ជនជាតិយួន ភូមិផ្ទះបណ្តែតទឹក កំពង់ឆ្នាំង ត្រឡប់ទៅរស់នៅលើ​ទឹក ទីកន្លែងដើមវិញ

(Source: ideology.news /20-1-2019)
កាលពីខែ មីនា ឆ្នាំ ២០១៨ កន្លងទៅ ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ ឃុំ​ឆ្នុកទ្រូ ស្រុក​បរិបូណ៌ កំពង់ឆ្នាំង ជិត ​២​ ពាន់​គ្រួសារ ក្នុងនោះ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ​មានចំនួន​ ១.១៨០ ​គ្រួសារ និង ​ជនជាតិ​វៀតណាម​មានចំនួន ​៧៨០ ​គ្រួសារ ដែលមួយចំនួនធំ​ បាន​ឡើងមក​រស់នៅ​លើគោក​ តាម​ផែនការ​របស់​ អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​រួចហើយ ។

រហូតមកដល់ ដើមឆ្នាំ ២០១៩ នេះ បើតាមប្រភពពលរដ្ឋ នៅស្រុកបរិបូរណ៍ បានឲ្យដឹងថា ការធ្វើបម្លាស់ទី ផ្ទះបណ្តែតទឹក នៅក្នុងឃុំឆ្នុកទ្រូ មិនបានប្រព្រឹត្តិទៅ តាមការកំណត់របស់អាជ្ញាធរខេត្តឡើយ។ ផ្ទះបណ្តែតទឹកមួយចំនួន មិនបានធ្វើបម្លាស់ទីទេ ដោយមានសមត្ថកិច្ចមួយចំនួនកាង និងមួយចំនួនទៀត ឡើងគោកហើយ ក៏ត្រឡប់ទៅកាន់កន្លែងចាស់វិញ ដោយសារត្រូវដងត្រូវផ្លែគ្នា ជាមួយសមត្ថកិច្ច និងអាជ្ញាធរនៅទីនោះ ។ 

ហើយប្រភពបានឲ្យដឹងបន្តទៀតថា ចំពោះផ្ទះដែលគេសង់ គេសង់រកេតរកូត នៅខាងលើនោះ ផ្ទះមួយចំនួនគ្មានមនុស្សនៅទេ គឺគេសង់ដើម្បីចាប់យកដី តែប៉ុណ្ណោះ ។

មជ្ឈដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង រង់ចាំមើលថា តើផែនការបម្លាស់ទី របស់ផ្ទះបណ្តែតទឹក របស់អាជ្ញាធរខេត្ត នឹងទទួលបានជោគជ័យបែបណា?

ហើយនៅថ្ងៃទី ១៩ មករា ២០១៩ នេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះ អភិបាលស្រុកបរិបូរណ៍ លោក ឃួន សៅរុំ មិនអាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺ បាននោះទេ ៕ (ពីទំព័រ អាឌីអូឡូជី)

Advertisements

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​​ហៅ​ការ​​រំឭក​ខួប ​៤០​ ឆ្នាំ​ នៃទិវា ​៧ ​មករា​ គឺ​ជា​ការ​រំឭក​ដល់​​វៀតណាម ឈ្លានពានកម្ពុជា

(The Cambodia Daily ដោយ តាំង សារ៉ាដា / ០៨ មករា ២០១៩)
ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បាន​ហៅ​ការ​​រំឭក​ខួប ​៤០​ ឆ្នាំ​ នៃ​ថ្ងៃ ​៧ ​មករា​ គឺ​ជា​ការ​រំឭក​ដល់​ប្រទេស​វៀតណាម ​ដែល​បាន​ឈ្លាន​ពាន​ចូល​ក្នុង​ទឹកដី​​កម្ពុជា ​ជាពិសេស​ឈ្លាន​ពាន ​កោះ​ត្រល់ ​បូរណភាព​ទឹកដី​ និង​ការ​ហូរ​ចូល​ជន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​វៀតណាម​ខុស​ច្បាប់​ មក​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ថែម​ទៀត។​

សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​របស់ ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា​ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ៦​ ខែ​មករា​ ​បញ្ជាក់​ថា ​កម្ពុជា​ កំពុង​មាន​វិបត្តិ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ កិច្ចព្រម​ព្រៀង​ទីក្រុងប៉ារីស​ត្រូវ​បាន​រំលោភ​បំពាន​ធ្ងន់ធ្ងរ ការ​រំលាយ​បក្ស​ប្រឆាំង​ និង​ចាប់​ឃុំឃាំង​ លោក​ កឹម សុខា​ មេ​ដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​យ៉ាង​អយុត្តិធម៌។​

ប៉ុន្តែ​របប​លោក ​ហ៊ុន សែន ​បែរ​ជា​រំឭកខួប​៤០​ឆ្នាំរួម​គ្នា​ជាមួយ ​វៀតណាម​នៃ​ថ្ងៃ​ឈ្លានពាន​នេះ​យ៉ាង​សប្បាយ​ ភ្ជាប់​ជាមួយ​គុណ​បំណាច់​ និង​សមិទ្ធ​ផល​នានា​ដែល​វៀតណាម​ ជួយ​លើក​បន្តុប​ក្រុម​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​ថ្មី ​រួមមាន​លោក​ ហេង សំរិន ​និង ហ៊ុន សែន ជាដើម​ ដែល​មាន​ចំណេះ​ដឹង​បន្តិច​បន្តួច ឡើង​កាន់​អំណាច​ រហូត​មក​ទល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ទៅ​វិញ។​

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​ចាត់​ទុក​ថា ​ទិវា​ថ្ងៃ ​៧ ​មករា​ មិនមែន​ជា​ថ្ងៃ​កំណើត​ទី​២ ​ដូច​ការ​អះអាង​របស់​របប​ ហ៊ុន សែន​ និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទេ។ ​ប៉ុន្តែ​ថ្ងៃ​ទី​ ៧ ​មករា ​១៩៧៩ ​គឺថ្ងៃ​ដែល​វៀតណាម​ ចូល​មក​ឈ្លានពាន​ និង​កាន់កាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា ​អស់​រយៈ​ពេល ​១០ ​ឆ្នាំ​ ដោយ​កម្លាំង​យោធា​វៀតណាម ​ដែល​ផ្ទុយ​ពី​ច្បាប់​អន្តរជាតិ។​ លើសពី​នេះ​ វៀតណាម​ បាន​បញ្ជួន​ពលរដ្ឋ​របស់​ខ្លួន​ ឲ្យមក​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ​រាប់​លាននាក់​ ដែល​ជា​និគម​ជន​ជាតិ​វៀតណាម​ខុសច្បាប់​ រហូត​មក​ទល់​បច្ចុប្បន្ន។​

ទោះជា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ ​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​ បាន​ចាត់​ទុក​អ្នក​ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​ថ្ងៃ ​៧ ​មករា ​គឺ​ជាជន​អគតិ។​

ប្រធាន​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​លោក ​ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​ថា​ ថ្ងៃ​៧​មករា​គឺ​ជា​ថ្ងៃ​កំណើត​ទី​២​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ដែល​នេះជា​​សច្ចធម៌​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត ​ហើយ​គ្មាន​ជន​ណា ​ឬ​កម្លាំង​ណា​មក​បំភ្លៃ​ ឬ​បំផ្លាញ​បាន​ឡើយ។​

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បញ្ជាក់​ថា​ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​វៀតណាម​ ត្រួត​ត្រា​ប្រទេស​កម្ពុជា ​១០ ​ឆ្នាំ​ (១៩៧៩-១៩៨៩)​ ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ និង ​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ​នានា ​ចាត់​ទុក​ថា​ វៀតណាម​ ពិត​ជា​បាន​ចូល​ឈ្លាន​ពាន​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ពេល​នោះ​វៀតណាម​ បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​របប​ ហ៊ុន សែន ​បង្កើត​នូវ​សន្ធិ​សញ្ញា​ កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ និង​ឯកសារ​ខុស​ច្បាប់​ជាច្រើន​ ដើម្បី​បំពេញ​មហិច្ឆតា​ឈ្លានពាន​របស់​ខ្លួន​ មកលើ​​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដូចជា​សន្ធិ​សញ្ញា​ព្រំដែន​ទឹក​ ការ​កំណត់​ព្រំដែន​គោក​ជា​ថ្មី ​និង​ ​កោះត្រល់​ រួម​នឹង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ជាច្រើន​ផ្សេង​ទៀត។​

ក្រុម​នេះ​ បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​របប​លោក ​ហ៊ុន សែន ​ត្រូវ​វិល​មក​អនុវត្ត​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ និង​ ដើរ​តាម​គន្លង​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ឡើង​វិញ​ជា​បន្ទាន់​ តាម​រយៈ​ការ​ដោះលែង​លោក ​កឹម សុខា ​ដោយ​គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ​ ផ្តល់​នីតិសម្បទា​ដល់​ គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ និង​ ផ្តល់​សិទ្ធិ​ធ្វើ​នយោបាយ​ដល់​មន្រ្តី​គណបក្ស​នេះ​ចំនួន​ ​១១៨​ រូប ​ឡើង​វិញ​ដោយ​ឥត​លក្ខខណ្ឌ។​

ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បាន​ទាម​ទារ​ឲ្យ​របប​លោក ​ហ៊ុន សែន ​លុប​ចោល​សន្ធិ​សញ្ញា​ព្រំដែន​គោក​ ព្រំដែន​ទឹក និង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នានា ​ជាមួយ​វៀតណាម​ ដែល​ផ្ទុយ​ពី​ខ្លឹមសារ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា ​និង ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស​ ឆ្នាំ​១៩៩១​ ហើយ​ត្រូវ​ប្តឹង​សើរ​រើ​ទាមទារ​​ កោះត្រល់​ និង​ទឹកដី​ដែល​បាត់បង់​ មក​ជូន​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​វិញ​ តាម​រយៈ​ហត្ថលេខី​នៃ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស ​និង​ តុលាការ​យុត្តិ​ធម៌​អន្តរជាតិ ​(ICJ)។​

អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​លោក​ កឹម សុខ​ បាន​សរសេរ​នៅ​លើ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​ខ្លួន​ថា​ ថ្ងៃ ​៧ មករា ​ជា​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​មុខ ​២​ ដោយ​ថា​ ជា​ទិវា​ឃាតករ​មុខ​ស្រស់​ នៃ​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​ប្រទេស​វៀតណាម ​ក្រោម​ស្លាក​មុខ​បំភ័ន​ថា ​ជួយ​កម្ពុជា។ ​លោក ​ថា​ ថ្ងៃ​ទី ​៧ ​មករា ​ឆ្នាំ​១៩៧៩​ ត្រូវ​បាន​ប្រជារាស្ត្រ​ខ្មែរ​ភាគ​ច្រើន ​និង​ប្រទេស​លោក​សេរី​ មើល​ឃើញ​ថា​ ជា​ថ្ងៃ​ដែល​កងទ័ព​វៀតណាម​ចំនួន​ប្រមាណ ​២០ ​ម៉ឺន​នាក់​ លើក​មក​លុកលុយ​ឈ្លាន​ពាន​កម្ពុជា៕​

(ខ្លឹមសារ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា)

.

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា៖ ខួប ៤០​ឆ្នាំ ទិវា ៧ មករា នៃរបប ហ៊ុន សែន ជាការរំលឹក​​វៀតណាម ឈ្លានពាន​​កម្ពុជា កោះត្រល់ បូរណភាព​ទឹកដី និងការហូរចូល​យួន​អន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា
ខួប ៤០ឆ្នាំនៃរបប ហ៊ុន សែន ក្នុងទិវាថ្ងៃ ៧ មករា ជាការរំលឹកដល់​វៀតណាម ឈ្លានពានកម្ពុជា កោះត្រល់ បូរណភាពទឹកដី និងការហូរចូលយួនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់

ខណៈកម្ពុជា កំពុងមានវិបត្តិរដ្ឋធម្មនុញ្ញ, កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ត្រូវបានរំលោភបំពានធ្ងន់ធ្ងរ, ការរំលាយបក្សប្រឆាំង និងចាប់ឃុំឃាំងលោក កឹម សុខា ជាមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងយ៉ាងអយុត្តិធម៌ នោះរបប ហ៊ុន សែន បែរជាខិតខំរំលឹកខួប ៤០ ឆ្នាំរួមគ្នាជាមួយ វៀតណាម ហៅថាទិវា ៧ មករា យ៉ាងសប្បាយ ភ្ជាប់ជាមួយគុណបំណាច និងសមិទ្ធផលនានាដែល វៀតណាម ជួយលើកបន្តុបក្រុមខ្មែរក្រហមថ្មី រួមមានលោក ហេង សំរិន និង ហ៊ុន សែន ជាដើម ដែលមានចំណេះដឹងបន្តិចបន្តួច ឡើងកាន់អំណាច រហូតមកទល់សព្វថ្ងៃ។

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា សូមចាត់ទុកថា ទិវា ៧ មករា មិនមែនជាថ្ងៃកំណើតទី២ ដូចការអះអាងរបស់របប ហ៊ុន សែន និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទេ។ ថ្ងៃទី ៧ មករា ១៩៧៩ គឺថ្ងៃដែរវៀតណាម ចូលមកឈ្លានពាន និងកាន់កាប់កម្ពុជា ១០ ឆ្នាំដោយកម្លាំងយោធាវៀតណាម ដែលវាផ្ទុយច្បាប់ និងប្រូតូកូលអន្តរជាតិ។ ជាមួយគ្នានោះ វៀតណាម បានបញ្ជួនពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ឲ្យមករស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា រាប់លាននាក់ ដែលយើងនៅតែចាត់ថា «ជានិគមជនយួនខុសច្បាប់ នៅកម្ពុជា» មកទល់បច្ចុប្បន្ន។ (សូនអាន ច្បាប់ស្តីពីអន្តោប្រវេសន៍ ១៩៩៤ និងសូមអាន ច្បាប់ស្តីពីសញ្ជាតិ ១៩៩៦)

ក្នុងអំឡុងពេលវៀតណាម ត្រួតត្រាប្រទេសកម្ពុជា ១០ឆ្នាំ (១៩៧៩-១៩៨៩) ត្រូវបានអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) និងសហគមន៍អន្តរជាតិនានា ចាត់ទុកថា «វៀតណាម ឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជា» ផងដែរ។ ពេលនោះ វៀតណាម បានបង្ខំឲ្យរបប ហ៊ុន សែន ធ្វើនៅសន្ឋិសញ្ញា កិច្ចព្រមព្រៀង និង ឯកសារខុសច្បាប់ជាច្រើន ដើម្បីបំពេញមហិច្ឆតាឈ្លានពានកម្ពុជា ដូចជាព្រំដែនទឹក, ការកំណត់ព្រំដែនគោកជាថ្មី និងប្រជុំ កោះត្រល់ ផងទៀត។

សន្ធិសញ្ញាស្តីពីមិត្តភាព និងសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា–វៀតណាម ថ្ងៃ ១៨ កម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៧៩ ចុះហត្ថលេខាដោយ លោក ហេង សំរិន និង សារាចរណ៍ណែនាំ ថ្ងៃទី ២៦ កុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៨៦ ចុះហត្ថលេខាដោយលោក ហ៊ុន សែន បានផ្តល់សិទ្ធិ និងជួយការពារពលរដ្ឋវៀតណាមខុសច្បាប់ នៅកម្ពុជា (សូមអានលំអិត សារាចរណ៍​ណែនាំ ហ៊ុន សែន ១៩៨៦) ។ ម៉្ល៉ោះហើយ មេដឹកនាំវៀតណាម រំលឹករបប ហ៊ុន សែន ជាហូរហែរ ឲ្យជួយការពារ និងជួយសម្រួលដល់ «យួនខុសច្បាប់»នៅកម្ពុជាសព្វថ្ងៃ នៅតែបន្តរស់នៅស្រុកខ្មែរ ដោយសេរី និងបង្កផលវិបាកដង្គមខ្មែរផង។

សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនទឹកប្រវត្តិសាស្រ្ត ថ្ងៃទី ៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨២ ដែលចុះហត្ថេលខាដោយលោក ហ៊ុន សែន និង ង្វៀង កូថាច់ បានធ្វើឲ្យ វៀតណាម កាន់កាប់ប្រជុំ កោះត្រល់ មកទល់សព្វថ្ងៃនេះ។ (សូមទាញយកឯកសារ កិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ទឹកប្រវត្តិសាស្រ្ត ១៩៨២ «ដើម» ឬទាញយកឯកសារ កិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ទឹកប្រវត្តិសាស្រ្ត ១៩៨២ «ចម្លង»)។

សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនគោក រវាកម្ពុជា–វៀតណាម ឆ្នាំ១៩៨៣, ឆ្នាំ១៩៨៥ និងឆ្នាំ ២០០៥ ដែលធ្វើឡើងដោយលោក ហ៊ុន សែន និង វៀតណាម សុទ្ធតែធ្វើឲ្យកម្ពុជា បាត់បង់បូរណភាពទឹកដី ទៅខាងវៀតណាម។ ជាក់ស្តែង តាំងពីពេលប្រទេសទាំង ២ បោះបង្គោលកំណត់ព្រំដែនថ្មី (ពីឆ្នាំ ២០០៦-បច្ចុ្បន្ន) បានធ្វើឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរ តាមបណ្តោយព្រំដែន បាត់បង់ដីស្រែចំការរបស់ខ្លួន សូម្បីតែភូមិកំណើតរបស់លោក ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា នៃរបប ហ៊ុន សែន នៅស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ត្រូវបានដោះដូរ ឲ្យទៅវៀតណាម ដោយយកដីធ្លីអ្នកភូមិខ្មែរ ២ ទៀត នៅស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ទៅដោះដូរ ឬហៅថា «យកភូមិខ្មែរ ដោះដូរទៅឲ្យយួន»។

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលម្ពុជា សូមទទូចអំពាវនាវឲ្យរបប ហ៊ុន សែន ត្រូវវិលមកអនុវត្តរដ្ឋធម្មនុញ្ញា និងដើរតាមគន្លងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញជាបន្ទាន់ ដោយ៖

1. ត្រូវដោះលែង លោក កឹម សុខា ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ និងផ្តល់នីតិសម្បទាដល់ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ហើយនិងមន្រ្តីគណបក្សនេះ ១១៨ រូបឡើងវិញដោយឥតលក្ខខណ្ឌ។
2. ត្រូវលុបចោសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនគោក ព្រំដែនទឹក និងកិច្ចព្រមព្រៀងនានា ជាមួយ វៀតណាម ដែលផ្លុយពីខ្លឹមសាររដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា និងកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីស ១៩៩១។ 
3. ត្រូវប្តឹងសើរើទាមទារ កោះត្រល់ និងទឹកដីដែលបាត់បង់ មកជូនពលរដ្ឋកម្ពុជាវិញ តាមរយៈម្ចាស់ហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីស និង តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ)។

ម៉ែន ណាត
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា 
(ប្រទេស ន័រវេស៍ ថ្ងៃទី ៦ មករា ២០១៩)

សមាគមនិស្សិតបញ្ញវន្តថា កម្ពុជា​​បាត់​ដី​រាប់​រយ​ហិកតារ ​នៅតំបន់ចំពុះទា ​ខេត្តស្វាយរៀង ទៅ​វៀតណាម​

(ដោយ វិទ្យុអាស៊ីសេរី / ២៦ ធ្នូ ២០១៨)
ក្រុម​យុវជន​ចេញ​របាយការណ៍​ស្រាវជ្រាវ​មួយ ​បង្ហាញ​ថា កម្ពុជា បាន​បាត់បង់​ដី​រាប់​រយ​ហិកតារ ទៅ​ប្រទេស​វៀតណាម ចាប់ពី​ចន្លោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ ១៩៤ ដល់​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ ​១៩៩ ស្ថិត ក្នុង​ស្រុក​ចន្ទ្រា ខេត្ត​ស្វាយរៀង។ ការ​រក​ឃើញ​នេះ បន្ទាប់ពី​ពួកគេ​បាន​ចុះទៅ​ស្រាវជ្រាវ​ដោយ​ផ្ទាល់​ ក្នុង​យុទ្ធនាការ “១០០​រាត្រី​” បន្ត​ពី​បណ្ឌិត កែម ឡី អ្នកវិភាគ និង​អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ការ​អភិវឌ្ឍ សង្គម ដែល​ត្រូវ​ឃាតក​បាញ់សម្លាប់។ រីឯ​មន្ត្រី​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ច្រានចោល​របាយការណ៍​នេះ​ថា ជា​របាយការណ៍​មិន​ត្រឹមត្រូវ។

របាយការណ៍​បឋម​ក្នុង​រាត្រី​៣៩ របស់​សមាគម​សម្ព័ន្ធ​និស្សិត​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ​ចំនួន ៩​ ទំព័រ បាន​ដាក់​ចំណងជើង​ថា “​ការបាត់បង់​ដី​នៅ​ព្រំដែន​ច្រមុះ​ជ្រូក ឬ​ចំពុះទា ទៅ​វៀតណាម​រាប់រយ​ហិកតារ”។ ព្រំដែន​ចំពុះទា​នេះ ស្ថិតនៅ​ចន្លោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ​១៩៤ ដល់​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ​១៩៩ ក្នុង ឃុំ​ចន្ទ្រា ស្រុក​ចន្ទ្រា ខេត្ត​ស្វាយរៀង ជាប់​ជាមួយ​ស្រុក​មុខវ៉ា ខេត្ត​ឡុងអាន ប្រទេស​វៀតណាម ដែល​ក្រុម​យុវជន បាន​ចុះ​ស្រាវជ្រាវ​ដោយ​ផ្ទាល់ រយៈពេល ៣​ថ្ងៃ ដែល​ទើប​ចេញផ្សាយ នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៣ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៨ ។

របាយការណ៍​បង្ហាញ​ថា មាន​ហេតុផល​ចំនួន ៥​ចំណុច ​ដែល​សំអាង​ថា កម្ពុជា បាត់បង់​ដី​រាប់រយ​ហិកតារ ទៅ​វៀតណាម គឺ៖
– ចំណុចទី​១ ការ​បោះ​បង្គោល​ថ្មី​កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០០៩ ចំនួន​ ៦ ​បង្គោល​​គឺ​បង្គោល​លេខ ១៩៤, ១៩៥, ១៩៦, ១៩៧, ១៩៨ និង​បង្គោល​លេខ​ ១៩៩ បាន​បោះ​បង្ខិត​ចូល​ទឹកដី​កម្ពុជា ​ឆ្ងាយ​ពី​បង្គោល​ចាស់ ដែល​សល់​ពី​សម័យ​បារាំង គឺ បង្គោល​លេខ ​១៣៥, ១៣៦, ១៣៧, ១៣៨, ១៣៩ និង​បង្គោល​លេខ ​១៤០។ ជាក់ស្តែង បង្គោល​ថ្មី​ ១៩៩ បោះ​ឆ្ងាយ​ពី​បង្គោល​ចាស់​ ជាង​ ២ ​គីឡូម៉ែត្រ។
– ចំណុច​ទី​២ របាយការណ៍ បង្ហាញ​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ម្ចាស់​ដី​នៅ​ជាប់​ព្រំដែន បាន​បាត់បង់​ដីស្រែ​ចម្ការ​របស់​ខ្លួន​ជា​បន្តបន្ទាប់​ ក្រោយពី​វៀតណាម ធ្វើ​ផ្លូវ​ក្រវាត់​ព្រំដែន កាលពី​ឆ្នាំ ​២០១៥ ដោយ​គ្មាន​ដំណោះស្រាយ ​និង​យកចិត្តទុកដាក់ ពី​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​នោះ​ទេ។
– ចំណុច​ទី​៣ រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម បាន​រៀបចំ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឈ្លានពាន​កម្ពុជា​ជា​បន្តបន្ទាប់ តាមរយៈ បញ្ជូន​ចារកម្ម ឲ្យ​ស៊ើបការ​តាម​ភូមិ​-​ឃុំ​ខ្មែរ និង​បន្ទាប់មក​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម បាន​បន្លំ​យក​ដី​ខ្មែរ តាម​ខ្សែបន្ទាត់​ព្រំដែន​ធ្វើជា​ដី​សង្គមកិច្ច​ ចែក​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​វៀតណាម​ក្រីក្រ​ មកពី​ខេត្ត​ឆ្ងាយៗ​រស់នៅ ហើយ​រដ្ឋ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​គ្រប់​បែបយ៉ាង​ ដូចជា​ធ្វើ​ផ្ទះ ធ្វើ​ផ្លូវ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ទីផ្សារ និង​ផ្ដល់ ប្រាក់កម្ចី​យក​ទៅ​រកស៊ី​ ដោយ​មិន​គិត​ការ​ប្រាក់​ជាដើម។
– ចំណុច​ទី​៤ ក្រោយ​ពី​ផ្ទុះ​រឿង​វៀតណាម​យក ដី​ខ្មែរ​នោះ​អាជ្ញាធរ​ខ្មែរ និង​វៀតណាម បាន​រារាំង​មិន​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ អ្នកសារព័ត៌មាន សង្គម​ស៊ីវិល និង​បក្ស​ប្រឆាំង​ចូល​ទៅ​ពិនិត្យ​តំបន់​ព្រំដែន​ជាក់ស្ដែង​នោះ​ទេ។
– ចំណុច​ទី​៥ ទោះបីជា​តំបន់​ព្រំដែន ចំពុះទា​នោះ ជា​ភូមិសាស្ត្រ​លិច​ទឹក​ក្ដី ក៏​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម ខិតខំ​អភិវឌ្ឍន៍​តំបន់​នោះ​យ៉ាង​លឿន ដូចជា​កសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និង​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​ធារាសាស្ត្រ ដើម្បី​ជួយ​សម្រួល​ការ​រស់នៅ​របស់ ប្រជាពលរដ្ឋ​គេ​ថែម​ទៀត​ផង ដែល​ខុស​ឆ្ងាយ​ពី​កម្ពុជា​ដែល​គ្មាន​ការអភិវឌ្ឍន៍​នៅ​តាម​ព្រំដែន និង ទុក​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឲ្យ​រស់នៅ​វេទនា​និង​ឯកោ​បំផុត​ជាដើម។

ប្រធាន​សមាគម​សម្ព័ន្ធ​និស្សិត​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ លោក មួង សូនី លើក​ឡើង​ថា ផ្អែកលើ​ហេតុផល​​ទាំង ៥ ​ចំណុច​ខាងលើ​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគេ​ហ៊ាន​សន្និដ្ឋាន​ថា កម្ពុជា ពិតជា​បាត់បង់​ទឹកដី​រាប់​រយ​ហិកតារ ​ទៅ​ភាគី​វៀតណាម។ លោក​បញ្ជាក់​ថា ក្នុង​ការ​ចុះ​ស្រាវជ្រាវ​នោះ លោក​បាន​ជួប​សម្ភាសន៍​ផ្ទាល់ ​ជាមួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ពលរដ្ឋ​វៀតណាម និង​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន ដោយ​បាន​ថត​ជា​វីដេអូ​ទុកជា​ឯកសារ ទៀត​ផង។៖ «ពេល​ដែល​វៀតណាម​ ចាក់​ដី​ធ្វើ​ផ្លូវ​ឈ្លានពាន​យក​ដី​ខ្មែរ​រាប់រយ​ហិកតារ​ថែមទៀត​នោះ គឺ​យើង​ឃើញ​ថា អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ មក​គណៈកម្មការ​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន បាន​ចុះទៅ​ពិនិត្យ​ដោះស្រាយ​ដែរ ប៉ុន្តែ​ពលរដ្ឋ​អះអាង​ថា ដោះស្រាយ​មិនបាន​ជោគជ័យ​ ហើយ​គេ​នៅតែ​យក​ដី​យើង​ បាន​ដដែល​។ បន្ទាប់​មក​ទៀត​ផ្លូវ​នោះ បាន​ធ្វើ​រួចហើយ​ដោយ​គ្មាន​ការ​តវ៉ា​ពី​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​ទៀត​ទេ ហើយ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ដែល​ខ្លះ​បាត់បង់​ដី ១០​ហិកតារ ហើយ​ខ្លះ​មាន​ដី​ដែរ តែ​ដី​នោះ​ក្លាយ​ជា​តំបន់​ស​ដូច្នេះ​ពលរដ្ឋ​អត់​ហ៊ាន​តវ៉ា​អី​ទាំងអស់​ដោយសារ​មាន​ការ​គាប់​សង្កត់»។

អាស៊ីសេរី បាន​ព្យាយាម​ទាក់ទង​ទៅ​អភិបាលខេត្ត​ស្វាយរៀង លោក ម៉ែន វិបុល ជាច្រើន​លើក នៅ ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​ធ្នូ តែ​លោក​ពុំ​ទទួល​ទូរស័ព្ទ។

រីឯ​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ព្រំដែន លោក វ៉ា គឹមហុង លើកឡើង​ថា លោក​ មិនឈឺក្បាល​ ជាមួយ​របាយការណ៍​ស្រាវជ្រាវ​របស់​យុវជន ១០០​រាត្រី​ទាំងនេះ​ទេ ហើយ​លោក​ និយាយ បែប​ព្រមាន​ថា បើ​មិន​ដឹង​ច្បាស់ កុំ​ចេះ​តែ​ធ្វើ​ការចោទប្រកាន់​ផ្ដេសផ្ដាស។ លោក វ៉ា គឹមហុង បញ្ជាក់​ថា ទឹកដី​ខ្មែរ​នៅ​ចំណុច​ចំពុះទា​នោះ គឺ​គ្មាន​ការបាត់បង់​នោះ​ទេ គឺ​លោក​ ជា​អ្នក​ចរចា​ជាមួយ​វៀតណាម​កន្លងមក ដើម្បី​រក្សា​នៅ​ដដែល ​ដូច​ផែនទី​ផ្លូវការ​ខ្នាត​មួយ​លើ​១​រយ​ពាន់ (១/១០០.០០០)៖ «ខ្ញុំ​គ្រាន់តែ​បញ្ជាក់​ថា កន្លែង​ហ្នឹង​ហ្អា បើ​មិន​ដឹង​រឿង​ទេ កុំ​ចេះតែ​ចោទ​អញ្ចេះ​ចោទ​អញ្ចុះ កន្លែង​នោះ​គឺជា​ចំពុះទា។ ចំពុះទា​នេះ គឺ​យើង​វាស់​តាម​រាងរៅ​ចំពុះទា តាំងពី​ជំនាន់​បារាំង មកដល់​យើង​ចរចា​សព្វថ្ងៃ ​បោះ​បង្គោល​ក៏​នៅ​រក្សា គឺ​វាង​ចំពុះទា​ដដែល ដូច្នេះ​លោកអ្នក​ថា ឲ្យ​ប្រាកដប្រជា កុំ​ចេះតែ​ចោទ​ផ្ដេសផ្ដាស។ ខ្ញុំ​គ្រាន់តែ​ប្រាប់​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ បាទ»។

លោក មួង សូនី យល់ថា របប​ក្រុងភ្នំពេញ តែងតែ​អួតអាង​ថា ខ្លួនឯង​បាន​អនុវត្ត​ត្រឹម​ត្រូវជា​រៀងរហូត និង​ពុំ​ទទួលយក​មតិយោបល់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បី​រក​ដំណោះស្រាយ​ឲ្យ​ល្អ​ឡើងវិញ​នោះ​ទេ៖ «ខ្ញុំ​ប្រាប់​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល និង​បងប្អូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឲ្យ​គាត់​ដឹង​លឺជា​ព័ត៌មាន ហើយ​បើ​គាត់​ថា មិន​បាត់​ទេ គឺជា​រឿង​របស់​គាត់។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​សូម​សំណូមពរ​មួយ​ទៀត​ថា សូម​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល បង្ហាញ​ព័ត៌មាន​ជា​សាធារណៈ​ថា កម្ពុជា មិនបាន​បាត់បង់​ដី​មែន ហើយ​មាន​មូលហេតុ​អី។ សូម​បញ្ជាក់​ដោយ​ត្រឹមត្រូវ​។​មួយទៀត សូម​សំណូមពរ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ជួយ អភិវឌ្ឍ​ព្រំដែន​ឲ្យ​បាន​លឿន ហើយ​យើង​ក៏​អ៊ីចឹង​​ដឹង​ថា ការ​អភិវឌ្ឍ​នោះ ប្រើ​ពេល​យូរ​ប៉ុណ្ណា ទំហំ​ប៉ុណ្ណា និង​ប្រើ​សាច់ប្រាក់​ប៉ុណ្ណា ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ»។

អាស៊ីសេរី មិន​អាច​សុំ​ការ​ឆ្លើយតប​បន្ថែម​ពី​ប្រធាន​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​កិច្ចការ​ព្រំដែន​នៃ ​រាជបណ្ឌិត្យសភា​កម្ពុជា បណ្ឌិត សុខ ទូច នោះ​ទេ ដោយ​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក ​មិន​អាច​ទាក់ទង​បាន។

មន្ត្រី​សម្របសម្រួល​អង្គការ​លី​កាដូ ខេត្ត​ស្វាយរៀង លោក នុត បូពិណ្ណារ័ត្ន មាន​ប្រសាសន៍​ថា វៀតណាម​ ពិតជា​បាន​ធ្វើ​ផ្លូវ​ក្រវាត់​ព្រំដែន​ទាំង​យប់​ទាំង​ថ្ងៃ​យ៉ាង​តក់ក្រហល់​មែន កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០១៥ នៅ​ចំណុច​ចំពុះទា។ លោក​បន្ត​ថា កាលណោះ ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ជាពិសេស​គណបក្ស​ប្រឆាំង និង​អាជ្ញាធរ​ខ្មែរ ក៏បាន​តវ៉ា​ជាមួយ​វៀតណាម​ដែរ ដើម្បី​រក​ដំណោះស្រាយ​រួម ប៉ុន្តែ​ដោយសារ​កម្ពុជា​ជួបប្រទះ​បញ្ហា​នយោបាយ​ក្នុងស្រុក​ជា​ហូរហែ និង​ដោយសារ​មានការ​ព្រមាន​ពី​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​មិន​ឲ្យ​និយាយ​អំពី​បញ្ហា​ព្រំដែន​នោះ ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ភ្លេច​អំពី​រឿងរ៉ាវ​ចម្រូងចម្រាស នៅ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន​ជាមួយ​វៀតណាម​រហូត​មក។ លោក​បន្ថែម​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទូទៅ សុទ្ធតែ​ដឹង​ថា កម្ពុជា​បាត់បង់​ទឹកដី​ទៅ​វៀតណាម និង​ដឹង​ថា ភាគី​ខាង​ណា​ខាត ខាង​ណា​ចំណេញ​ពេល​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ម្ដងៗ ប៉ុន្តែ​ថា​តើ អាជ្ញាធរ​ជំនាញ​របស់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ មាន​ឆន្ទៈ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ព្រំ​ដែរ​ដែរ​ឬ​ទេ៖ «គាត់​ជា​យុវជន​របស់​ខ្មែរ នៅ​ពេល​គាត់​រាយការណ៍​មក​អ៊ីចឹង គឺ​ក្នុងនាម​ជា​រដ្ឋាភិបាល កុំអាល​បដិសេធ កុំ​ឲ្យ​អាល​អី​គាត់ យើង​ទទួល​ព័ត៌មាន​ហើយ យើង​ឲ្យ​គណៈកម្មការ​ចុះទៅ​ពិនិត្យ​មើល​ថា តើ​ដូច​អ្វី​ដែល​យុវជន​រាយការណ៍​ដែរ​ឬ​អត់ ហើយ​បើ​សិន​ដូច​មែន គឺ​ត្រូវ​រក​ដំណោះស្រាយ ជាមួយ​វៀតណាម​ទៅ ។ បើ​មិន​ដូច​ទេ​ក៏​ហើយ​ទេ ព្រោះ​វា​គឺជា​ព័ត៌មាន​តើ ឬក៏​ជូន​ព័ត៌មាន​ទៅ​ឲ្យ​គាត់​វិញ​ថា អូន​ឯង ច្រឡំ​ហើយ ឬ​អញ្ចេះៗ ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នករាយការណ៍​មក​នោះ គេ​អស់ចិត្ត»។

កន្លងទៅ​ភាគី​វៀតណាម បាន​សាងសង់​ប៉ុស្តិ៍ និង​ជីក​ស្រះ​លើ​តំបន់​ហាមឃាត់ ឬ​ហៅថា​តំបន់​ស និង​កសាង​ផ្លូវ​តាម​ខ្សែក្រវាត់​ព្រំដែន​ជាដើម ដោយ​មិន​អើពើ​ទៅ​នឹង​កំណត់​ទូត​របស់​កម្ពុជា ម្ដង​ហើយ​ម្ដងទៀត​នោះ​ទេ។ មក​ដល់​ពេល​នេះ ផែនការ​របស់​វៀតណាម​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ដោយ​ជោគជ័យ។ ភាគី​កម្ពុជា និង​វៀតណាម បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៩៥ ដោយ​បាន​ឯកភាព​ថា ភាគី​ទាំងពីរ​ត្រូវ​រក្សា​ស្ថានភាព​ដដែល​នៅ​តាម​ព្រំដែន ដោយ​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ ឬ​សាងសង់​អ្វី​ដែល​ថ្មី​ឡើយ។

ក្រុម​យុវជន​១០០​រាត្រី ស្នើ​ឲ្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ផ្ដល់​សេរីភាព និង​លើកទឹកចិត្ត​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ និង យុវជន ចូលរួម​ការពារ​ព្រំដែន​ទាំងអស់​គ្នា បញ្ឈប់​ការ​គំរាមកំហែង និង​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ផ្សេងៗ និង​ជួយ​ពន្លឿន​ការអភិវឌ្ឍន៍​នៅ​តាម​បណ្ដោយ​ព្រំដែន​ឲ្យ​ឆាប់​រហ័ស​ដូច​ភាគី​វៀតណាម ដើម្បី​លើក ទឹកចិត្ត​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅ​តាម​ខ្សែ​ក្រវាត់​ព្រំដែន​ឲ្យ​បាន​ច្រើន។ លើស​ពី​នេះ លោក​ក៏​ចង់​ឃើញ របប​ក្រុងភ្នំពេញ​បង្កើត​ក្រុមការងារ​មួយ​ដែល​មាន​ជំនាញ​ច្បាស់លាស់ ជាង​ក្រុមការងារ​លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច ដើម្បី​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​បញ្ហា​ព្រំដែន​កម្ពុជា​ទាំងអស់ រួចហើយ​ចងក្រង​ជា​ឯកសារ ដាក់ពាក្យ បណ្ដឹង​ទៅ​តុលាការអន្តរជាតិ​ទីក្រុង​ឡាអេ ដើម្បី​ទាមទារ​ទឹកដី​កម្ពុជា​ដែល​បាត់បង់​នោះ​មក​វិញ៕

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំ​មើល​កម្ពុជា លោក រ៉ុង ឈុន ​បារម្ភ​អំពី​លំហូរ​ជន​ជាតិ​ចិន ​ក្នុង​រយៈ​ពេល ​២ ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​

(RFI ដោយ អេង គីមហុង / 26-12-2018)
«២​ ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ជន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​ចិន ​បាន​ហូរ​ចូល​មក​កម្ពុជា​យ៉ាង​កំហុក ហើយអាជ្ញាធរ ​ពុំ​មាន​វិធាន​ការ​ច្បាស់​លាស់ ​ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ឡើយ» ។ នេះ​គឺ​ជាក្ដី​​បារម្ភ​របស់ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើ​លក​ម្ពុជា តាមរយៈ​សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​ ចុះ​ថ្ងៃ​ពុធ​ ទី ២៦ ​ធ្នូ ២០១៨ ​នេះ​។ បន្ថែម​ពី​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ស្ថាប័ន​ឃ្លាំ​មើល​មួយ​នេះ​ និយាយ​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ អាច​នឹង​ក្លាយ​ជា​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ នៅ​លើ​ទឹក​ដី​ខ្លួន បើ​ពុំ​មាន​ការ​ទប់​ស្កាត់​ ឲ្យ​ទាន់​ពេល​វេលា​។ ប៉ុន្តែ​យ៉ាង​ណា​មិញ នៅ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ដដែល​នេះ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ចេញ​មក​បដិសេធ ​នឹង​ការ​លើក​ឡើង​ទាំង​នេះ​។ 

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំ​មើល​កម្ពុជា​ បាន​បរិហា​ថា បច្ចុប្បន្ន​កំណើន​ជន​ជាតិ​ចិន​ មាន​ចំនួន​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើង ​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខេត្ត​ក្រុង​មួយ​ចំនួន​ គ្មាន​សណ្ដាប់​ធ្នាប់​ និង​បង្ក​អន្តិសុខ​។ ជាក់​ស្ដែង​ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ បាន​បង្ក​ភាព​ភ័យ​ខ្លាច ​ដល់​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​បរទេស ​និង​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ស្រុក​ ដែល​ទៅ​លេង​កំសាន្ត​ នៅ​ខេត្ត​មួយ​នេះ​។ ក្រៅ​ពី​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ​ លំហូរ​ជន​ជាតិ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ដល់​ខេត្ត​ កោះកុង កំពត ស្វាយរៀង ជា​ដើម​។

តាម​រយៈ​ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​នេះ ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំ​មើល​កម្ពុជា​ ថាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ​អាច​នឹង​ក្លាយ​ជា​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ នៅ​លើ​ទឹក​ដី​ខ្លួន បើ​ពុំ​មាន​ការ​ទប់​ស្កាត់​អន្តោប្រវេសន៍​ចិន​ ឲ្យ​ទាន់​ពេល​វេលា​។

លោក រ៉ុង​ ឈុន តំណាង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើ​លក​ម្ពុជា បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា ការ​លើក​ឡើង​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើ​លក​ម្ពុជា​ មិន​មែន​ជា​ការ​រើស​អើង​ពូជសាសន៍​ឡើយ​ តែ​ចង់​ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋា​ភិបាល ​មាន​វិធាការ​ទប់​ស្កាត់​ ចំពោះ​លំហូរ​ជន​អ​ន្តោ​​ប្រវេសន៍​ចិន ​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​លាស់​។ លោក​បន្ថែម​ថា ដោយ​សារ​តែ​ការ​គ្រប់​គ្រង ​ពុំ​មាន​ភាព​ច្បាស់​លាស់​ វត្តមាន​ជន​ជាតិ​ចិន​ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​មុខ​របរ ​និង​ការងារ​របស់​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​។

លោក រ៉ុង ឈុន​ រំពឹង​ថា កង្វល់​ និង​សំណើរ​របស់​ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំ​មើល​កម្ពុជា ​ទទួល​បាន​ការ​ឆ្លើយ​តប​វិជ្ជមាន ​ពី​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​។

លោក ខៀវ សុភ័គ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ឲ្យ​ដឹង​ថា កង្វល់​បែប​ណា​ ក៏​អាជ្ញាធរ​ទទួល​យក​មក​ដោះ​ស្រាយ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ដែរ​។ ជាក់​ស្ដែង​បញ្ហា​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ ថ្នាក់​ជាតិ​ បាន​បញ្ជូន​ក្រុម​ការងារ ​ទៅ​ដោះ​ស្រាយ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​។ បន្ថែម​លើ​នេះ​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ដដែល​ ស្នើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ជឿ​ជាក់​លើ​រដ្ឋា​ភិបាល ​ក្នុង​បញ្ហា​លំហូរ​ជន​ជាតិ​ចិន​។

ជា​ការ​កត់​សម្គាល់ ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​ទៅ​លើ​លំហូរ​ជន​ជាតិ​ចិន នៅ​កម្ពុជា ​តែង​តែ​កើត​មាន​ឡើង​ជា​រឿយៗ​។ វិធាន​ការ​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល ​តែង​តែ​កើត​មាន​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ដែរ ប៉ុន្តែ​រលក​រិះគន់​ និង​ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​វត្តមាន ​ចិន ​នៅ​កម្ពុជា ​នៅ​តែ​កើត​ឡើង​។ តួលេខ​ដោយ​ឡែក​ស្ដី​ពី​កំណើន​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​ ចិន ​មក​ទស្សនា​កម្ពុជា ​មាន​ជិត ​២ លាន​នាក់​ ក្នុង​ឆ្នាំ ​២០១៨ ​នេះ ៕

.

តើអ្វីទៅជា​នយោបាយ? What is the politics?

អ្វីទៅជានយោបាយ?៖ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ តែងតែ​យល់​ខុស​គ្នាចំពោះ​ពាក្យ​ «នយោបាយ» ទៅ​តាម​ស្ថានភាពជាក់ស្តែង តាមការបកស្រាយ និង តាមទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន ដោយសារកម្ពុជា។ នៅក្នុងផ្ត​ត់​គំនិត​ពួកគេ ​ចំពោះ​ពាក្យ​ថា «នយោបាយ» គឺ​សំដៅ​ទៅលើ​ អ្នកនយោបាយ ឬ​ គណបក្សនយោបាយ។ កន្លងទៅពលរដ្ឋខ្មែរ ចូលចិត្តទុកដាក់រឿងនេះ ទៅ​ឲ្យ​​អ្នកនយោបាយ​ដោះស្រាយ ដោយច្រើនតែមើលរំលង អំពីតួនាទីសំខាន់ៗរបស់ខ្លួន។

ប្លា​តុង / Platon (428-347 BC «មុន គ.ស.») បាន​ឲ្យ​និយមន័យ​នៃ​ពាក្យ​ថា ​នយោបាយ ​នេះ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា «នយោបាយ គឺជា​សិល្បៈ ដឹកនាំ អប់រំ គ្រប់គ្រង​សង្គម មនុស្ស​ ដោយ​ធ្វើឱ្យ​មនុស្ស​ជឿជាក់​ ទៅលើ​អ្វីមួយ»។

អា​រី​ស្តូ​ត / Aristoteles (384-322 BC) បាន​ឲ្យ​និយមន័យ​នេះ​ថា «នយោបាយ ជា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ ​ដែល​ទាក់ទង​ដល់​ភាព​ថ្កុំថ្កើង ​សម្បូណ៌​សប្បាយ​​របស់​មនុស្ស និង​ បុរី​ទាំងមូល»។

ហ្ស​ង់ បូ​ដាំ / Jean Bodin (1530-1596) ជា​ទស្សនវិទូ និង​ជា​អ្នកច្បាប់​ជនជាតិ​បារាំង ​បាន​ឲ្យ​និយមន័យ​ថា «នយោបាយ គឺជា​ការរៀបចំ​ស្ថាប័ន​នានា ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង ជា​មួយច្បាប់»។

ម៉ុង​តេស​គី​យើ / Montesquieu (1689-1766) បាន​ឲ្យ​និយមន័យ​នយោបាយ​ថា «នយោបាយ គឺ​ទាក់ទង​ទៅនឹង​គ្រប់​មុខងារ​​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល ដែលមាន​ទំនាក់ទំនង​ទៅនឹង​ច្បាប់​ ទាំង​ក្នុង​អង្គនីតិបញ្ញត្តិ អង្គនីតិប្រតិបត្តិ និង ​អង្គការ​វិនិច្ឆ័យ​ទោស»។

ចំណែក​នៅក្នុង​វចនានុក្រម​សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បាន​ពន្យល់​ពាក្យ​នេះ​ថា «នយោបាយ (ន)៖ (ន​យ+ឧបាយ) មានន័យថា ឧបាយ​ក្នុង​ការណែនាំ, កលល្បិច ឬ​មេគំនិត​ដែល​គេ​ផ្ដើមឡើង ​ដើម្បី​ដឹកនាំ​ជន​ដទៃ​ ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅរក​ទិសដៅ​យ៉ាងនេះ ឬ​យ៉ាងនោះ, កិច្ចការ​ទាក់ទង​ នឹង​ការគ្រប់គ្រង​រដ្ឋ»។

សរុបមក​ពាក្យ​ថា «នយោបាយ» គឺ​ផ្តោតទៅលើ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​រាស្ត្រ រដ្ឋាភិបាល ច្បាប់ ការរីកចម្រើន​របស់​សង្គម ស្ថេរភាព​សង្គម ការចូលរួម​របស់​ប្រជាជន ​ក្នុងការ​កសាង​ជាតិ ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល៕ / (ប្រភពពី​កាសែតថ្មីៗ / សម្រួលអត្ថបទដោយ ម៉ែន ណាត)

អ៊ុំ សំអាន និង គឹម សុខ ថាកម្ពុជា ត្រូវតែបញ្ជូនយួន​ខុសច្បាប់ ឲ្យទៅស្រុកវិញ ដើម្បីពង្រឹងច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍ ​និង​ ច្បាប់សញ្ជាតិ​ ​

ក្រុមសកម្មជនព្រំដែន អ្នកជនាញការព្រំដែនឯករាជ្យ និងក្រុមអ្នកជាតិនិយម តែងតែលើកឡើងជាហូរហែរ អំពីជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាមខុសច្បាប់ (យួន) នៅកម្ពុជា ដែលត្រូវបានទទួលការលើកទឹកចិត្ត និងការជួយជ្រោមជ្រែង ពីរបបដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន។ នោះមិនមែនជាការរើសអើងទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់គឺពលរដ្ឋខ្មែរ ចង់ឃើញរបបលោក ហ៊ុន សែន អនុវត្តច្បាប់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ចំពោះជនបរទេស ដែលចេញចូលប្រទេសកម្ពុជា។

ការជាប់ជំពាក់ជំពិននឹងការដឹងគុណវៀតណាម ត្រូវបានកំណត់ឡើងដោយ សន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និង សហប្រតិបត្តិការ ដែលស៊ីញ៉េដោយប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋខ្មែរ លោក ហេង សំរិន និងមេដឹកនាំវៀតណាម លោក ផាំ វ៉ាន់ដុង នាថ្ងៃទី ១៨ កុម្ភៈ ១៩៧៩ ខណៈពេលដែលវៀតណាម បញ្ជូនប្រជាជនខ្លួន និងទារហានរបស់ខ្លួ មកត្រួតត្រាកម្ពុជា បន្ទាប់ពួកគេ ផ្តួលរំលំរបបខ្មែរក្រហម។

មានឯកសារមួយទៀតឈ្មោះថា «សារាចរណ៍ណែនាំ» ធ្វើនៅភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ២៦ កុម្ភៈ ១៩៨៦ របស់ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រី នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ចុះលេខ ០៥/សរណន ជាសារាចរណ៍ណែនាំស្ដីពីការអនុវត្តគោលនយោបាយ ចំពោះអាណិកជនវៀតណាម នៅកម្ពុជា។ ឯកសារនេះ មាន ៤ ទំព័រ ចុះហត្ថលេខាដោយ លោក ហ៊ុន សែន ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រី ជំរុញឲ្យថ្នាក់មូលដ្ឋាន ជួយឧបត្ថម្ភដល់ជនជាតិវៀតណាម ឲ្យមានជីវភាពល្អប្រសើរ មានទីលំនៅសមរម្យ ជួយបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល ដល់អ្នកនេសាទវៀតណាម ត្រូវរៀបចំចុះលេខ តាមទូករបស់គេ ត្រូវផ្ដល់លិខិតសម្គាល់ខ្លួន និងប័ណ្ណគ្រួសារ រួមទាំងការជួយចាត់តាំងបង្រៀនភាសាវៀតណាម

(អត្ថបទដោយ ម៉ែន ណាត ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា / ១៤ ធ្នូ ២០១៨)
______________________

លោក អ៊ុំ សំអាន ចង់​ឃើញ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍​ និង​សញ្ជាតិ​ ឲ្យ​បាន​តឹងរ៉ឹង​ ករណី​វៀតណាម​ នៅ​បឹង​ទន្លេសាប

(RFA Khmer / ដោយ មាន ឫទ្ធិ / ០១ ធ្នូ ២០១៨)
មន្ត្រី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ដែលសកម្ម​ខាង​បញ្ហា​អន្តោប្រវេសន៍ និង​ ព្រំដែន លោក អ៊ុំ សំអាន ចង់​ឃើញ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ អនុវត្ត​ច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍ និង​សញ្ជាតិ​ ឲ្យ​បាន​តឹងរ៉ឹង​បំផុត​ ចំពោះ​រឿង​បំឡាស់​ទី​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម ​រស់នៅ​តាម​ផ្ទះ​បណ្ដែត​ទឹក ​លើ​ផ្ទៃ​បឹង​ទន្លេសាប​ ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង។ លោក​ សង្កត់ធ្ងន់​ថា ការ​អនុវត្តន៍​វិធានការណ៍​ ប្រឆាំង​នឹង​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម ​ទាំងនោះ មិនមែន​មានន័យថា ជា​ការ​ប្រកាន់ ឬ​រើសអើង​ពូជសាសន៍​នោះ​ទេ តែ​ជា​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ ស្របតាម​គោលការណ៍​ជាតិ និង ​អន្តរជាតិ។

លោក អ៊ំ សំអាន ថ្លែង​ក្នុង​នាទី​វេទិកា​អ្នក​ស្ដាប់​អាស៊ីសេរី កាលពី​យប់​ថ្ងៃ​ទី ៣០ វិច្ឆិកា ២០១៨ ដោយ​ស្វាគមន៍​យុទ្ធនាការ​បំឡាស់​ទី​ ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​បណ្ដែត​ទឹក​ នៅ​លើ​បឹង​ទន្លេសាប​ ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង។ ក៏ប៉ុន្តែ លោក ​អះអាង​ថា ដោយហេតុថា​ ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​ទាំងនោះ ​ភាគច្រើន​ បាន​ហូរ​ចូល​មក​រស់នៅ​ លើ​បឹង​ទន្លេសាប​ដោយ​ខុសច្បាប់ ​តាមរយៈ​ការ​ជិះ​ទូក​មក ឬ​ចូល​មក​តាម​ច្រក​របៀង​ជាដើម​នោះ និង​ពុំ​មាន​ឯកសារ​ត្រឹមត្រូវ ​តាំងពី​កាល​ដំបូង​នោះ លោក​ថា អាជ្ញាធរ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ មិន​គ្រាន់តែ​ជម្លៀស​ពួកគេ​ ចេញពី​បឹង​ទន្លេសាប​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ត្រូវ​ចាប់​បញ្ជូន​ពួកគេ​ ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​វិញ ដើម្បី​ជា​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ ឲ្យ​បាន​តឹងរ៉ឹង៖ «ជនជាតិ​ខ្មែរ​យើង​ដែល​ជា​កម្មករ​ធ្វើការ​ខុសច្បាប់​នៅ​ប្រទេស​ថៃ កាលពី​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំមុន​ប្រហែល​ជាជាង ២០​ម៉ឺន​នាក់ ហើយ​ថ្មីៗ​នេះ​ប្រហែល​ជាជាង ២ ម៉ឺន​នាក់​ទៀត។ ថៃ​គេ​បញ្ជូន​ខ្មែរ​យើង​មក​កម្ពុជា​បាន រឿង​អី​យើង​បញ្ជូន​យួន​ទៅ​ស្រុក​យួន​វិញ​មិន​បាន? ដែល​ជា​ជនអន្តោប្រវេសន៍​យួន​ខុសច្បាប់។ ហើយ​កន្លងមក​យួន​ក៏​បាន​បញ្ជូន​អ្នកសុំទាន​ខ្មែរ​ដែល​បាន​ទៅ​សុំ​ទាន​នៅ​ស្រុក​យួន ព្រមទាំង​ខ្មែរ​ដែល​រស់នៅ​ខុសច្បាប់ មក​កម្ពុជា​វិញ​ដែរ។ ហើយ​សូម្បីតែ​អាមេរិក គេ​ក៏​ធ្វើ​របង​ជាមួយ​ម៉ិកស៊ីកូ កុំ​ឲ្យ​ជនជាតិ​ម៉ិកស៊ីកូ​ហូរ​ចូល​មក​ប្រទេស​គេ​ដែរ»។

លោក អ៊ំ សំអាន សង្កត់ធ្ងន់​ថា ការ​ធ្វើ​យ៉ាង​ដូច្នេះ មិនមែន​មានន័យថា ជា​ការ​ស្អប់ខ្ពើម រើសអើង ឬ​ប្រកាន់​ពូជសាសន៍ ប្រឆាំង​នឹង​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​ទាំង​នោះ​ទេ តែ​គឺជា​ការអនុវត្ត​ច្បាប់ ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ដូច​បណ្ដា​ប្រទេស​ដទៃ​កំពុង​អនុវត្ត​ស្រាប់ ស្របតាម​គោលការណ៍​សិទ្ធិ​មនុស្សជាតិ និង​អន្តរជាតិ៖ «យើង​អត់​ប្រកាន់​ពូជសាសន៍​ទេ យើង​អនុវត្ត​ច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍។ ហើយក៏​យើង​មិន​ធ្វើ​របៀប​ដូច លន់ នល់ ឬមួយ​ដូច​គណបក្ស​ណាមួយ​បញ្ជូន​ក្នុង​រយៈពេល ២៤​ម៉ោង​នោះ។ យើង​មិន​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ទេ​។ គឺ​យើង​អនុវត្ត​ទៅតាម​ច្បាប់​អន្តោប្រវេសន៍ គឺថា បើ​តាម​គំនិត​របស់ខ្ញុំ គឺ​យើង​ត្រូវ​អនុវត្ត​ក្នុង​រយៈពេល​ពី ៣ ទៅ ៥ ឆ្នាំ ដើម្បី​បញ្ជូន​អន្តោប្រវេសន៍​ខុសច្បាប់​នៅ​កម្ពុជា ជាពិសេស​ជនជាតិ​វៀតណាម និង​ចិន ដែល​មក​ធ្វើ​បងធំ​បង​តូច បង្ក​បញ្ហា​នៅ​កម្ពុជា​ទៀ​។ ដូច្នេះ ទាំង​ជនជាតិ​វៀតណាម ជនជាតិ​ចិន និង​ជនជាតិ​ដទៃ​ទៀត​ដែល​ខុសច្បាប់ ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅវិញ»។

ការ​លើកឡើង​របស់​លោក អ៊ំ សំអាន នេះ គឺ​ស្រប​ពេល​ដែល​ក្រសួងមហាផ្ទៃ និង​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង​កំពុង​ចាប់ផ្ដើម​អនុវត្ត​យុទ្ធនាការ​បំឡាស់​ទី​ជនជាតិ​វៀតណាម​សរុប​ចំនួន ២.៣៩៧ គ្រួសារ ស្មើនឹង ១ ម៉ឺន ៨៧ នាក់ ដែល​កំពុង​រស់នៅ​តាម​ផ្ទះ​បណ្ដែត​ទឹក​សរុប ១.៨៣៦ ខ្នង នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ទឹក​លើ​ទន្លេសាប ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង ឲ្យ​មក​រស់​លើ​ដី​គោក​វិញ។ យុទ្ធនាការ​នេះ ធ្វើឡើង​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី១ តុលា​ឆ្នាំ​២០១៨ ហើយ​គ្រោង​នឹង​បិទ​បញ្ចប់​ជា​ស្ថាពរ​នៅ​បំណាច់​ឆ្នាំ២០១៨ នេះ ដូច​តាម​ផែនការ ៥​ឆ្នាំ ដាក់​ចេញ​របស់​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង ពី​ឆ្នាំ​២០១៥ ដល់​ឆ្នាំ ២០១៩ ក្រោម​ហេតុផល​ថា​ដើម្បី​ស្តារ​សោភណភាព​តាម​ផ្ទៃ​បឹង​ទន្លេសាប ថែរក្សា​បរិស្ថាន និង​បង្កើន​អនាម័យ​សុខាភិបាល​ជាដើម។ របប​ក្រុងភ្នំពេញ ថែមទាំង​បាន​សន្យា​ជាមួយ​ភាគី​វៀតណាម​ថា នឹង​ផ្ដល់​នូវ​ទីតាំង​សង់​លំនៅឋាន​លើ​ដី​គោក ដែល​មាន​លក្ខណៈ​អំណោយផល​ល្អ​បំផុត រួមមាន​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន ទឹក ភ្លើង និង​សេវា​សុខាភិបាល​ជាដើម។ យុទ្ធនាការ​បំឡាស់​ទី​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​នេះ ក៏​ស្ថិត​ក្រោម​ក្រសែភ្នែក​ឃ្លាំមើល​យ៉ាង​យកចិត្តទុកដាក់​ពី​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ គ្រប់​ជាន់ថ្នាក់​របស់​វៀតណាម តាំងពី​ថ្នាក់​សមាគម​វៀតណាម​នៅ​កម្ពុជា រហូតដល់​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​របប​កុម្មុយនិស្ត​វៀតណាម ឬ​អាជ្ញាធរ​រដ្ឋ​វៀតណាម​តែម្ដង។ បច្ចុប្បន្ន សមាគម​វៀតណាម​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា បន្ត​បដិសេធ​មិន​ព្រម​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទីកន្លែង​រស់នៅ​មក​នៅ​គោក​នោះ​ទេ ដោយ​អះអាង​ថា កន្លែង​ដីគោក​ដែល​អាជ្ញាធរ​ឲ្យ គ្មាន​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​គ្រប់គ្រាន់។

លោក អ៊ំ សំអាន យល់ថា ចំណាត់ការ​របស់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ទៅលើ​ការ​បំឡាស់​លំនៅឋាន​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​លើ​បឹង​ទន្លេសាប​របស់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​នេះ ហាក់​ផ្ដល់​ភាព​អនុគ្រោះ​ច្រើន និង​ជា​វិធានការណ៍​ត្រជាក់ ខុស​ពី​អ្វី​ដែល​របប​នេះ តែងតែ​ប្រព្រឹត្តិ​ទៅលើ​ករណី​បណ្ដេញ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​ជា​ម្ចាស់​ប្រទេស ដោយ​បង្ខំ និង​ដោយ​អំពើ​ហិង្សា ឬ​ពេលខ្លះ​ឈាន​ទៅ​រក​ការ ចាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង​ដាក់​ពន្ធនាគារ ដុត​បំផ្លាញ​ផ្ទះសម្បែង ឬ​មិន​ដោះស្រាយ​ឲ្យ​តែម្ដង។

បន្ថែម​ពីលើ​នេះ អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​លោក គឹម សុខ វិភាគ​ថា យុទ្ធនាការ​នេះ​មាន​បង្កប់​នូវ​ហេតុផល​នយោបាយ​ច្រើនជាង​អ្វី​ដែល​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​អះអាង​នេះ ក្នុង​គោលបំណង​ដែល​លោក​ហៅថា «​ជា​រណសិរ្ស​ប្រជាសាស្ត្រ​ជនជាតិ​វៀតណាម» ដើម្បី​ជួយ​សម្រួល​ឲ្យ​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​កំពុង​រស់នៅ​ខុសច្បាប់​នៅ​កម្ពុជា​ទាំងនោះ ក្លាយ​ជា​ស្របច្បាប់​វិញ ស្រប​តាម​បញ្ជា​ពី​មេដឹកនាំ​វៀតណាម ដើម្បី​បង្កើន​នយោបាយ​ឈ្លានពាន និង​ឥទ្ធិពល​វៀតណាម​នៅ​កម្ពុជា​បន្ត​ទៅ​ទៀត៖ «គេ​អត់​បាន​និយាយ​ថា ជនជាតិ​វៀតណាម​ទាំងនោះ​ចូល​មក​ដោយ​របៀប​ណា​ទេ។ គេ​និយាយ​អំពី​ការសម្រួល ដែល​មានន័យថា​គេ​កំពុង​សម្រួល​ផ្លូវ​រណសិរ្ស​ប្រជាសាស្ត្រ​និគមជន​របស់​យួន​នៅ​លើ​ទឹកដី​របស់​កម្ពុជា​ដើម្បី​ងាយស្រួល​ក្នុង​ការ​គេ​អនុវត្ត​នយោបាយ​គ្រប់គ្រង​កម្ពុជា​ឲ្យ​កាន់តែ​ណែន តាមរបៀប​ដែល​ពលរដ្ឋ​របស់​គេ​មាន​សិទ្ធិ​ដូច​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​រស់នៅ​ស្របច្បាប់​នៅ​លើ​ទឹកដី​ខ្មែរ។ ហើយ​របៀប​ដែល​គេ​ធ្វើ​ទៀតសោត គេ​ធ្វើ​បែប​ប្រយ័ត្នប្រយែង​ជាទីបំផុត ដើម្បី​ផ្តល់​ឱកាស​ឲ្យ​ជនជាតិ​ទាំងនោះ​មាន​ទាំង​ផ្ទះសម្បែង​ល្អ និង​មាន​បរិយាកាស​ឲ្យ​កូន​អ្នក​ទាំងនោះ​រៀន​សូត្រ​ត្រឹមត្រូវ ព្រមទាំង​មាន​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី ហើយ​មាន​សិទ្ធិ​តវ៉ា​គ្រប់បែប​យ៉ាង។ ដូច្នេះ នេះ​គឺជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដ៏​អភព្វ​ណាស់​សម្រាប់​ខ្មែរ ក៏ប៉ុន្តែ​លើក​តម្កើង​យួន ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​យួន​មាន​ឥទ្ធិពល និង​មានអំណាច​កាន់តែ​ខ្លាំង​នៅ​កម្ពុជា»។

លោក គឹម សុខ ចង់​ឃើញ​ខ្មែរ​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ រួម​កម្លាំង​សាមគ្គី​គ្នា​ជា​ធ្លុង​មួយ​ឲ្យ​ខ្លាំង និង​មិន​ត្រូវ​បែកបាក់​នោះ​ទេ ដើម្បី​ជូនដំណឹង​ទុកជាមុន​ទៅ​ភាគី​អន្តរជាតិ នៃ​ការ​មិន​ទទួលយក​ដំណោះស្រាយ​ដែល​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​កំពុង​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​ជនអន្តោប្រវេសន៍​វៀតណាម​នេះ។ លោក​ថា ការ​ធ្វើ​ដូច្នេះ គឺ​ដើម្បី​ចៀស​ផុត​ពី​ការ​ចោទប្រកាន់​ថា ជា​ករណី​រើសអើង​ពូជសាសន៍ ដោយសារ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​សព្វថ្ងៃ​នេះ​ជា​របប​ខុសច្បាប់​ស្រាប់៕

« Older Entries Recent Entries »