ឲ្យ គ្មាន​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​គ្រប់គ្រាន់។

លោក អ៊ំ សំអាន យល់ថា ចំណាត់ការ​របស់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ទៅលើ​ការ​បំឡាស់​លំនៅឋាន​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​លើ​បឹង​ទន្លេសាប​របស់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​នេះ ហាក់​ផ្ដល់​ភាព​អនុគ្រោះ​ច្រើន និង​ជា​វិធានការណ៍​ត្រជាក់ ខុស​ពី​អ្វី​ដែល​របប​នេះ តែងតែ​ប្រព្រឹត្តិ​ទៅលើ​ករណី​បណ្ដេញ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​ជា​ម្ចាស់​ប្រទេស ដោយ​បង្ខំ និង​ដោយ​អំពើ​ហិង្សា ឬ​ពេលខ្លះ​ឈាន​ទៅ​រក​ការ ចាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង​ដាក់​ពន្ធនាគារ ដុត​បំផ្លាញ​ផ្ទះសម្បែង ឬ​មិន​ដោះស្រាយ​ឲ្យ​តែម្ដង។

បន្ថែម​ពីលើ​នេះ អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​លោក គឹម សុខ វិភាគ​ថា យុទ្ធនាការ​នេះ​មាន​បង្កប់​នូវ​ហេតុផល​នយោបាយ​ច្រើនជាង​អ្វី​ដែល​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​អះអាង​នេះ ក្នុង​គោលបំណង​ដែល​លោក​ហៅថា «​ជា​រណសិរ្ស​ប្រជាសាស្ត្រ​ជនជាតិ​វៀតណាម» ដើម្បី​ជួយ​សម្រួល​ឲ្យ​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​កំពុង​រស់នៅ​ខុសច្បាប់​នៅ​កម្ពុជា​ទាំងនោះ ក្លាយ​ជា​ស្របច្បាប់​វិញ ស្រប​តាម​បញ្ជា​ពី​មេដឹកនាំ​វៀតណាម ដើម្បី​បង្កើន​នយោបាយ​ឈ្លានពាន និង​ឥទ្ធិពល​វៀតណាម​នៅ​កម្ពុជា​បន្ត​ទៅ​ទៀត៖ «គេ​អត់​បាន​និយាយ​ថា ជនជាតិ​វៀតណាម​ទាំងនោះ​ចូល​មក​ដោយ​របៀប​ណា​ទេ។ គេ​និយាយ​អំពី​ការសម្រួល ដែល​មានន័យថា​គេ​កំពុង​សម្រួល​ផ្លូវ​រណសិរ្ស​ប្រជាសាស្ត្រ​និគមជន​របស់​យួន​នៅ​លើ​ទឹកដី​របស់​កម្ពុជា​ដើម្បី​ងាយស្រួល​ក្នុង​ការ​គេ​អនុវត្ត​នយោបាយ​គ្រប់គ្រង​កម្ពុជា​ឲ្យ​កាន់តែ​ណែន តាមរបៀប​ដែល​ពលរដ្ឋ​របស់​គេ​មាន​សិទ្ធិ​ដូច​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​រស់នៅ​ស្របច្បាប់​នៅ​លើ​ទឹកដី​ខ្មែរ។ ហើយ​របៀប​ដែល​គេ​ធ្វើ​ទៀតសោត គេ​ធ្វើ​បែប​ប្រយ័ត្នប្រយែង​ជាទីបំផុត ដើម្បី​ផ្តល់​ឱកាស​ឲ្យ​ជនជាតិ​ទាំងនោះ​មាន​ទាំង​ផ្ទះសម្បែង​ល្អ និង​មាន​បរិយាកាស​ឲ្យ​កូន​អ្នក​ទាំងនោះ​រៀន​សូត្រ​ត្រឹមត្រូវ ព្រមទាំង​មាន​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី ហើយ​មាន​សិទ្ធិ​តវ៉ា​គ្រប់បែប​យ៉ាង។ ដូច្នេះ នេះ​គឺជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដ៏​អភព្វ​ណាស់​សម្រាប់​ខ្មែរ ក៏ប៉ុន្តែ​លើក​តម្កើង​យួន ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​យួន​មាន​ឥទ្ធិពល និង​មានអំណាច​កាន់តែ​ខ្លាំង​នៅ​កម្ពុជា»។

លោក គឹម សុខ ចង់​ឃើញ​ខ្មែរ​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ រួម​កម្លាំង​សាមគ្គី​គ្នា​ជា​ធ្លុង​មួយ​ឲ្យ​ខ្លាំង និង​មិន​ត្រូវ​បែកបាក់​នោះ​ទេ ដើម្បី​ជូនដំណឹង​ទុកជាមុន​ទៅ​ភាគី​អន្តរជាតិ នៃ​ការ​មិន​ទទួលយក​ដំណោះស្រាយ​ដែល​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​កំពុង​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​នេះ។ លោក​ថា ការ​ធ្វើ​ដូច្នេះ គឺ​ដើម្បី​ចៀស​ផុត​ពី​ការ​ចោទប្រកាន់​ថា ជា​ករណី​រើសអើង​ពូជសាសន៍ ដោយសារ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​សព្វថ្ងៃ​នេះ​ជា​របប​ខុសច្បាប់​ស្រាប់៕

Advertisements

ឯកសារព្រំដែន៖ អ្នកជំនាញផែនទីខ្មែរ លោក ស៊ាន ប៉េងសែ​ បង្ហាញផែនទី​សមុទ្រ កោះត្រល់ និង កោះក្រចកសេះ (មានវីដេអូ)

(អត្ថបទដោយ អ៊ុំ សំអាន និង ម៉ែន ណាត) /១៣ ធ្នូ ២០១៨
ឯកសារព្រំដែន និង កោះត្រល់៖ អ្នកជំនាញផែនទីខ្មែរ លោក ស៊ាន ប៉េងសែ អតីតរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងរ៉ែ ក្នុងសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ​ បង្ហាញផែនទី​សមុទ្រ​ខ្មែរ ដែលោកចងក្រង និងធ្វើឡើងជាមួយអ្នកជំនាការបារាំង ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៦៥-១៩៧៣ (សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម រហូតដល់សម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ របស់លោក លន់ នល់) ជូនក្រុមការងារកិច្ចការព្រំដែន កាលថ្ងៃទី២២ កុម្ភៈ ២០១៦ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង។

ក្រុមការងារកិច្ចការព្រំដែននេះ មានសមាសភាពពី គណៈកម្មាធិការព្រំដែនកម្ពុជា ដឹកនាំដោយលោក ស៊ាន ប៉េងសែ, សមាជិកសភាបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក អ៊ុំ សំអាន និង ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា (លោក ម៉ែន ណាត លោក ឆាំ ឆានី ពីប្រទេសន័រវេស៍, លោកស្រី ទ្រី សម ពីអាល្លឺម៉ង និងលោក ប៉ាង សុខឿន ពីប្រទេសស៊ុយអែត)។

ក្រុមការងារ បានពិគ្រោះយោបល់អំពីហានីភ័យ ទឹកដី និងព្រំដែនខ្មែរ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន សព្វថ្ងៃដែលមិនអាចរំដោះខ្លួនចេញគំនាបនយោនបាយវៀតណាម។

លោក ស៊ាន ប៉េងសែ បានបង្ហាញថា កោះត្រល់ និង កោះក្រចកសេះ ជារបស់ខ្មែរ ដែលត្រូវលោក ហ៊ុន សែន (បច្ចុប្បន្នជានាយករដ្ឋមន្ត្រី) កាត់កងឲ្យវៀតណាម ឆ្នាំ១៩៨២ តាមសន្ធិសញ្ញាព្រំដែន​ “ទឹកប្រត្តិសាស្រ្ត”​ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨២ (ធ្វើឡើងសម័យ យួន គ្រប់គ្រងកម្ពុជា និង ទាហានយួន ជាង ២០ ម៉ឺននាក់ មានវត្តមាននៅកម្ពុជា) ដែលកាល​នោះ​លោក ហ៊ុន សែន ជារដ្ឋមន្រី្តក្រសួងការបរទេស នៃសាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិតកម្ពុជា ឆ្នាំ១៩៨២ សម័យរដ្ឋាភិបាល ដែលលើកបន្តុបដោយវៀតណាម។

សន្ធិសញ្ញាព្រំដែន​បំពេញបន្ថែម ឆ្នាំ២០០៥ ត្រូវរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បាន​យកសន្ធិសញ្ញាដែនទឹក ឆ្នាំ១៩៨២ និង សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនគោក ឆ្នាំ១៩៨៥ យកមកប្រើ ឡើងវិញ ទោះដឹងថា សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនទាំងនេះ ខុសច្បាប់ក៏ដោយ ពីព្រោះសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនទាំងនេះ ផ្ទុយនឹងមាត្រា១​ ចំណុច ២.ឃ​ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ និង មាត្រា ៥៥ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​តម្រូវឲ្យលុបចោល នោះ។

គួសបញ្ជាក់ថា លោក ស៊ាន ប៉េងសែ (កើតថ្ងៃទី ០១ មករា ១៩៣៦ – មរណភាពថ្ងៃទី ២៣ មករា ២០១៨) បានទទួលមរណភាពនៅក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ក្នុងជន្មាយុ ៨២ ឆ្នាំ។ លោក មានស្រុកកំណើតនៅ​ ​ឃុំ​ស្ពឺ ស្រុក​ចំការលើ ខេត្ត​កំពង់ចាម​។

កម្ពុជា ទាមទារ​ទឹក​ដី​វិញ​បាន ​ទាល់តែ​ប្ដូរ​របបដឹកនាំ ឈប់ជំពាក់គុណវៀតណាម

មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំងថា ដើម្បី​ឈប់​ជំពាក់​គុណ​វៀតណាម​និង​ទាមទារ​ទឹក​ដី​វិញ​បាន​ទាល់តែ​ប្ដូរ​រដ្ឋាភិបាល

(ដោយ មួង ណារ៉េត នៃវិទ្យុ RFA Khmer /24-11-2018)
មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និង សកម្មជនព្រំដែន ថាបញ្ហាបាត់ទឹកដីកម្ពុជា ទៅឲ្យប្រទេសវៀតណាម នឹងអាចទាមទារមកវិញបាន ប្រសិនបើរបបបច្ចុប្បន្ន ត្រូវផ្លាស់ប្តូរដោយការបោះឆ្នោតសេរី ត្រឹមត្រូវ​ និង យុត្តិធម៌។ ការលើកឡើងដូចនេះ ដោយសារតែ មន្រ្តី​ផ្នែកកិច្ចការ​ព្រំដែន​ នៃរបបលោក ហ៊ុន សែន ​ម្នាក់​បញ្ជាក់ថា ​ការ​បោះបង្គោលព្រំដែនរ វាង​កម្ពុជា នឹង វៀតណាម នៅ​ខេត្ត​ មណ្ឌលគិរី និង​ខេត្ត ​រតនគីរី​ បាន​បញ្ចប់​ទាំងស្រុង​ហើយ។

តំណាងរាស្រ្តគណៈបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ដែលធ្លាប់​របបលោក ហ៊ុន សែន ចាប់ដាក់​​ពន្ធនាគារ​ពីរឆ្នាំកន្លះ ដោយសារ​ហ៊ានរិះគន់បញ្ហា​ព្រំដែន គឺលោក អ៊ុំ សំអាន​ ថា​ទាល់​តែ​ប្តូរ​រដ្ឋាភិបាលថ្មី ប្តូរ​​មេដឹកនាំ​ដែល​ជំពាក់គុណវៀតណាម ដូច​លោក ហ៊ុន សែន ទើបខ្មែរ​អាចទាមទារ​ទឹកដី​ ដែល​បាត់បង់ទាំងអស់​ មកវិញបាន៖ «បើសិនជាប្រជាពលរដ្ឋ​ ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ មាន​មេដឹកនាំ​ថ្មី ដែល​មិន​ជំពាក់​គុណ​យួន ហើយ​មេដឹកនាំ​ថ្មីហ្នឹងមិនជំពាក់គុណយួន ទើ​បគាត់​អាចសើរើ​រឿង​ព្រំដែនហ្នឹង​ឡើងវិញ​បាន ដោយ​ឲ្យ​សភា​លុប​ចោលសន្ធិសញ្ញា​បំពេញ​បន្ថែមឆ្នាំ ២០០៥ បន្ទាប់​យើង​ប្តឹង​ទៅ​តុលាការ យុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ដោយ​យើង​ឈប់​ប្រើ​សន្ធិសញ្ញា​បំពេញ​បន្ថែម​ឆ្នាំ ២០០៥ និង សន្ធិសញ្ញា​ដែល​ធ្វើនៅទសវត្សន៍ឆ្នាំ ១៩៨០ ហើយ​យើង​ប្រើ​ផែនទី​បោន (Bonne) ​របស់​បារាំង ដែលកំណត់​ព្រំដែន​ជាមួយ​វៀតណាម ហើយ​កំណត់​ទៅតាម​បង្គោល​ដែលបារាំងបោះឲ្យ សម័យ​បារាំង​គ្រប់គ្រង​​ចំនួន ១២៤ បង្គោល។ នៅពេលនោះ យើង​នឹង​អត់​បាត់បង់​ទឹកដី​នៅ​តាមព្រំដែនទេ។ ប្រជាពលរដ្ឋ​នឹងប្រាកដ​ជា​បានដី ដែលបាត់​បង់​ទៅ​ខាង​យួននោះ យក​មកឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ប្រកបមុខរបរកសិកម្ម​នៅតាម​ជាយ​ដែនវិញ»

ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត​ ក៏យល់ឃើញ​ដូច​លោក អ៊ុំ សំអាន ដែរ ដោយ​លោកលើកឡើងថា ការ​ជំពាក់គុណ​បរទេសនេះ ធ្វើ​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន និង របប​សព្វ​ថ្ងៃ រើខ្លួន​មិន​រួច ពីការសម្រេចមួយ ដែល​បាត់បង់​បូរណភាព​ដឹកទី​របស់​ខ្លួន​ ដើម្បី​ផ្គាប់​ចិត្តចៅហ្វាយ​បរទេស ដែល​មាន​គុណ ព្រោះបានលើកបន្តុក​លោក ឲ្យ​បាន​កាន់អំណាច​រហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃនេះ៖ «របប ហ៊ុន សែន ជំពាក់គុណគេ រួចទៅហើយ។ សូម្បី​តែកោះត្រល់ ក៏យើង​មិន​អាច​យក​មកវិញបានដែរ ក្នុង​របបនេះនោះ។ អ៊‍ីចឹង​ទាល់តែមានរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដូច​លោក សំអាន​លើកឡើង គឺប្រជាពលរដ្ឋត្រូវ​នាំគ្នា បោះឆ្នោត​ផ្លាស់ប្តូរ រើស​មេដឹកនាំ​ល្អ មកដឹកនាំប្រទេស។ បើ​មេដឹកនាំស្រលាញ់ជាតិ ស្រលាញ់ស្រុកទេស យើង​សើរើរឿង​ហ្នឹង​ឡើង​វិញ​ទៅ យើង​ដោះស្រាយ​បាន​ហើយ​ រឿង​អស់​ហ្នឹង​»

អនុប្រធាន​លេខាធិការដ្ឋាន​អចិន្ត្រៃយ៍ នៃ​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​ព្រំដែន អ្នកស្រី កុយ ពិសី សរសេរ​នៅលើ​​គណនីហ្វេសប៊ុក​របស់​អ្នកស្រី កាលពីថ្ងៃទី ២៣ ខែ វិច្ឆិកា អបអរ​សាទរ​ចំពោះ​លទ្ធផលបញ្ចប់​ទាំងស្រុង ដោយ​មាន​ការ​ឯកភាព​គ្នា ក្នុងការ​បោះបង្គោលព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម នៅខេត្ត​ភាគ​ឥសាន្ត​នេះ។

ប៉ុន្តែ លោក អ៊ុំ សំអាន ចាត់​ទុកការ​បន្ត​មានះ បោះបង្គោលព្រំដែន ដោយ​របបឯកបក្សរបស់​លោក ហ៊ុន សែន ដោយ​គ្មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល និង មន្រ្តីបក្ស​ប្រឆាំង​បែបនេះ ថា​ជាគ្រោះថ្នាក់មួយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា ខាតបង់​យ៉ាង​ច្រើន៖ «សព្វថ្ងៃនេះគឺជាសភាឯកបក្ស ព្រឹទ្ធសភា​ក៏ឯកបក្ស។ អត់​មានសង្គមស៊ីវិលឃ្លាំមើល អត់​មាន​គណបក្សប្រឆាំងចូល​រួមឃ្លាំមើលទៀត ដូច្នេះការ​បោះបង្គោល​បញ្ចប់​នៅខេត្តមណ្ឌលគិរីនេះ ធ្វើ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ឯកបក្ស​ហ្នឹង​​ រឹត​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​បាត់​ដី​ខ្មែរ​កាន់តែច្រើន។ ដូច្នេះយួន​គេ​ចង់​ធ្វើ​ឲ្យ​ឆាប់​ៗហើយ ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​ដី​ទៅគេ ព្រោះ​ខ្លាចថ្ងៃក្រោយទៅ​ គណៈបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ឈ្នះឆ្នោត ម៉េច​បាន​ដីខ្មែរ។ ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរយើង ធ្វើ​ម៉េច​បោះបង្គោលហ្នឹង​ ដើម្បីកាត់​ដីឲ្យ​យួន សងគុណយួន​ ដែល​បាន​លើក​បន្តុប​គាត់​តាំងពី​ទសវត្សន៍ទី ៨០។ ចង់​សង​គុណ​យួន ដោយ​កាត់​ដី​ខ្មែរ»។

ភាពចម្រូងចម្រាសគ្នារវាងអាជ្ញាធរកម្ពុជា និងអាជ្ញាធរវៀតណាម ក្នុងការបោះបង្គោលព្រំដែននៅខែត្រមណ្ឌលគិរី និងខេត្ត​រតនគិរីនេះ គឺដោយសារភាគីវៀតណាម ឈ្លានពានចូលមកទឹកដីកម្ពុជា នៅតំបន់ស ដែលជាតំបន់ហាមឃាត់។

តំណាង​រាស្រ្ត​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ធ្លាប់​បាន​ស្នើ​ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ កាលពីខែ តុលា ឆ្នាំ ២០១៤ ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន ចូល​ខ្លួន​មកបំភ្លឺ រឿង​នៅ​ច្រក​ព្រំដែនដាក់​ដាំ ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងថា​មិន​ទាន់​បាន​ព្រម​ព្រៀង​ដោយ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នៅឡើយ។ តំណាងរាស្រ្តបក្សប្រឆាំង​នៅពេលនោះ លើកឡើងថា ភាគី​វៀតណាម បាន​បន្ត​ចាត់​ទុក​តំបន់​នោះ​ ជា​របស់​ខ្លួន​រួច​ទៅ​ហើយ រាប់​ទាំង​ការ​សាង​សង់​ផ្លូវ​នៅ​ទី​នោះ​ផង បើ​ទោះ​ជា​សន្ធិ​សញ្ញា ឆ្នាំ​២០០៥ ពុំ​បាន​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​កម្មសិទិ្ធ​នៅ​ចំណុច​នោះ​ក៏​ដោយ។ ប៉ុន្តែ គ្មានការ​បំភ្លឺអ្វីទាំងអស់ រហូត​មកដល់ពេលនេះ។ ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ព្រំដែន គឺ​លោក វ៉ា គឹមហុង ធ្លាប់​បាន​បញ្ជាក់ ប្រាប់​សារព័ត៌មានក្នុង​ស្រុក​កាលពីពេលនោះ ថាលោក ហ៊ុន សែន មិន​អាច​ថ្លែង​ ពី​បញ្ហា​នេះ​ក្នុង​រដ្ឋសភា តាមការ​ស្នើសុំរបស់តំណាងរាស្រ្ត​បក្ស​ប្រឆាំង​បាន​​ទេ។

លោក អ៊ុំ សំអាន មាន​មន្ទិល​ជាច្រើន ជុំវិញការណ៍ដែល​របបលោក ហ៊ុន សែន ​ប្រញាប់​បញ្ចប់ការ​បោះបង្គោលព្រំដែន ក្នុង​ស្ថានភាព​ដែលគ្មានការ​ឯកភាព​ជាតិ​ និង កំពុង​មានវិបត្តិ​នយោបាយ​បែបនេះ ព្រោះលោក ហ៊ុន សែន ខ្លួន​ឯង​ក៏ទទួលស្គាល់​ថា ដីនៅតំបន់នោះ​នៅ​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស និង ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្មែរ​ខាត​បង់ច្រើន៖ «គាត់​និយាយ​ហើយ​ថា តំបន់​ដាក់​ដាំ ដាក់​ហ៊ូតហ្នឹង បើ​ធ្វើ​ទៅតាម​យួនហ្នឹង គឺខាត​អស់​ ៥០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ តំបន់ហ្នឹង ហើយ​គាត់​ថា​ត្រូវ​ទាមទារ​មកវិញ។ ប៉ុន្តែ ឥឡូវ​បោះបង្គោលរួចហើយ អត់​មាន​បាន​ទាមទារ​សោះ ហ្នឹង​គឺខាត​ហើយ។ លើក​មុន​ថា​ទាមទារ​ ឥឡូវ​អត់​មានទាមទារ ហើយ​បោះឲ្យ​តែហើយៗ។ នោះគឺជារឿងមួយគួរឲ្យ​សង្ស័យ»។

អាស៊ីសេរី មិន​ទាន់អាចសុំការ​បំភ្លឺពី​មន្រ្តី​ផ្នែកកិច្ចការព្រំដែន របស់​របបលោក ហ៊ុន សែន បាន​នៅឡើយ​ទេ នៅត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។

ប៉ុន្តែ មន្រ្តីនាំពាក្យ​របបលោក ហ៊ុន សែន គឺលោក ផៃ ស៊ីផាន ធ្លាប់ថ្លែងការពារ​ភាពស្អាតស្អំ និងភាពស្មោះត្រង់របស់របបនេះ និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងអ្វីដែលលោកអះអាងថា ជាកិច្ចការថែរក្សាការពារឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា។ លោក ផៃ ស៊ីផាន ចោទមតិប្រឆាំង ថា​ជាការ​ប្រឌិតភូតភរ ចោទប្រកាន់ថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងលោក ហ៊ុន សែន បានកាត់ ឬលក់ទឹកដីកម្ពុជា ទៅឲ្យវៀតណាម។

កាលពី​ខែ សីហា ឆ្នាំ ២០១២ ហ៊ុន សែន ចំណាយ​ពេលជាង ៥ ម៉ោងកន្លះ (៣២០ នាទី) បកស្រាយ​រឿង​ព្រំដែននេះតែម្នាក់ឯងនៅក្នុង​រដ្ឋសភា​ ដោយ​គ្មាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​តំណាង​រាស្រ្ត​ណាម្នាក់ ដេញដោល ឬ ចោទជាសំណួរ​អ្វី​ទាំងអស់។ លោក អ៊ុំ សំអាន ចាត់ទុកការបកស្រាយ​បញ្ហា​ព្រំដែនតែម្នាក់ឯង មិន​ស្តាប់​យោបល់ពីអ្នកដទៃ បែបនេះ គឺជាចេតនា​ធ្វើ​បង្គ្រប់កិច្ច ដើម្បីការ​ពារ​ទង្វើ​ខុសឆ្គងរបស់ខ្លួន ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​បាត់ដីខ្មែរ​ទៅ​វៀតណាម​តែប៉ុណ្ណោះ៖ «គាត់​បកស្រាយ​ហ្នឹង​គ្រាន់តែជាការបំភ្លៃការ​ពិត​ប៉ុណ្ណោះឯង មិន​មែនជាបកស្រាយ​ដើម្បីការពារ​ដី​ខ្មែរទេ។ តាមពិ​ត​គាត់​ការ​ពារ កាលគាត់ពីទសវត្សន៍ទី ៨០  គាត់​ជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេស គាត់​ស៊ីញ៉េជាមួយលោក ង្វៀង​ ខូថាច់ (Nguyen Co Thach)​ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួង​ការ​បរទេស​វៀតណាម ស៊ីញ៉េលើសន្ធិសញ្ញា​ឆ្នាំ ១៩៨២, ១៩៨៣ និង ១៩៨៥។ អ៊‍ីចឹង គាត់​ការ​ពារ​អ្វីដែលគាត់ស៊ីញ៉េនៅទសវត្សន៍ទី ៨០ហ្នឹង ហើយការពារ​សន្ធិសញ្ញាបំពេញបន្ថែមឆ្នាំ ២០០៥ ហ្នឹង ដែលសន្ធិសញ្ញាហ្នឹង​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​យួន។ ដូច្នេះ គាត់​បកស្រាយ​អ្វីដែលយួន​គេ​ការពារ។ ​បកស្រាយ គាត់​មិន​បាន​ការពារ​អ្វី ដែលបារាំងធ្វើ​ទុក​ឲ្យ​យើង​នោះទេ»។

ទោះបីជាលោក ហ៊ុន សែន អះអាងជាប្រចាំ ថាលោកប្តេជ្ញាការពារ​របបរាជនិយម និង ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរប្តូរ​ផ្តាច់​ រហូតព្រមានឲ្យរម្លង​សពលោកសិន មុននឹង​ចង់បំផ្លាញ​ស្ថាប័ន​រាជបល្ល័ង្កក៏ដោយ ប៉ុន្តែ ចំពោះ​រឿង​ព្រំដែនជាមួយវៀតណាមនេះ លោក ហ៊ុន សែន ហ៊ាន​ប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ​យ៉ាង​ចំហ កាលពីឆ្នាំ ២០០៥ នៅពេលអតីព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ព្រះបាទសម្តេច ព្រះនរោត្តម សីហនុ ដែលព្រះអង្គ មិនចង់ចុះព្រះហស្តលេខា លើសន្ធិសញ្ញាបំពេញបន្ថែម រឿងព្រំដែនជាមួយប្រទេសវៀតណាមនេះ។ លោក ហ៊ុន សែន គម្រាម​រម្លាយ​របបរាជានិយមចោល បើ​ព្រះមហាក្សត្រ​មិន​ព្រមឡាយព្រហត្ថលេខា​លើសន្ធិសញ្ញាបំពេញ​បន្ថែមឆ្នាំ ២០០៥ រឿង​​ព្រំដែនដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជាបាត់​ដី​ទៅ​វៀតណាមនោះ៖ «ខ្ញុំ​និយាយ​​ជាមួយ​​សម្តេច​ក្រុម​ព្រះ​ហើយ​ ខ្ញុំ​ថា​ព្រះអង្គ និយាយ​ប្រាប់​ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល កុល​ ផេង អ៊ឹង​ កន្ថាផាវី ស៊ីសុវត្ថិ ប៉ាណារ៉ា លើ​​យន្ត​ហោះ​តាម​​ទូរស័ព្ទ ខ្ញុំ​ថា​​ព្រះអង្គ​​ បើ​​លើក​​នេះ​​វា​ពិបាក​​ស៊ីញ៉េ ត្រូវ​​ពិនិត្យ​​ឡើង​​វិញ យើង​គួរ​ទុករាជានិយម​ ឬ​ធ្វើ​​សាធារណៈរដ្ឋ​ ឲ្យ​វាមាន​ប្រធានាធិបតី​​តែ​​ម្តង? ឬហោច​ណាស់​​ដាក់​បញ្ចូល​​ក្នុង​​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ លើ​មាត្រា​ណាមួយ។ ដែល​កាល​ណា​​ដាក់​ទៅ​ក្នុង​រង្វង់​ប៉ុន្មានថ្ងៃ ត្រូវ​ឡាយ​ព្រះ​ហស្តលេខា។ បើ​មិន​ឡាយ​ព្រះហស្ត​លេខា ​ គឺនឹង​ចូល​ជាធរមាន»។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោក អ៊ុំ សំអាន នៅតែមាន​សុទិដ្ឋិនិយមខ្ពស់ ថាថ្ងៃណាមួយ​នឹង​មានការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ជាវិជ្ជមាន​នៅកម្ពុជា ដោយសារ​កម្លាំង​អ្នកគាំទ្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ នៅ​តែ​រឹង​មាំ។ លោកថា នៅពេលរដ្ឋាភិបាល​ថ្មីមួយ បង្កើតឡើង​ ដោយ​មិន​រងការ​ជំពាក់គុណវៀតណាម ការ​សើរើបញ្ហា​ព្រំដែននេះ នឹង​អាច​ធ្វើ​ឡើង​តាម​យន្តការអន្តរជាតិ ដូចជាការ​ប្តឹង​ទៅ​តុលាការ​យុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ដើម្បីទាមទារ​ទឹកដី​ដែលវៀតណាម​យក​កន្លងមក មក​ឲ្យ​ខ្មែរ​វិញ៕

ការ​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន នៅ​រតនគីរី និង ​មណ្ឌលគិរី​ ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់​ ទោះ​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស

(អត្ថបទដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា / RFA Khmer /24-11-2018)
អនុប្រធាន​លេខាធិការដ្ឋាន​អចិន្ត្រៃយ៍ នៃ​អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​ព្រំដែន អ្នកស្រី កុយ ពិសី បាន​អះអាង​ថា គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​កម្ពុជា និង​វៀតណាម​ បាន​បញ្ចប់​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​កម្ពុជា​-​វៀតណាម នៅ​ខេត្ត​ មណ្ឌលគិរី និង​ ខេត្ត​រតនគីរី​ ទាំងស្រុង​ហើយ។

អ្នកស្រី​បាន​សរសេរ​នៅ​លើ​ហ្វេសប៊ុក (Facebook) របស់​អ្នកស្រី​កាល​ថ្ងៃ​ទី​ ២៣ វិច្ឆិកា ថា ទោះបីជា​បេសកកម្ម​ចុះ​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​កម្ពុជា-វៀតណាម នៅ​ខែត្រ​ទាំងពីរ​នេះ មាន​ឧបសគ្គ​ខ្លះ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏​គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន បាន​ខិតខំ​ដើម្បី​សម្រេច​គោលដៅ​របស់​ខ្លួន​ដែរ។

កន្លងមក​ក៏​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​គ្នា ​រវាង​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា និង​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម ក្នុង​ការ​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ នៅ​ខែត្រ ​មណ្ឌលគិរី និង​ខែត្រ ​រតនគិរី ​នេះ ដោយសារតែ​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម បាន​ឈ្លានពាន​ចូល​មក​ទឹកដី​កម្ពុជា នៅ​តំបន់​.ស ដែល​ជា​តំបន់​ហាម​ឃាត់។ ក្រៅ​ពី​នេះ​ទៀត ក៏​នៅ​មាន​ខែត្រ​ផ្សេងទៀត ដូចជា​នៅ​ខែត្រ​ស្វាយរៀង និង​ខែត្រ​ព្រៃវែង​ជាដើម ដែល​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ចោទ អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​ថា បាន​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ រំកិល​ចូល​ដី​ខ្មែរ ដូចជា​ស្រែចំការ​របស់​ពួកគាត់ ដូចជា​ការ​បោះ​បង្គោល​ព្រំ​ដែន​ លេខ​ ១៤៧ និង ​១៤៨ ឋិត​នៅ​ស្រុក​រំដួល ខែត្រ​ស្វាយរៀង មាន​ពលរដ្ឋ​ជិត ១០០ ​នាក់ បាន​លើកគ្នា​មក​តវ៉ា​រារាំង ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​ហាមឃាត់ និង​គំរាមកំហែង​ពី​អាជ្ញាធរ​ខ្មែរ។

កម្ពុជា​-​វៀតណាម មាន​ព្រំដែន​ដីគោក​រួមគ្នា ប្រវែង​ប្រមាណ ១.២៧០ គីឡូម៉ែត្រ និង​ត្រូវ​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​រួមគ្នា ចំនួន ៣១៤​ បង្គោល ដែល​គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​ នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​បាន​ជាង ៨០ ​ភាគរយ​ហើយ។

លោក ហ៊ុន សែន និង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម ធ្លាប់​បាន​ប្ដេជ្ញា​រួមគ្នា​ថា នឹង​បញ្ចប់​ការ​បោះ​បង្គោល​​ព្រំដែន​ឲ្យ​រួចរាល់​ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ​២០១៨ ​នេះ ដើម្បី​កសាង​ព្រំដែន​រួមគ្នា​មួយ ប្រកប​ដោយ​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម ​សន្យា​ថា នឹង​បង្កើន​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ ​ឲ្យ​កាន់តែ​រឹងមាំ​ខ្លាំង​ឡើង​ ក្នុង​វិស័យ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទេសចរណ៍។ ទំនាក់ទំនង​ការទូត និង​ជំរុញ​ឲ្យ​មានការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ពី​គ្រប់​វិស័យ ព្រមទាំង​រឹតចំណង​មិត្តភាព​ រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា និង​វៀតណាម ឲ្យ​កាន់តែ​ប្រសើរ​ឡើង​ទ្វេ​ថែមទៀត៕

លោក ម៉ែន ណាត ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា នៅប្រទេសន័រវេស៍ បានមានប្រតិកម្មប្រឆាំងជំទាស់ការបោះបង្គោលព្រំដែន រវាងប្រទេសទាំងពីរ ខណៈកម្ពុជាមិនមានឯកភាពជាតិ។ ខាងក្រោមនេះ មានភ្ជាប់វីដេអូបទសម្ភាសន៍លោក មួង ណារេត ជាមួយលោក ម៉ែន ណាត។

លោក អ៊ុំ សំអាន ហៅគម្រោងរបប ហ៊ុន សែន រៀបចំ​ខួប​ ៧​ មករា ​រួម​គ្នា​​ជាមួយ ​​វៀតណាម ថា«ខួប យួន ឈ្លានពានកម្ពុជា»

លោក អ៊ុំ សំអាន រិះគន់​​របប​​ភ្នំពេញ​​ដែល​​ត្រៀម​​រៀបចំ​ខួប​ ៧​ មករា ​រួម​គ្នា​​ជាមួយ​​វៀតណាម

(RFA Khmer / ដោយ មាន ប្ញទ្ធិ / ០៩ ធ្នូ ២០១៨)
តំណាងរាស្ត្រ​ជាប់ឆ្នោត​មកពី ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ដែល​សកម្ម​ខាង ​បញ្ហា​ព្រំដែន និង ​អន្តោប្រវេសន៍ លោក អ៊ុំ សំអាន ​រិះគន់​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​​ខ្លាំងៗ ដែល​គ្រោង​នឹង​រៀបចំ​រួមគ្នា ​ជាមួយ​ប្រទេស ​វៀតណាម ដើម្បី​ប្រារព្ធ​ខួប​លើក​ទី ៤០ ​ឆ្នាំ នៃ​ការ​ដួល​រលំ​ទៅ ​នៃ​របប​ខ្មែរក្រហម នៅ​ថ្ងៃទី ៧ ខែ​មករា ខាង​មុខ​នេះ។ លោក ​ថាការរៀបចំ​ទិវា​រួមគ្នា​នេះ នឹង​មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ចំណេញ​អ្វី​នោះ​ទេ  តែ​គឺជា​ការ​បង្ហាញ​ការ​ដឹងគុណ ឬ​ជំពាក់​គុណ​របស់​របប​នេះ ចំពោះ​ប្រទេស​វៀតណាម ​មិន​ចេះ​ចប់​មិន​ហើយ​ទៅវិញ​ទេ។

លោក អ៊ុំ សំអាន ថ្លែងប្រាប់​អាស៊ីសេរី កាលពី​យប់​ថ្ងៃ​ទី៩ ធ្នូ ថា រឿង​ដែល​វៀតណាម​ចង់​ឲ្យ​កម្ពុជា​រៀបចំ​ខួប​លើក​ទី ៤០​ ឆ្នាំ​រួមគ្នា​នេះ គឺជា​សារសំខាន់​មួយ​ដែល​មេដឹកនាំ​របប​កុម្មុយនិស្ត​វៀតណាម​ចង់​រំឭក​កម្ពុជា​ថា មេដឹកនាំ​សព្វថ្ងៃ​នេះ នៅតែ​ជាប់ជំពាក់​គុណ​របស់​វៀតណាម ដែល​បាន​លើក​បន្តុប​ពួកគេ​ឲ្យ​បាន​ឡើង​កាន់​អំណាច​រហូត​មក​ទល់​ពេល​សព្វថ្ងៃ​នេះ៖ «ខ្ញុំ​យល់​ថា ការ​ចង់​រៀបចំ​ខួប ៧ មករា រួមគ្នា​ជាមួយ​កម្ពុជា​ហ្នឹង គឺ​វៀតណាម​ចង់​រំឭក​កម្ពុជា​ថា កម្ពុជា គឺ​ជំពាក់​គុណ​វៀតណាម ដែល​វៀតណាម​បាន​បញ្ជូន​កងទ័ព​រាប់​ម៉ឺន​នាក់ កាលពី​ទសវត្សរ៍​ទី៨០ មក​រំដោះ​កម្ពុជា​ពី​របប​ខ្មែរក្រហម។ ដូច្នេះ ត្រូវតែ​ដឹងគុណ​វៀតណាម ត្រូវតែ​កាត់​ដី​ឲ្យ​វៀតណាម ត្រូវតែ​ឲ្យ​ជនជាតិ​វៀតណាម​រស់នៅ​កម្ពុជា។ នេះ គឺ​គេ​រំឭក​គុណ​របស់​គេ។ យើង​ដឹង​ហើយ​កាលពី​ទសវត្សរ៍​ទី​៨០ ហ្នឹង កងទ័ព​វៀតណាម នៅ​កម្ពុជា ហើយ​យើង​ចុះសន្ធិសញ្ញា​ទៅលើ​ឯកសារ​មួយ​ចំនួន​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​ព្រំដែន ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខាតបង់​ទឹកដី​កម្ពុជា​នៅ​តាម​ព្រំដែន»។

លោក អ៊ុំ សំអាន មាន​ប្រសាសន៍​បន្ត​ថា ការ​រៀប​ចំ​នេះ មិន​មាន​ផ្ដល់​ផល​ចំណេញ​អ្វី ដល់​កម្ពុជា​នោះ​ទេ ក្រៅពី​អ្វី​ដែល​លោក​ថា កម្ពុជា​ត្រូវតែ​បន្ត​អនុវត្ត​ស្រប​តាម​មហិច្ឆតា​របស់​អតីត​មេដឹកនាំ កុម្មុយនិស្ត​វៀតណាម​លោក ហូ ជីមិញ ដែល​ចង់​យក​កម្ពុជា វៀតណាម និង​ឡាវ នៃ​តំបន់​ឥណ្ឌូចិន ក្លាយ​ទៅជា​ប្រទេស​តែមួយ​នៅ​ពេល​អនាគត ដែល​វៀតណាម​ជា​អ្នកគ្រប់គ្រង។

ការរិះគន់​ខ្លាំងៗ​របស់​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ រូប​នេះ ធ្វើឡើង​ស្រប​ពេល​ដែល​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ហៅ​ការ​ប្រារព្ធ​រួមគ្នា​នេះ ថា​ដើម្បី​រំលឹក​ការ​តស៊ូ​រួមគ្នា ដើម្បី​រំលំ​របប​ប្រល័យពូជសាសន៍​ប៉ុល ពត។ នេះ​បើ​យោង​តាម​សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​ក្រសួង​ការបរទេស​កម្ពុជា ផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី៨ ធ្នូ ជុំវិញ​លទ្ធផល​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ ៣​ថ្ងៃ របស់​លោក ហ៊ុន សែន ទៅ​វៀតណាម ពី​ថ្ងៃ​ទី៦ ដល់​ថ្ងៃទី៨ ធ្នូ កន្លង​ទៅ​នេះ។

ព័ត៌មាន​នៃ​ការ​គ្រោង​រៀបចំ​រួមគ្នា​នៃ​ខួប​លើក​ទី៤០ នៃ​ទិវា​ដែល​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ហៅថា «​ជ័យជម្នះ​លើ​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍» នេះ។ ដំបូង​ឡើយ​ត្រូវ​បាន​ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន​វៀតណាម រាយការណ៍​ឲ្យ​ដឹង កាលពី​អំឡុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក ប្រាក់ សុខុន ទៅ​វៀតណាម កាលពី​ចុងខែ​វិច្ឆិកា ថា​គឺជា​សំណើ​របស់​នាយករដ្ឋមន្ត្រី វៀតណាម លោក ង្វៀន សួនហ្វុក ដើម្បី​ជា​ការ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​សាមគ្គីភាព​ជ្រាលជ្រៅ និង​លើកកម្ពស់​ការ​យល់ដឹង​រវាង​ប្រជាជន នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​អំពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នេះ ខណៈ​ថ្ងៃ​ទី៧ មករា គឺជា​ថ្ងៃ​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​មួយ​នៅ​កម្ពុជា ដោយសារ​វៀតណាម បាន​លើកទ័ព​ជាង ២​សែន​នាក់ ចូល​មក​លុកលុយ​កម្ពុជា ដោយ​លើក​បន្តុប​ក្រុម​បក្ខពួក​របប​លោក ហ៊ុន សែន សព្វថ្ងៃ ឲ្យ​ឡើង​កាន់​អំណាច ក្រោម​ការ​បន្ត​ត្រួតត្រា​របស់​ខ្លួន ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ជា​អាណានិគម​មក​លើ​កម្ពុជា​អស់​រយៈពេល ១០ឆ្នាំ។

លោក អ៊ុំ សំអាន គូស​បញ្ជាក់​ថា សម្រាប់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ គណបក្ស​នេះ​មិន​ចង់​ឃើញ​ការរៀបចំ​ពិធី​នេះ​រួមគ្នា​នោះ​ឡើយ ព្រោះ​ហេតុការណ៍​នេះ បង្ហាញ​ថា វៀតណាម​នៅ​តែ​មាន​ឥទ្ធិពល​មក​លើ​កម្ពុជា​ដដែល។

ក្រៅពី​ការ​ឯកភាព​រៀបចំ​រួមគ្នា​ទិវា ៧ មករា​នេះ សារព័ត៌មាន​វៀតណាម​រាយការណ៍​ថា ភាគី​ទាំង​ក៏​មាន​បំណង​ពន្លឿន​ការ​បិទ​បញ្ចប់​ការកំណត់​បង្គោល​ខណ្ឌ​សីមា និង​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ដីគោក ដែល​មាន​ប្រវែង ១.២៧០ គីឡូម៉ែត្រ ឲ្យ​រួចរាល់​ត្រឹម​ឆ្នាំ២០១៩ ខណៈ​ភាគី​ទាំងពីរ នឹង​ធ្វើ​ការ​រួម​គ្នា​ដើម្បី​ចុះហត្ថលេខា​លើ​ឯកសារ​ផ្លូវការ​ចំនួន​ពីរ ដើម្បី​ផ្ដល់​ភាព​ស្របច្បាប់​ដល់​ការកំណត់​ខណ្ឌសីមា និង​ការ​បង្គោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ដែល​ភាគី​ទាំងពីរ​សម្រេច​បាន ៨៤​ភាគរយ កាល​ពី​កន្លង​ទៅ​នោះ។ សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​ក្រសួង​ការបរទេស​កម្ពុជា មិនបាន​រាយការណ៍​លម្អិត​ពី​រឿង​នេះ​ឡើយ ដោយ​គ្រាន់តែ​ឲ្យ​ដឹង​ថា លោក ហ៊ុន សែន និង​លោក ង្វៀន សួនហ្វ៊ុក បាន​ពិភាក្សា​គ្នា​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​អំពី​ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ព្រំដែន​នេះ និង​បាន​ស្វាគមន៍​នូវ​សមិទ្ធផល​នៃ​ការងារ​ខណ្ឌសីមា និង​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​កន្លងមក ហើយ​បាន​ឯកភាព​ជំរុញ​ពន្លឿន​ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ចប់​បញ្ហា​ព្រំដែន​ដីគោក ដែល​នៅ​សេសសល់​ចំនួន ១៦​ភាគរយ​ទៀត។ ក្រសួង​ការបរទេស​ថា ការ​ដោះស្រាយ​នេះ គឺ​ផ្អែក​តាម​ស្មារតី​នៃ​មិត្តភាព និង​ភាពជា​អ្នកជិតខាង​ល្អ សំដៅ​កសាង​ខ្សែបន្ទាត់​ព្រំដែន​រួម​ប្រកប​ដោយ មិត្តភាព សន្តិភាព ស្ថិរភាព និង​សហប្រតិបត្តិការ​រឹងមាំ​យូរអង្វែង​សម្រាប់​ប្រជាជន​ជំនាន់​ក្រោយៗ។

ជុំវិញ​បញ្ហា​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​នេះ លោក អ៊ុំ សំអាន ប្រកាស​ជំហរ​ថា លោក​មិន​ទទួលស្គាល់​ដាច់ខាត​នូវ​រាល់​អ្វី​ដែល​កម្ពុជា និង​វៀតណាម សម្រេច​បាន​ក្នុង​ការកំណត់​ខណ្ឌសីមា និង​ការ​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ទាំងនេះ ដោយ​ហេតុការណ៍​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ធ្វើឡើង​តាមរយៈ​អនុសញ្ញា​ព្រំដែន​កម្ពុជា វៀតណាម ដែល​កម្ពុជា​បាន​ចុះ​ដោយ​ខុសច្បាប់​ជាមួយ​វៀតណាម​កាល​ពី​ពេល​អតីត​កាល ឲ្យ​ព្យាយាម​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្របច្បាប់​ឡើងវិញ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០០៥ កន្លង​ទៅ តាមរយៈ​សន្ធិ​សញ្ញា​​បំពេញ​បន្ថែម​នៃ​ព្រំដែន​រវាង​កម្ពុជា និង​វៀតណាម​នេះ។ លោក អ៊ុំ សំអាន ព្រមាន​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ នឹង​សើរើ​ឡើងវិញ​នូវ​រាល់​ដំណើរ​ការ​កំណត់​​ខណ្ឌសីមា និង​ការ​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ទាំងអស់​នេះ ដោយ​ផ្អែក​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ក្រុង​ប៉ារីស​ឆ្នាំ១៩៩១ ជា​គោល ប្រសិនបើ​គណបក្ស​នេះ​មាន​ឱកាស​មក​ឡើង​កាន់​អំណាច​នា​ពេល​អនាគត​នោះ៕

.

រឿង​ព្រំដែន ស្រុកកំណើត ហេង សំរិន ជុំវិញការដោះដូរ ជាមួយ​វៀតណាម

ទរឿង​ព្រំដែន ស្រុកកំណើត ហេង សំរិន ជុំវិញការដោះដូរ ជាមួយ​វៀតណាម
(ដោយ Moung Sony៖ បេសសកម្ម ១០០រាត្រី! រាត្រី៣២, ៣៣ /ថ្ងៃ ១១ ធ្នូ ២០១៨)

នៅខាងក្រោមនេះជាការអង្កេតរកឃើញ របស់ក្រុមការងារ ១០០រាត្រី ដែលមានខ្លឹមសារដូចតទៅ៖

I/ ការរកឃើញ

ទី១. ពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់បានអះអាងថា អជ្ញាធរវៀតណាម តែងតែចូលល្បាតក្នុងដីខ្មែរ ស្ទើរជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

ទី២. ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងតំបន់នោះ បានអះអាងថា ខ្លួនពុំអាចធ្វើអ្វីនៅទីនោះ បានទេ ដូចជាការដាំកូនស្វាយ កាប់ឈើជាដើម ដោយមានការរារាំង ពីសំណាក់អាជ្ញាធរវៀតណាម។

ទី៣. កម្ពុជា បានបាត់បង់វត្តត្នោត ដែលជាវត្តបុរាណ្យ ទៅប្រទេសវៀតណាម ដែលមានចម្ងាយ ពីបង្គោលព្រំដែន លេខ ១២៧ ដែលបានបោះ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ប្រមាណជាង ២ គីឡូម៉ែត្រ តែតាមពិតទៅវត្តត្នោតនោះ ស្ថិតក្នុង ភូមិអន្លុងជ្រៃ ភាគខាងកើត ស្រុកពញាក្រែក ត្បូងឃ្មុំ (តាមការអះអាងរបស់ពលរដ្ឋ នៅក្នុងតំបន់)។

ទី៤. ប្រជាពលរដ្ឋនៅរស់នៅក្នុង ភូមិថ្លុកត្រាច និង ភូមិអន្លុងជ្រៃ ផ្ទាល់ សុទ្ឋតែបានអះអាងថា ខ្លួនបានបាត់បង់ដី ស្រែចម្ការ ទៅប្រទេសវៀតណាម ក្នុង ភូមិអន្លុងជ្រៃ និង ភូមិថ្លុកត្រាច (​ភាគខាងកើតភូមិ) ស្រុកកំណើត លោក ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភាជាតិ ដែលសព្វថ្ងៃ ក្នុងប្រទេស​វៀតណាម ខណ្ឌដោយបង្គោលព្រំដែនថ្មី ដែលបោះក្នុងឆ្នាំ២០០៨ គឺបង្គោលលេខ ១២៥ ដល់បង្គោល លេខ ១៣១។ ដី ស្រែចម្ការ ដែលក្រុមគ្រួសារគាត់បានធ្វើការដាំដុះនៅទីនោះ ជាយូរណាស់មកហើយ ដែលអាជ្ញាធរវៀតណាម បានបញ្ឈប់ពួកគាត់មិនឱ្យធ្វើស្រែចម្ការ រវាងនៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៨៥ និងបានបញ្ឈប់ទាំងស្រុង នៅពេលដែលបានបោះបង្គោលព្រំដែនរួច នៅឆ្នាំ២០០៨។

ទី៥. បើទោះបីជាមានការដុះដូរ ភូមិអន្លុងជ្រៃ និងភូមិថ្លុកត្រាច នៅឃុំកក់ ស្រុកពញាក្រែក មកប្រទេសកម្ពុជាវិញ ដែលវៀតណាម បានអះអាងថា ជារបស់ខ្លួននោះ ក៏ប្រទេសកម្ពុជា មិនបានទទួលផ្ទៃដី ពេញលេញ នូវភូមិទាំង២ នោះដែរ។ គឺទទួលបានត្រឹមភូមិថ្លុកត្រាច ខាងលិចរីឯខាងកើត បានបាត់បង់ទៅប្រទេសវៀតណាម និងទទួលបានភូមិអន្លុងជ្រៃ ខាងលិច រីឯខាងកើតបានទៅប្រទេសវៀតណាម។ មូលហេតុនេះ ឯងបានជាប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ផ្ទាល់ បានបាត់បង់ដី ស្រែចម្ការ របស់ខ្លួន ដែលធ្លាប់ប្រកបផលតាំងពីយូរណាស់មកហើយ។ ក្រុមការងារ  ១០០រាត្រី មិនបានរកឃើញថាផ្ទៃដី នៅភូមិថ្លុកត្រាច ខាងកើត និងអន្លុងជ្រៃខាងកើត ដែលបាត់បង់ទៅវៀតណាមនោះ ចំនួនប៉ុន្មាននោះទេ។ (តាមការអះអាងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងតំបន់)។

ទី៦. បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានរស់នៅក្នុងភូមិអន្លុងជ្រៃ និងភូមិថ្លុកត្រាច បានរៀបរាប់ថាក្រៅពីការបាត់បងចំនែកខ្លះនៃ ភូមិអន្លុងជ្រៃ និងភូមិថ្លុកត្រាច មានភូមិចំនួនផ្សេងទៀតដែលវៀតណាម បានយកនោះគឺ ភូមិត្នោត និងភូមិវត្តត្នោត ដែលភូមិទាំង២ នេះ មិនបាននិយាយរៀបរាប់អ្វី ពីថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសឡើយ។

ទី៧. ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងភូមិជន្លុងជ្រៃ និងភូមិថ្លុកត្រាច មិនបានទទួលព័ត៌មានអំពីការដោះដូរភូមិរបស់ខ្មែរ ទៅឱ្យប្រទេសវៀតណាម និងមិនបានចូលរួមសម្រេចផង ដែលក្នុងការដោះដូរភូមិទាំងនោះ។

ទី៨. ច្រកព្រំដែនត្នោត ដែលជាច្រករបៀង មានការដឹកទំនិញ ចេញចូលសេរី ពីវៀតណាម និងកម្ពុជា មន្ត្រីព្រំដែន ខ្មែរទទូលបានប្រាក់ខែតិចតូចគឺត្រឹម ១២០០០០០ រៀល ឬស្មើនឹង ៣០០ ដុល្លា ដែលប្រាក់ខែនេះ មានចំនួនតិចតួច ហើយអាចនាំអោយមានអំពើពុករលួយ។ ដោយឡែកមន្ត្រីបុស្តិ៍របៀងវៀតណាម ទទួលបានប្រាក់ខែជាង ១២០០ដុល្លា ដែលច្រើនជាងកម្ពុជា ៤ ដងឯនោះ។

II/ សេចក្តីសន្ធិដ្ឋាន

បើទោះបីជាមានការអះអាង ពីសំណាក់ ឯកឧត្តម វ៉ា គីមហុង នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១២ តាមរយៈសារពត័មានវិទ្យុអាស៊ីសេរី​ថា ភូមិអន្លុងជ្រៃ ភូមិថ្លុកត្រាច ដែលត្រូវបានគេគូស ចូលក្នុងផែនទីបារាំង មានមួយខ្នាតមួយ លើមួយរយពាន់ របស់ក្រុមប្រឹក្សាភូមិសាស្ត្រឥណ្ឌូចិន ទៅហើយ។ យ៉ាងណាយើងមិនដែលបានឃើញថា មានការយកផែនទី១ ខ្នាតលើ ១០០ ពាន់នោះ មកបកស្រាយ​ជុំវិញបញ្ហាការដោះដូរភូមិនេះដែរ។

ហេតុដូចនេះ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងមូល រួមទាំងពលរដ្ឋរងគ្រោះ ដែលបានបាត់បង់ដី ស្រែ ចម្ការរបស់ខ្លួន មិនដឹងអ្វីទាំងអស់ អំពីការពិតនៃរឿងនេះ។ ហើយប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរងគ្រោះពីការបាត់បង់ដីស្រែចម្ការ ទៅវៀតណាម ក៏មិនបានទទួលយុត្តិធម៌អ្វីដែរ។ ប្រសិនបើយោងតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងលើ យើងអាចទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានបានថា វៀតណាមនៅតែមានព្រៀបជាងកម្ពុជា ព្រោះហេតុថា ភូមិដែលវៀតណាម អោយមកកម្ពុជាវិញនោះ វៀតណាម នៅតែគ្រប់គ្រង មិនព្រមចាត់ទុកជាដែនអធិបតេយ្យ របស់កម្ពុជាពិតប្រាក រីឯភូមិដែលកម្ពុជា ត្រូវដោះដូរជាថ្នូរយក ភូមិអន្លុងជ្រៃ និងធ្លុកត្រាច នោះ មិនដឹងភូមិមួយណា ដែលមិនត្រូវបង្ហាញជាសាធារណ:។ ហើយប្រសិនបើកម្ពុជា បានប្រគល់ភូមិ២ ទៅប្រទសវៀតណាម ជាថ្នូរ និងការដោះដូរភូមិថ្លុកត្រាច និងអន្លុងជ្រៃ ពិតប្រាដកមែន វៀតណាម គួរលែងលូកលាន់ដែន​អធិតេយ្យ​កម្ពុជា នៅក្នុងភូមិនោះបន្តទៀត។

III/ អនុសាសន៍៖

ទី១. រាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវរៀបចំក្រុមសិក្សាស្រាវជ្រាវ ឯករាជ្យពិតប្រាកដ និងមានជំនាញវិជ្ជាជីវ: ច្បាស់លាស់ មកពីស្ថានប័នអន្តរជាតិ ដូចជាក្រសួងផែនការ និងស្ថានប័នអន្តរជាតិណាល្បីៗ រួចប្តឹងទៅតុលាការ ទីក្រុងឡាអេ។

ទី២. រាជរដ្ឋាភិបាល អនុញ្ញាតិអោយឯកឧត្តមបណ្ឌិត សុខ ទូច ដែលមិនជាអ្នកជំនាញត្រឹមត្រូវ និង ធ្វើការតាមអារម្ម មកសិក្សាអំពីបញ្ហាផែនទីនោះ ដូចនេះដើម្បីអោយភ្លឺច្បាស់ប្តូរយុទ្ឋសាស្ត្រក្នុង​ការសិក្សាអំពីបញ្ហាព្រំដែន។

ទី៣. ប្រសិនបើមានការដោះដូរភូមិមែននោះ រដ្ឋាភិបាលគួរសុំការអនុញ្ញាតិពីរដ្ឋសភា និងមិនគួរបំពានច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ក្នុងមាត្រា ៤៤0 ដែលបានចែងថា (អំពើប្រគល់​អោយរដ្ឋបរទេស ឬ ភ្នាក់ងារ​បរទេស នូវដែនដីជាតិទាំងស្រុង ឬុមួយផ្នែកត្រូវផ្តន្ទាទោស ដាក់ពន្ឋធនាគារអស់មួយជីវិត)។

ទី៤. រាជរដ្ឋាភិបាល គួរបន្ថែមប្រាក់ខែ ដល់មន្ត្រីរាជការ ដែលយាម និងការពារតាមព្រំដែនកម្ពុជា​ យ៉ាងហោចណាស់អោយបានស្នើរ មន្ត្រីវៀតណាម។

ទី៥. រាជរដ្ឋាភិបាលគួរតែផ្លាស់ប្តូរមន្ត្រីយាមព្រំដែន ក្នុងរយៈពេល ២អាទិត្យម្តង ដើម្បីកុំអោយមានអំពើពុករលួយ និងឃុបឃិត ជាមួយបរទេស។

ទី៦. រាជរដ្ឋាភិបាល គួរសិក្សាអោយបានលំអិត ចំពោះមន្ត្រីណាដែលឃុបឃិត ជាមួយបរទេស យក​មកដាក់ទោសតាមច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ។

ទី៧. រាជរដ្ឋាភិបាល គួរចេញបំរាមហាមឃាត់មន្ត្រីអជ្ញាធរវៀតណាម ដែលចេញចូលល្បាត ក្នុងទឹកដីខ្មែរ ដើម្បីរក្សាជំហរឯករាជ្យ របស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការពារព្រំដែន។

ក្រុមការងារ ១០០ រាត្រី សង្ឃឹមថារបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវនេះ អាចចូលរួមចំនែកក្នុងការសិក្សា អំពីបញ្ហានៃការដោះដូរថ្លុកត្រាច និងអន្លុងជូនដល់រដ្ឋាភិបាល និងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ហើយក៏បានជាឯកប្រវត្តិសាស្ត្រ សំរាប់ក្មេងជំនាន់ក្រោយផងដែរ។

កំណត់ចំណាំ៖ ក្រុមការងារ ១០០រាត្រី សូមស្វាគមន៍ ចំពោះមតិរិះគន់របស់បងប្អូនជនរួមជាតិក្នុងន័យស្ថាបនា និងក៍សូមអំពាវនាវអោយបងប្អូនជនរួមជាតិ មេត្តាចូលរួមទាំងអស់គ្នា ដើម្បីបន្តគាំទ្របេសកម្មលោកបណ្ឌិតកែមឡី ១០០រាត្រី និងគ្រួសារខ្មែរ។

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ប្រឆាំងជំទាស់របប ហ៊ុន សែន បន្តបោះបង្គោលព្រំដែន ជាមួយ​វៀតណាម

Capturedfere

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា សូមប្រឆាំងជំទាស់ជាដាច់ខាត ចំពោះការបន្តបោះបង្គោលព្រំដែន​​កម្ពុជា-វៀតណាម ដែលធ្វើឡើងដោយរបបលោក ហ៊ុន សែន ជាមួយវៀតណាម ពីព្រោះថា ភាគីរបស់របបលោក ហ៊ុន សែន មិនដែលមានប្រៀបក្នុងការចរចាដោះស្រាយរឿងនេះ​ម្តងឡើយ។

ជាទូទៅ​ វៀតណាម តម្រូវឲ្យរបបលោក ហ៊ុន សែន ទទួលស្គាល់លើឯកសារ និងសន្ធិសញ្ញានានា តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩ ឆ្នាំ១៩៨២ ឆ្នាំ១៩៨៣ និងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៨៥។ ភាគីរបបលោក ហ៊ុន សែន មិនដែលប្រឆាំងជំទាស់នឹង​វៀតណាម ម្តងណាទេ។ ហើយសន្ធិសញ្ញាខុសច្បាប់ ឆ្នាំ១៩៨៥ ត្រូវបានយកទៅអនុម័តឡើងវិញ យ៉ាងចម្រូងចម្រាស់បំផុត នៅឆ្នាំ​២០០៥ ដោយឈ្មោះថ្មីថា «សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនបំពេញបន្ថែម លើសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនឆ្នាំ​១៩៨៥» ដោយភ្ជាប់មកជាមួយនូវ ផែនទីខុសច្បាប់ ខ្នាត ១/៥០.០០០ (UTM) និងផែនទី ១/១០០.០០០ (Bonne បោះពុម្ពនៅវៀតណាម)។

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា សូមក្រើនរំលឹករបបលោក ហ៊ុន សែន ជាថ្មីថា «ត្រូវបញ្ឈប់បោះបង្គោល​ព្រំដែន ជាមួយវៀតណាម» ជាបន្ទាន់ ដោយរង់ចាំកម្ពុជា មានឯកភាពផ្ទៃក្នុងជាតិ, មានឯកភាពនយោបាយ, មាន​សង្គមស៊ីវិល និងមានអ្នកជំនាញការព្រំដែនខ្មែរពីគ្រប់ភាគី ចូលរួមប្រឹក្សាយោបល់ និងពិនិត្យឡើងវិញ នូវការបោះបង្គោលព្រំដែនកន្លងទៅ។

ករណីរបបលោក ហ៊ុន សែន នៅតែមានៈបន្តបញ្ចប់រឿងបោះបង្គោលព្រំដែន រួមទាំងរឿងកោះត្រល់ផង នោះលោក ហ៊ុន សែន និងរបបរបស់លោក នឹងទទួលខុសត្រូវចំពោះប្រវត្តិសាសត្រ គឺមិនខុសពីស្តេច ជ័យជេដ្ឋា​ទី២ ជាមេដឹកនាំមានឈ្មោះ «ក្បត់ជាតិ» ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ លើទឹកដីព្រៃនគរ។

យើងខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ជំហរថា នៅពេលកម្ពុជា មានឯកភាពជាតិ មានមេដឹកនាំល្អ ដែលស្រឡាញ់ជាតិ ស្រឡាញ់​ទឹកដី ពេលនោះ កម្ពុជាត្រូវតែសើរើ និងប្តឹប្តល់ទឹកដីខ្មែរដែលបាត់បង់យកមកវិញ រួមទាំងកោះត្រល់​ផង ទៅតាមយន្តការអន្តរជាតិ តាមមានកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីស និង តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ។

ម៉ែន ណាត ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា

ទីក្រុងគ្រីស្ទានសាន់ (ប្រទេសន័រវេស៍) ១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨


មេដឹកនាំ​វៀតណាម ជំរុញឲ្យកម្ពុជាបញ្ចប់ឯកសារ បោះបង្គោលព្រំដែន នៅត្រឹម​ឆ្នាំក្រោយ

« Older Entries Recent Entries »