Monthly Archives: January 2019

វៀតណាម ថាពលរដ្ឋខ្លួន ៨០% ហើយ រស់នៅស្របច្បាប់ នៅកម្ពុជា បើតាម Vietnam News

 លោក ស ខេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃខ្មែរ និងលោក ផាម ប៊ិញមីញ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសវៀតណាម

………………………….
(អត្ថបទ៖ វិទ្យុសម្លេងស្រី្ត WMC ដោយ នួន បូរិន / 30-1-2019)
អ្នកនាំពាក្យនាយកដ្ឋានអន្ដោប្រវេសន៍ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានប្រាប់វិទ្យុស្រ្ដី នៅថ្ងៃនេះថា តួលេខជនបរទេស ធ្វើអន្ដោប្រវេសន៍មកម្ពុជា មានប្រមាណ ១៨ ម៉ឺន ២ ពាន់នាក់ ដែលក្នុងនោះមានពលរដ្ឋវៀតណាម សរុបគឺ ៩០ ភាគរយ។ ទាក់ទងនឹងរឿងនេះ សារព័ត៌មាន​​វៀតណាម (Vietnam News) បានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃអង្គារ៍ទី ២៩ មករា ថាពលរដ្ឋខ្លួននៅពេលនេះ ប្រមាណ ៨០% ហើយ ដែលរស់នៅស្របច្បាប់នៅកម្ពុជា។ អ្នកវិភាគព្រមានពីកំហុស​ទាក់​ទងនឹងការផ្ដល់សញ្ជាតិ ដែលគ្មានរាជក្រិត្យ។

តាមសារព័ត៌មាន​​វៀតណាម គឺប្រមាណ ៨០% នៃ​ពលរដ្ឋវៀតណាម រស់នៅកម្ពុជា បានទទួលភាពស្របច្បាប់ ក្នុងការរស់នៅ គឺការផ្ដល់ការអនុគ្រោះឱ្យជ្រកកោន ការផ្ដល់នូវប័ណ្ណស្នាក់នៅអចិន្រ្ដៃយ៍ ដែលទាំងអស់នេះ ធ្វើឱ្យពួកគេមានលទ្ធភាពក្នុងការទទួលបានសញ្ជាតិកម្ពុជា ដោយអនុលោមតាមច្បាប់សញ្ជាតិ និង ​ច្បាប់អន្ដោប្រវេសន៍។

អនុប្រធានគណៈកម្មការកិច្ចការអន្ដោប្រវេសន៍វៀតណាម លោក ឡួង ថាច់ ងី បានប្រា​ប់សារព័ត៌មានជាតិ វៀតណាម ញ៉ូវស៍ របស់ខ្លួនថា ពលរដ្ឋវៀតណាមប្រមណា ១១ ម៉ឺននាក់ កំពុងរស់នៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលច្រើនតែរស់នៅម្ដុំបឹងទន្លេសាប ដែលជាបឹងធម្មជាតិដ៏ធំជាងគេ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ លោកបានបញ្ជាក់ទៀតថា វៀតណាម បានសម្របខ្លួនជាសហគមន៍ នៅប្រទេសកម្ពុជា រស់នៅ អភិវឌ្ឍខ្លួន និងរួមចំណែកកសាងនូវការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម របស់ប្រទេសនេះ។ តែថាក៏មានព​លរដ្ឋវៀតណាមមួយចំនួនទៀត មិនទាន់ទទួលបានភាពស្របច្បាប់នៅឡើយ។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ មក កម្ពុជា បានចេញសេចក្តីសម្រេចមួយ ដើម្បីពិនិត្យឡើងវិញនិងសហការជា​មួយ​រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ដើម្បីផ្តល់ឯកសារស្របច្បាប់ សម្រាប់​ជនជាតិ​វៀតណាម រស់នៅក្នុងប្រ​ទេសកម្ពុជា។

ការផ្លាស់ប្តូរនេះ មានគោលបំណងដើម្បីស្ថិរភាពសហគមន៍ ក៏ដូចជាការបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផល សម្រាប់ជនជាតិវៀតណាម ដើម្បីទទួលបានស្ថានភាពផ្លូវច្បាប់ច្បាស់លាស់ និងធ្វើឱ្យកូនរបស់ពួកគេ មានសិទ្ធិចូលរៀន។

មន្រ្ដីរូបនេះ ក៏ដូចជារដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានសម្ដែងអារម្មណ៍លំបាកខ្លះដែរ ដែលពលរដ្ឋខ្លួន ខ្លះរស់នៅទីនោះជួបការលំបាកលើផ្នែក វប្បធម៌ ភាសា និង​ការយល់ដឹងពីច្បាប់ជាតិ។ ពេលខ្លះទៀត ជនជាតិវៀតណាមទាំងនោះ រងការផ្លាស់ប្ដូរលំនៅឋាន ដូចជាការរៀបចំពួកគេ ឱ្យចាកចេញពីលំនៅឋានលើបឹងទន្លេងសាប ដែលជាទីតាំងពួកគេរស់នៅ និង ប្រកបរបរចុះទូកនេសាទ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព ក៏ដូចជាមានការ ហៅទៅចុះបញ្ជីទាក់ទងនឹងច្បាប់ខ្លះ ហើយពួកគេពិបាកក្នុងការយលដឹង។ យ៉ាងណា មន្រ្ដីរូបនេះ រំពឹងថា ពលរដ្ឋវៀតណាមនៅកម្ពុជា នឹងអាចសម្របខ្លួន ឬសមាហរណកម្មបាន ហើយអាចរៀនយល់ដឹងឱ្យកាន់តែបានច្រើន និងទូលំទូលាយពីភាសា វប្បធម៌ នៃប្រទេស​កម្ពុជា។

តែយ៉ាងណា នេះជាតួលេខ របស់ភាគីវៀតណាម បញ្ជាក់អំពីពលរដ្ឋខ្លួនរស់នៅកម្ពុជា។ ទាក់ទិន រឿងនេះ លោកឧត្តមសេនីយ៍ កែវ វាន់ថា អ្នកនាំពាក្យនាយកកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ នៃក្រសួងមហាផ្ទៃបានពន្យល់ថា ជនអន្តោប្រវេសន៍មករស់នៅកម្ពុជា គឺសរុបមានជាង ១៨ ម៉ឺននាក់។ តែក្នុងនោះលោកថា ពលរដ្ឋវៀតណាម មានដល់ទៅ ៩០ ភាគរយ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសខ្លីមួយជាមួយវិទ្យុស្ត្រី លោកឧត្តមសេនីយ៍ បានបកស្រាយពីហេតុផលនាំអោយកម្ពុជា ត្រូវបានផ្ដល់សិទ្ធិស្នាក់នៅ ដល់ពលរដ្ឋវៀតណាមថា «បច្ចុប្បន្ន​អាជ្ញាធរកម្ពុជាយើង កំពុងតែចុះធ្វើការងារហ្នឹង ហើយមានជនអន្តោប្រវេសន៍ថ្មីខ្លះ គាត់ទើបតែមកនៅ ប៉ុន្តែពួកគាត់មានលិខិតមិនប្រក្រតី អ៊ីចឹងយើងត្រូវធ្វើការដកហូត។ ក្រោយពីការដកហូត ពួកគាត់ត្រូវដាក់ពាក្យសុំជាជនអន្តោប្រវេសន៍។ កាលណាពួកគាត់ មានប័ណ្ណស្នាក់នៅអចិន្ត្រយ៍ ទើបពួកគាត់រស់នៅស្របច្បាប់»។ (…)

វៀតណាម និងកម្ពុជា ថ្វីត្បិតជាប្រទេសជិតខាងនឹងគ្នាពិតមែន តែប្រទេសពីរនេះ មានវប្បធម៌ប្រពៃណី ខុសគ្នាជាច្រើន។ ដើមឡើយ វៀតណាម គេហៅថា អាណ្ណាម ដែលជាជាតិសាសន៍ មកពីតុងកឹងប្រទេសចិន តែសហគមន៍ ចេះពង្រីកទីតាំងរស់នៅបានយ៉ាងធំធេង រហូត​យកបានទឹកដី ចាម្ប៉ា និងគ្រប់គ្រងដែនដីខ្មែរកម្ពុជាក្រោម មកទល់សព្វថ្ងៃ។ តាមសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រ របៀបពង្រីកទឹកដី របស់អាណ្ណាម ឬយួន មានច្រើនរូបភាព តែរូបភាពលេចធ្លោជាងគេ មានតែ ២ ប៉ុណ្ណោះ គឺការបញ្ជ្រៀតការរស់នៅ របស់ជនជាតិនេះ និង ការពង្រីងដែនដីព្រំដែន។ 

កន្លងមកអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លះ ដែលមានឧត្តមគតិជាតិ ច្រើនតែព្រមានពីការធ្លាក់ក្រោមឥទ្ធិពលជាតិសាសន៍នេះ បើមិនមានភាពហ្មត់ចត់ និងវាងវៃនៃការគ្រប់គ្រងជនអន្តោប្រវេសន៍ មកពីប្រទេសនេះ។

លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា អ្នកវិភាគនយោបាយ និងកិច្ចការសង្គម ដែលបានផ្ដល់បទសម្ភាសរឿងនេះជាមួយវិទ្យុស្រ្តី ក៏បានបង្ហាញខ្លះៗដែរពីភាពធូររលុង នៃការអនុ​វត្តច្បាប់សញ្ជាតិ លើជាតិសាសន៍វៀតណាមនិងចិន។​ លោកនិយាយថា «ពលរដ្ឋវៀតណាម គេឆ្លាតជាងពលរដ្ឋខ្មែរ ដោយសារពលរដ្ឋវៀតណាម គេមក គេរកមធ្យោបាយគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីបានសិទ្ធិរស់នៅ បានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលខុសឆ្គងគឺ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានខ្មែរខាងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណឲ្យជនបរទេស ដែលគេហៅថា ការយល់នូវវប្បធម៌ ការយល់នូវច្បាប់របស់កម្ពុជា។ ហើយជនរទេសខ្លះ ដែលកាន់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណកម្ពុជា អត់យល់ដឹងប្រពៃណវប្បធម៌ យល់ច្បាប់កម្ពុជា ហើយអត់បានការអនុញ្ញាតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរទេ។ តាមត្រូវគឺ ត្រូវមានព្រះមហាក្សត្រ ជាអ្នកឡាយព្រះហស្ថលេខាទទួលស្គាល់ថា ជាពលរដ្ឋខ្មែរ»។ លោកបន្ថែមថា «ច្បាប់សញ្ញាតិកម្ពុជា ធ្វើវិសោធកម្មថ្មីគឺ ជនបរទេស រស់នៅតែ ១ ឆ្នាំទេ គឺមានសិទ្ធិចូ្លសញ្ជាតិកម្ពុជាបានទៀត អ៊ីចឹងអនាគតកម្ពុជា មានការលំបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងជនអន្តោប្រវេសន៍។ (…)»។

ទាក់ទិនជនអន្តោប្រវេសន៍ វៀតណាម និង ចិន រស់នៅកម្ពុជា គឺកាលពីសប្ដាហ៍មុន ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ដែលលោក រ៉ុង ឈុន ជាសមាជិក បានចេញសេចក្ដីអំពាវនាវសុំឱ្យរដ្ឋាភិបាល ត្រូវធ្វើការប្រុងប្រយ័ត្ន ពីការហូរចូលមករស់នៅកម្ពុជា របស់ជាតិសាសន៍ទាំងពីរនេះ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ដាក់ការព្រួយបារម្ភជាខ្លាំងអំពីអនាគតកម្ពុជា ដែលមាន​ជនជាតិ វៀតណាម និង ចិន រស់នៅដ៏ច្រើន។ យ៉ាងណា ការបារម្ភរបស់ ក្រុមប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើលកម្ពុជា មិនបានឆ្លើយតបជាផ្លូវការ ពីស្ថាប័នជាតិណាមួយរបស់កម្ពុជានោះទេ៕

Advertisements

កម្ពុជា នៅតែមាន​អំពើ​ពុករលួយ​ធ្ងន់ធ្ងរ​​ជាងគេ​ ក្នុង​តំបន់​​អាស៊ាន

(ទស្សនាវដ្តីមនោរម្យ /២៩ មករា ២០១៩)
របាយការណ៍សន្ទស្សន៍​ចំណាត់ថ្នាក់ របស់អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ (Transparency International) មិនផ្ដល់ក្ដីសោមនស្ស សម្រាប់របបដឹកនាំរបស់ លោក ហ៊ុន សែន សព្វថ្ងៃនេះទេ ហើយនៅតែចាត់ទុកកម្ពុជា ថាជាប្រទេសដែលមាន «អំពើ​ពុករលួយ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាងគេ​ក្នុង​តំបន់ និងខ្លាំងជាងឆ្នាំមុន»។ របាយការណ៍នោះ ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយ ក្នុងថ្ងៃអង្គារនេះ បានផ្ដល់ពិន្ទុឲ្យកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ កាន់តែអន់ជាងឆ្នាំ ២០១៧ មួយពិន្ទុ។

រវាងឆ្នាំ ២០១៧ និងឆ្នាំ ២០១៨ ចំណាត់ថ្នាក់របស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងបញ្ជីសន្ទស្សន៍ របស់អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ នៅតែជាប់លេខ​ «ជិតចុងគេបង្អស់» ដដែល – លេខ ១៦១ ក្នុងចំណោម ១៨០ ប្រទេស។ តែផ្ទុយទៅវិញ កម្ពុជារកពិន្ទុ​​ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ នេះ បានត្រឹមតែ ២០ ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ បើប្រៀបនឹងឆ្នាំ ២០១៧ ដែលរកបាន​ ២១ ពិន្ទុ។

ខាងក្រោមនេះ ជាតារាងចំណាត់ថ្នាក់ បៀបធៀបនឹងប្រទេសទាំង ៩ ទៀត នៅក្នុងតំបន់ ដែលបង្ហាញថា កម្ពុជាជាប្រទេស​ដែលមាន​​ «អំពើ​ពុករលួយ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាងគេ​ក្នុង​តំបន់»៖

១). សិង្ហបូរី (Singapore) មាន ៨៥ ពិន្ទុ លេខ ៣ (ឆ្នាំ២០១៧ រកបាន ៨៤ពិន្ទុ លេខ ៦)
២). ប្រ៊ុយណេ (Brunei) មាន ៦៣ ពិន្ទុ លេខ ៣១ (ឆ្នាំ២០១៧ រកបាន ៦២ពិន្ទុ លេខ ៣២)
៣). ម៉ាឡេស៊ី (Malaysia) មាន ៤៧ ពិន្ទុ លេខ៦១ (ឆ្នាំ២០១៧ រកបាន ៤៧ពិន្ទុ លេខ ៦២)
៤). ឥណ្ឌូនេស៊ី (Indonesia) មាន ៣៨ ពិន្ទុ លេខ៨៩ (ឆ្នាំ២០១៧ បាន ៣៧ពិន្ទុ លេខ ៩៦)
៥). ថៃ (Thailand) មាន ៣៦ ពិន្ទុ លេខ៩៩ (ឆ្នាំ២០១៧ រកបាន ៣៧ ពិន្ទុ លេខ ៩៦)
៦). ហ្វីលីពីន (Philippines) មាន ៣៦ ពិន្ទុ លេខ៩៩ (ឆ្នាំ២០១៧ បាន ៣៤ពិន្ទុ លេខ ១១១)
៧). វៀតណាម (Vietnam) មាន ៣៣ ពិន្ទុ លេខ ១១៧ (ឆ្នាំ២០១៧ រកបាន ៣៥ ពិន្ទុ លេខ ១០៧)
៨). ឡាវ (Laos) មាន ២៩ ពិន្ទុ លេខ ១៣២ (ឆ្នាំ២០១៧ រកបាន ២៩ពិន្ទុ លេខ ១៣៥)
៩). ភូមា (Burma) មាន ២៩ ពិន្ទុ លេខ ១៣២ (ឆ្នាំ២០១៧ រកបាន៣០ពិន្ទុ លេខ ១៣០)
១០). កម្ពុជា (Cambodia) មាន ២០ ពិន្ទុ លេខ ១៦១ (ឆ្នាំ២០១៧ រកបាន ២១ពិន្ទុ លេខ ១៦១)។

ប្រទេស​ដែលអង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ រកឃើញថា មានភាពស្អាតស្អំជាងគេ គឺប្រទេស​ដាណឺម៉ាក ជាប់លេខ១ ជាមួយនឹង ៨៨ ពិន្ទុ។ បន្ទាប់មក ប្រទេសជាប់លេខ ២ គឺប្រទេស ញ៉ូហ្សេឡែន ដែលទទួលបាន ៨៧ ពិន្ទុ។ ប្រទេសស្អាតស្អំបន្ទាប់ ដែលទទួលចំណាត់ថ្នាក់ ស្មើប្រទេសសិង្ហបូរី ដែរនោះ គឺប្រទេស ហ្វាំងឡង់ (ក្នុងពិន្ទុ ៨៤ ដូចគ្នា)៕

.

​អឺរ៉ុប ​ស្នើ​រដ្ឋ​សមាជិក​ខ្លួន ​ចុង​ខែមករា ​សម្រេច​ព្យួរ​ EBA ពី​កម្ពុជា

គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ​ស្នើ​រដ្ឋ​សមាជិក​ខ្លួន ​នៅ​ចុង​ខែ​នេះ​ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​សម្រេច​ព្យួរ ​EBA ពី​កម្ពុជា

(ដោយលោក មាន ប្ញទ្ធិ / RFA Khmer / 23-1-2019)
គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ដែល​ជា​ស្ថាប័ន​គ្រប់គ្រង​គោលនយោបាយ​ពាណិជ្ជកម្ម ​របស់​ សហភាព​អឺរ៉ុប បាន​កំណត់​យក​ថ្ងៃ​ទី ២៩ ខែ​មករា ២០១៩ ជា​កាល​បរិច្ឆេទ​ចុងក្រោយ តម្រូវ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ ​រដ្ឋ​សមាជិក​ទាំង ២៨ របស់​ខ្លួន ផ្ដល់​ភ្លើង​ខៀវ ឬ​ការ​គាំទ្រ ចំពោះ​ការ​ឈាន​ទៅ​រក​ការ​សម្រេច​គោលនយោបាយ​ ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ពិសេស «គ្រប់​មុខទំនិញ​ទាំងអស់​លើកលែងតែ​អាវុធ» ឬ EBA ពី​កម្ពុជា។ ការ​កំណត់​កាលបរិច្ឆេទ​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយពី​ស្នងការ​ពាណិជ្ជកម្ម ​អឺរ៉ុប បាន​ជជែក​ទ្វេភាគី​ ជាមួយ​ប្រមុខ​ការទូត​កម្ពុជា កាលពី​ថ្ងៃ​ទី ២១ មករា ជុំវិញ​លទ្ធភាព​នៃ​ការ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ​ ពី​កម្ពុជា។

សារព័ត៌មាន​ពាណិជ្ជកម្ម​អាមេរិក Bloomberg រាយការណ៍​ថា សហភាព​អឺរ៉ុប កំពុង​បន្ត​ចំណាត់​ការ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ​ ពី​កម្ពុជា មួយ​ជំហាន​ទៅមុខ​បន្ថែម​ទៀត ដែល​ហេតុការណ៍​នេះ ​កាន់តែ​រំកិល​ជិត​ដល់​ការសម្រេច​ជា​ស្ថាពរ ​នៃ​ការ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ។

សារព័ត៌មាន​នេះ ​ផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី ២២ មករា សរសេរ​ថា ផ្អែក​តាម​ប្រភព​ពី​មន្ត្រី​ ២ ​រូប​ដែល​ដឹង​ច្បាស់​អំពី​ដំណើរការ​នេះ ហើយ​និយាយ​ដោយ​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ ឱ្យ​ដឹង​ថា គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប បាន​ស្នើសុំ​ការ​គាំទ្រ​ពី​បណ្ដា​រដ្ឋាភិបាល​សមាជិក​របស់​ខ្លួន ឱ្យ​ផ្ដល់​ភ្លើង​ខៀវ​ត្រឹម​ថ្ងៃទី ២៩ មករា ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​រក​ការសម្រេច​គោលនយោបាយ ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ ពី​កម្ពុជា តែម្ដង ដោយសារតែ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ បាន​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​រម្លាយ​ប្រជាធិបតេយ្យ ​នៅ​កម្ពុជា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សារព័ត៌មាន​ដដែល​នេះ​ថា តាមរយៈ​ការ​ផ្តល់​ភ្លើង​ខៀវ ឬ​ការ​គាំទ្រ​ចំពោះ​គោលនយោបាយ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ តាមរយៈ​ប្រទេស​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​នេះ​ហើយ គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប នៅ​ត្រូវការ​ពេលវេលា​ដល់​ទៅ ១២ ​ខែ​ទៀត ទើប​អាច​ឈាន​ទៅ​សម្រេច​ជា​ផ្លូវការ ​ក្នុង​ការ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ​តែម្ដង។

អាស៊ីសេរី មិនទាន់​អាច​ទាក់ទង​លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យ​ទីស្តីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​របប​លោក ហ៊ុន សែន បាន​នៅឡើយ​ទេ​គិត​ត្រឹម​ម៉ោង​ផ្សាយ​នេះ។

ក៏ប៉ុន្តែ កន្លង​មក​របប​ក្រុងភ្នំពេញ បាន​បង្កើន​ការ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ខ្លាំង ​ចំពោះ​ព័ត៌មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ ជាពិសេស​ក្រោយពេល​សហភាព​អឺរ៉ុប បាន​សម្រេច​យកពន្ធ ​លើ​អង្ករ​កម្ពុជា ដែល​ជា​សំណុំរឿង​ដាច់ដោយឡែក​មួយទៀត។ របប​នេះ បាន​ព្រមាន ចាត់វិធានការ​ម៉ឺងម៉ាត់ និង​គ្រប់​រូបភាព ចំពោះ​សារព័ត៌មាន និង​អ្នក​អត្ថាធិប្បាយ​ទាំងឡាយ​ណា ដែល​របប​នេះ​យល់ថា ព្យាយាម​បង្កើត​ទស្សនៈ​អវិជ្ជមាន និង​បំភ័ន្ត​មតិ​សាធារណជន ជុំវិញ​រឿង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ តាមរយៈ​ការ​បង្កើត​ជា​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត។

ការសម្រេច​រំកិល​សំណុំរឿង ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ ​ពី​កម្ពុជា ដើម្បី​សុំ​ការ​គាំទ្រ​ពី​បណ្ដា​រដ្ឋ​សមាជិក​របស់​ សហភាព​អឺរ៉ុប​នេះ ដោយ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​នេះ ធ្វើឡើង​តែ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ក្រោយពី​មាន​ជំនួប​ជជែក​គ្នា​ទ្វេភាគី​មួយ ​រវាង​ស្នងការ​ពាណិជ្ជកម្ម​អឺរ៉ុប អ្នកស្រី សេស៊ីលីយ៉ា ម៉ាស្ត្រុម ជាមួយ​ប្រមុខ​ការទូត​កម្ពុជា ​លោក ប្រាក់ សុខុន នៅ​ទីក្រុង​ប្រ៊ុចសែល ប្រទេស​បែលហ្សិក កាលពី​ថ្ងៃទី ២១ មករា ស្រប​ពេល​ដែល​មាន​កិច្ចប្រជុំ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អាស៊ាន​-​អឺរ៉ុប ​លើក​ទី២២ ។ ក្នុង​ជំនួប​នោះ អ្នកស្រី​បាន​ជជែក​រឿង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ផ្ដល់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប​នេះ ជាមួយ​នឹង​លោក ប្រាក់ សុខុន ហើយក៏​បាន​លើកឡើង​ អំពី​លទ្ធភាព​នៃ​ការ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ ​ពី​កម្ពុជា​ដែរ។ អ្នកស្រី ក៏បាន​បញ្ជាក់​ឡើងវិញ​ដដែល ​អំពី​កង្វល់​នានា របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប ជុំវិញ​បញ្ហា​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស និង​នីតិរដ្ឋ​នៅ​កម្ពុជា​។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រី​ថា សហភាព​អឺរ៉ុប​នៅតែ​បន្ត​រក្សា​បើកចំហ​ ឱ្យ​មាន​នូវ​កិច្ច​សន្ទនា​ជាមួយ​កម្ពុជា មុននឹង​ឈាន​ទៅ​រក​ការសម្រេច​ជា​ស្ថាពរ​ លើ​ការ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ នា​ពេល​អនាគត ឬ​យ៉ាងណា​នោះ។

កាលពីដើម​ខែ ​តុលា ឆ្នាំ ២០១៨ សហភាព​អឺរ៉ុប បាន​ជូនដំណឹង​ជា​ផ្លូវការ​ ដល់​ភាគី​កម្ពុជា ជា​ផ្លូវការ​អំពី​ចំណាត់​ការ​នីតិវិធី​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ «​គ្រប់​មុខទំនិញ​ទាំងអស់​លើកលែងតែ​អាវុធ​» ឬ EBA ពី​កម្ពុជា ក្រោយ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​នៅតែ​រឹងទទឹង​មិន​ព្រម​ស្ដារ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ឡើងវិញ​នៅ​កម្ពុជា ដោយ​បាន​រៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍​បោះឆ្នោត ​ដែល​ត្រូវ​សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ចាត់ទុកថា «​ជា​ការ​បោះឆ្នោត​​ក្លែងក្លាយ​» រួចមក។

កន្លងមក​មាន​ប្រទេស​ចំនួន ៣​ ហើយ ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប ​ធ្លាប់​បាន សម្រេច​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ទូទៅ​របស់​ខ្លួន ក្នុង​នោះ​មាន​ប្រទេស មីយ៉ាន់ម៉ា ឬ​ភូមា (Myanmar) ប្រទេស​បែលឡារូស (Belarus) និង​ប្រទេស​ស្រីលង្កា (Sri Lanka) ដោយសារតែ​ប្រទេស​ទាំងនេះ បាន​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​រំលោភបំពាន​​សិទ្ធិ​ការងារ​ជាដើម៕

ពិធីដាក់កម្រងផ្កាខួប ១៥ ឆ្នាំ វីរជនកម្មករ ជា វិជ្ជា នៅតែស្វែងរកពន្លឺយុត្តិធម៌

ក្រុមមន្រ្តីសហជីព សង្គមស៊ីវិល និងក្រុមកម្មករ នាំគ្នាធ្វើពិធីដាក់កម្រងផ្កានៅចំពោះរូបសំណាកលោក ជា វិជ្ជា នៅលើសួនខាងលិច វិមានឯករាជ្យ ក្បែរវត្តលង្កា ក្រុងភ្នំពេញ ជាទីកន្លែងដែលឃាតក បាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា ព្រឹកថ្ងៃទី ២២ ខែមករា ឆ្នាំ ២០០៤ ដែលកាលនោះ លោក កំពុងមើលកាសែត នៅតូបលក់កាសែត ជាប់នឹងរបងវត្តតែម្តង។

(អត្ថបទដោយ ម៉ែន ណាត /២២ មករា ២០១៩)
មកទល់ថ្ងៃទី ២២ ខែមករា ឆ្នាំ ២០១៩ នេះគឺជាខួប ១៥ ឆ្នាំ នៃឃាតកម្មលើរូបលោក ជា វិជ្ជា អតីតមេនដឹកនាំ សហជីពសេរីកម្មករ ដ៏ល្បីល្បាញ។ សហជីពសេរីកម្មករ ជាសហជីពដំបូងគេ បង្កើត​ឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ ខណៈពេលក្រុមកម្មករកាត់ដេរ ទើបទទួលបានប្រាក់ឈ្នួល ២៥ ដុល្លារក្នុង ១ខែ ហើយលក្ខខណ្ឌការងារក៏លំបាកធ្ងន់ធ្ងរផង។

ក្នុងពិធីដាក់កម្រងផ្កា គម្រប់ខួប ១៥ឆ្នាំនេះ គេឃើញមានវត្តមានលោក រ៉ុង ឈុន មេដឹកនាំសហភាពសហជីពកម្ពុជា, លោកបណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ ជាចាស់ទុំ ជាអ្នកវិភាគដ៏ល្បីល្បាញ, លោក វ៉ន ពៅ ប្រធានសមាគមសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ, លោក សួង សុភ័ណ្ឌ មេដឹកនាំបក្សអំណាចខ្មែរ ហើយនិង លោកគ្រូអ្នកគ្រូ មន្រ្តីបក្សប្រឆាំង (បក្សសង្គ្រោះជាតិ) និង បងប្អូនកម្មករមួយចំនួន។

ក្រុមអ្នកដាក់កម្រងផ្កា ក្នុងខួប ១៥ ឆ្នាំនេះ នៅតែបន្តទាមទាររកយុត្តិធម៌ ជូនក្រុមគ្រួសារលោក ជា វិជ្ជា ដែលសម្លេងទាមទារនេះ នៅតែបន្លឺឡើងជាបន្តបន្ទាប់ រយៈពេល ១៥ឆ្នាំហើយដែរ។

ចំណែកក្រុមមន្រ្តីរបប ហ៊ុន សែន ក៏បាននិយាយថា «កំពុងស្រាវជ្រាវរកឃាតក បាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា» ប៉ុន្តែមិនដែលឃើញក្រុមមន្រ្តីសមត្ថកិច្ច ធ្វើការស្រាវជ្រាវមានប្រសិទ្ធភាពទេ។

គួររំលឹកថា មន្រ្តីធំខ្លះក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន មានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងឃាតកម្មលោក ជា វិជ្ជា កាលពី ១៥ ឆ្នាំមុន គឺជារូបលោក ហ៊ុន ឡងឌី មេប៉ូលីសជាតិ នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ (ផ្ទុះយន្តស្លាប់ ថ្ងៃទី ០៩ វិច្ឆិកា ២០០៨ ខណៈពេលលោកទៅលេងល្បែង នៅក្រុងបាវិត ស្វាយរៀង) ហើយលោក ហេង ពៅ អតីតស្នងការរាជធានីភ្នំពេញ គឺជាអ្នកបោសសម្អាត និងរៀបចំគំរោងការបំបិទភស្តុតាំង ក្រោយការបាញ់ប្រលើរូបលោក ជា វិជ្ជា។ បច្ចុប្បន្នលោក ហេង ពៅ ជាប់ពន្ធនាគារ លើសំណុំរឿងពាលស៊ីពាល ក្នុងជួរមន្រ្តីរបប ហ៊ុន សែន ក្នុងរឿងពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀន និងការជែងអំណាចគ្នា ជាមួយលោក ហុក ឡងឌី ដែលជាដន្លងរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន កាលពីឆ្នាំ ២០០៦។

ឃាតកម្មលោក ជា វិជ្ជា កាលនោះគឺមានពាក់ព័ន្ធនឹងការជាប់គាំងនយោបាយជិត ១ ឆ្នាំ ក្រោយការបោះឆ្នោតជាតិខែ កក្កដា ឆ្នាំ២០០៣។ គណបក្សសម្ព័ន្ធភាពប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោក សម រង្ស៊ី និងព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណប្ញទ្ធិ ប្រឆាំងមិនចូលរួមបង្កើតរដ្ឋាភិបាល ជាមួយគណបក្សប្រជាជន របស់លោក ហ៊ុន សែន ដែលឈ្នះការបោះឆ្នោត ដោយការបន្លំសន្លឹកឆ្នោតយ៉ាងចំហ ដែលទទួលរងការថ្កោលទោសពីសហគមន៍អន្តរជាតិផង។

លោក ជា វិជ្ជា កាលនោះគឺមេដឹកនាំសហជីពសេរីកម្មករ ដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ ជាមួយមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី ផង និងជាសមាជិកនៃ ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ផង ដែលប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងក្លា ចំពោះលទ្ធផលបោះឆ្នោតមិនប្រក្រតី ឆ្នាំ២០០៣ ដែលធ្វើឲ្យភាគីម្ខាងនៃបក្សសម្ព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យ គឺខាងព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណប្ញទ្ធិ ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងជួបចរចាជាមួយភាគីលោក ហ៊ុន សែន។

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា មានសមាជិកជាសមាគម សហជីព និងក្រុមនិស្សិត ដែលរួមមាន៖
១. សហជីពសេរីកម្មករ របស់លោក ជា វិជ្ជា ហើយក្រោយមកលោក ជា មុន្នី ជាប្អូនប្រុសលរបស់លោក ជា វិជ្ជា បន្តដឹកនាំ។
២. សមាគមមន្រ្តីរាជការកម្ពុជា ដែលដឹកនាំដោយលោក ម៉ែន ណាត និងជាអ្នកសម្របសម្រួល ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា។
៣. សមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ ដឹកនាំដោយលោក រ៉ុង ឈុន។
៤. ចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដឹកនាំដោយលោក អ៊ុំ សំអាន ហើយក្រោយមកដឹកនាំដោយ លោក ប៉ាង សុខឿន។
៥. សមាគមកសិករកម្ពុជា ដឹកនាំដោយលោក ឆាំ ឆានី។
៦. សម្ធ័ន្ធសហជីពវាយនភ័ណ្ឌកម្មករកាត់ដេរ ដឹកនាំដោយលោកស្រី ឆន សុខា។

ក្រោយឃាតកម្មលើរូបលោក ជា វិជ្ជា មក មានតំណាងមេដឹកនាំសហជីពសេរីកម្មករ ២ រូបទៀត នៅតាមបណ្តារោងចក្រ ត្រូវបានធ្វើឃាត យ៉ាងអយុត្តិធម៌គឺ លោក ហ៊ី វុទ្ធី និងលោក រស់ សុវណ្ណារេត។

កាលនោះភរិយាលោក ជា វិជ្ជា និងកូនស្រី ២ នាក់ (កូនពៅនៅក្នុងផ្ទៃមាតានៅឡើយ) របស់លោក បានភៀសខ្លួននយោបាយ ទៅរស់នៅប្រទេស ហ្វាំងឡង់ (Finland) រហូតសព្វថ្ងៃ៕

របប ហ៊ុន សែន ព្រមានសារព័ត៌មាន មិនឲ្យ​ប្រើ​ពាក្យ «របបក្រុង​ភ្នំពេញ និង របប ហ៊ុន សែន»

រូបថតលោក ស ខេង ចាប់ដៃលោក ហ៊ុន សែន

(អត្ថបទដោយ ម៉ែន ណាត /២២ មករា ២០១៩)
លោក ស ខេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី ១៧ មករា ២០១៩ បានថ្លែងទិតៀន និងលាយឡំការព្រមាន ដល់ស្ថាប័ន​​សារព័ត៌មាន​​មួយចំនួន ដែលមិនចំណុះរបបដឹកនាំរបស់លោក ថាមាននិន្នាការ​នៃ​ការ​ប្រើ​ពាក្យ ​«របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ ឬ ​របប ហ៊ុន សែន​»។ លោកនិយាយថា រដ្ឋាភិបាល​បច្ចុប្បន្ន​ ជា​រដ្ឋាភិបាល​ស្របច្បាប់​ ដែលកើត​ចេញ​ពី​ការបោះឆ្នោតត្រឹមត្រូវ។ លោក ស ខេង ថា​ «ការ​ហៅ​រដ្ឋាភិបាល​ ​ជារបប​ក្រុងភ្នំពេញ ឬ​ របប ហ៊ុន សែន នោះគឺជា​ការ​លាប​ពណ៌ ដែលគេចង់សំដៅថា រដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃ ជារដ្ឋាភិបាលខុសច្បាប់។ វាជារឿងធ្ងន់ធ្ងរពេក យើងមិនអាចទទួលយកបានទេ»។

តាមវិទ្យុវីអូអេ (VOA) ថ្ងៃទី ២១ មករា នេះឲ្យដឹងថា ការិយាល័យ​អ្នកនាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​បាន​ចេញ​សេចក្តីថ្លែង​ការណ៍ ​ព្រមាន​មិនឲ្យ​ស្ថាប័ន​សារព័ត៌មាន ប្រើ​ពាក្យពីរឃ្លា​ ដែល​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ មិន​ពេញ​ចិត្តគឺ​ «របបក្រុង​ភ្នំពេញ​» និង «​របប​លោក​ ​ហ៊ុន សែន» ទេ។​ ​មន្ត្រីនាំពាក្យ​​​អះអាងថា​ ​ពាក្យ​ទាំងនេះ មាន​គោល​ដៅ​ សម្រាប់​បម្រើសកម្មភាព​​​បដិវត្តន៍។​

លោក​ ផៃ ស៊ីផាន​ ​អ្នក​នាំពាក្យ​​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ បាន​ប្រាប់​វិទ្យុ ​VOA ​នៅថ្ងៃ​ចន្ទ នេះ​ថា​ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ពាក្យខាងលើ​ ​គឺមានចរិត​ជា​សកម្មភាព​បដិវត្តន៍​មួយ។​

លោក ហ៊ីង សុខសាន្ត មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ  ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី (RFA) ដែលមានខ្លឹមសារដើមថា «ការ​ប្រើ​ពាក្យ​ របប​ក្រុងភ្នំពេញ ឬ​ របប ហ៊ុន សែន មិន​មាន​អ្វី​ខុស​ទាស់​នោះ​ទេ ព្រោះ​មិន​មាន​ច្បាប់ ឬ​លិខិត​បទដ្ឋាន​គតិយុត្តិ​ណាមួយ​ ក្នុង​ការ​កម្រិត​កា​រប្រើ​ពាក្យពេចន៍​ របស់​ពលរដ្ឋ​ ដែល​ចង់​និយាយ​សម្តៅ​លើ​ រដ្ឋាភិបាល​ដឹកនាំ​ ដោយ​ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​នោះ​ឡើយ»។ លោក ​ថ្លែង​ថា «រដ្ឋាភិបាល​បច្ចុប្បន្ន មិនបាន​កើត​ចេញ​ពី​ការបោះឆ្នោត ​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ នោះ​ទេ»។ ​លោក​ ជំរុញ​ឱ្យ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ ស្តារ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ និង ​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស ​ឱ្យ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ​ឡើងវិញ ជំនួស​ឱ្យ​ការ​ប្រឹង​អួតខ្លួន​ឯង​ថា ​ជា​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ។

គួររំលឹកថា របប ហ៊ុន សែន កាលពី ថ្ងៃទី ១៦ វិច្ឆិកា ២០១៧ បានបញ្ជាឲ្យតុលាការកំពូល រំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដោយរំលោភរដ្ឋធម្មនុញ្ញធ្ងន់ធ្ងរ ក្រោយការចាប់ឃុំខ្លួនប្រធានបក្សប្រឆាំងនេះ គឺលោក កឹម សុខា ដាក់ពន្ធនាគារយ៉ាងអយុត្តិធម៌ តាំងពីថ្ងៃទី ០៣ កញ្ញា ២០១៧ មកនោះ។

កាលនោះផងដែរ របប ហ៊ុន សែន ក៏បានបង្ក្រាបអង្គការសង្គមស៊ីវិលរបស់អាមេរិកាំង NDI ការបិទអង្គភាពកាសែតឯករាជ្យ រួមទាំង The Cambodia Daily, VOA និង RFA ដែលររប ហ៊ុន សែន នេះ ទទួលការថ្កោលទោសធ្ងន់ធ្ងរ ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ រួមទាំង អឺរ៉ុប និងអាមេរិក។

ទោះបីយ៉ាងណាក្តី សហភាពអឺរ៉ុប អាមេរិក និងប្រទេសលោកសេរីនានា មិនទាន់ទទួលស្គាល់លទ្ធផល នៃការបោះឆ្នោតរបស់របប ហ៊ុន សែន កាលពីខែកក្កដា ២០១៨ នៅឡើយទេ និងថែមដាក់ទណ្ឌកម្ម នៅលើមុខទំនិញខ្លះ នាំទៅអឺរ៉ុប ព្រមទាំងទណ្ឌកម្មលើមន្រ្តីធំៗខ្លះ របស់លោក ហ៊ុន សែន ក្នុងការចេញចូលទឹកដី អាមេរិក។

.

ជនជាតិយួន ភូមិផ្ទះបណ្តែតទឹក កំពង់ឆ្នាំង ត្រឡប់ទៅរស់នៅលើ​ទឹក ទីកន្លែងដើមវិញ

(Source: ideology.news /20-1-2019)
កាលពីខែ មីនា ឆ្នាំ ២០១៨ កន្លងទៅ ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ ឃុំ​ឆ្នុកទ្រូ ស្រុក​បរិបូណ៌ កំពង់ឆ្នាំង ជិត ​២​ ពាន់​គ្រួសារ ក្នុងនោះ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ​មានចំនួន​ ១.១៨០ ​គ្រួសារ និង ​ជនជាតិ​វៀតណាម​មានចំនួន ​៧៨០ ​គ្រួសារ ដែលមួយចំនួនធំ​ បាន​ឡើងមក​រស់នៅ​លើគោក​ តាម​ផែនការ​របស់​ អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​រួចហើយ ។

រហូតមកដល់ ដើមឆ្នាំ ២០១៩ នេះ បើតាមប្រភពពលរដ្ឋ នៅស្រុកបរិបូរណ៍ បានឲ្យដឹងថា ការធ្វើបម្លាស់ទី ផ្ទះបណ្តែតទឹក នៅក្នុងឃុំឆ្នុកទ្រូ មិនបានប្រព្រឹត្តិទៅ តាមការកំណត់របស់អាជ្ញាធរខេត្តឡើយ។ ផ្ទះបណ្តែតទឹកមួយចំនួន មិនបានធ្វើបម្លាស់ទីទេ ដោយមានសមត្ថកិច្ចមួយចំនួនកាង និងមួយចំនួនទៀត ឡើងគោកហើយ ក៏ត្រឡប់ទៅកាន់កន្លែងចាស់វិញ ដោយសារត្រូវដងត្រូវផ្លែគ្នា ជាមួយសមត្ថកិច្ច និងអាជ្ញាធរនៅទីនោះ ។ 

ហើយប្រភពបានឲ្យដឹងបន្តទៀតថា ចំពោះផ្ទះដែលគេសង់ គេសង់រកេតរកូត នៅខាងលើនោះ ផ្ទះមួយចំនួនគ្មានមនុស្សនៅទេ គឺគេសង់ដើម្បីចាប់យកដី តែប៉ុណ្ណោះ ។

មជ្ឈដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង រង់ចាំមើលថា តើផែនការបម្លាស់ទី របស់ផ្ទះបណ្តែតទឹក របស់អាជ្ញាធរខេត្ត នឹងទទួលបានជោគជ័យបែបណា?

ហើយនៅថ្ងៃទី ១៩ មករា ២០១៩ នេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះ អភិបាលស្រុកបរិបូរណ៍ លោក ឃួន សៅរុំ មិនអាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺ បាននោះទេ ៕ (ពីទំព័រ អាឌីអូឡូជី)

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​​ហៅ​ការ​​រំឭក​ខួប ​៤០​ ឆ្នាំ​ នៃទិវា ​៧ ​មករា​ គឺ​ជា​ការ​រំឭក​ដល់​​វៀតណាម ឈ្លានពានកម្ពុជា

(The Cambodia Daily ដោយ តាំង សារ៉ាដា / ០៨ មករា ២០១៩)
ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បាន​ហៅ​ការ​​រំឭក​ខួប ​៤០​ ឆ្នាំ​ នៃ​ថ្ងៃ ​៧ ​មករា​ គឺ​ជា​ការ​រំឭក​ដល់​ប្រទេស​វៀតណាម ​ដែល​បាន​ឈ្លាន​ពាន​ចូល​ក្នុង​ទឹកដី​​កម្ពុជា ​ជាពិសេស​ឈ្លាន​ពាន ​កោះ​ត្រល់ ​បូរណភាព​ទឹកដី​ និង​ការ​ហូរ​ចូល​ជន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​វៀតណាម​ខុស​ច្បាប់​ មក​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ថែម​ទៀត។​

សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​របស់ ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា​ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ៦​ ខែ​មករា​ ​បញ្ជាក់​ថា ​កម្ពុជា​ កំពុង​មាន​វិបត្តិ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ កិច្ចព្រម​ព្រៀង​ទីក្រុងប៉ារីស​ត្រូវ​បាន​រំលោភ​បំពាន​ធ្ងន់ធ្ងរ ការ​រំលាយ​បក្ស​ប្រឆាំង​ និង​ចាប់​ឃុំឃាំង​ លោក​ កឹម សុខា​ មេ​ដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​យ៉ាង​អយុត្តិធម៌។​

ប៉ុន្តែ​របប​លោក ​ហ៊ុន សែន ​បែរ​ជា​រំឭកខួប​៤០​ឆ្នាំរួម​គ្នា​ជាមួយ ​វៀតណាម​នៃ​ថ្ងៃ​ឈ្លានពាន​នេះ​យ៉ាង​សប្បាយ​ ភ្ជាប់​ជាមួយ​គុណ​បំណាច់​ និង​សមិទ្ធ​ផល​នានា​ដែល​វៀតណាម​ ជួយ​លើក​បន្តុប​ក្រុម​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​ថ្មី ​រួមមាន​លោក​ ហេង សំរិន ​និង ហ៊ុន សែន ជាដើម​ ដែល​មាន​ចំណេះ​ដឹង​បន្តិច​បន្តួច ឡើង​កាន់​អំណាច​ រហូត​មក​ទល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ទៅ​វិញ។​

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​ចាត់​ទុក​ថា ​ទិវា​ថ្ងៃ ​៧ ​មករា​ មិនមែន​ជា​ថ្ងៃ​កំណើត​ទី​២ ​ដូច​ការ​អះអាង​របស់​របប​ ហ៊ុន សែន​ និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទេ។ ​ប៉ុន្តែ​ថ្ងៃ​ទី​ ៧ ​មករា ​១៩៧៩ ​គឺថ្ងៃ​ដែល​វៀតណាម​ ចូល​មក​ឈ្លានពាន​ និង​កាន់កាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា ​អស់​រយៈ​ពេល ​១០ ​ឆ្នាំ​ ដោយ​កម្លាំង​យោធា​វៀតណាម ​ដែល​ផ្ទុយ​ពី​ច្បាប់​អន្តរជាតិ។​ លើសពី​នេះ​ វៀតណាម​ បាន​បញ្ជួន​ពលរដ្ឋ​របស់​ខ្លួន​ ឲ្យមក​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ​រាប់​លាននាក់​ ដែល​ជា​និគម​ជន​ជាតិ​វៀតណាម​ខុសច្បាប់​ រហូត​មក​ទល់​បច្ចុប្បន្ន។​

ទោះជា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ ​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​ បាន​ចាត់​ទុក​អ្នក​ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​ថ្ងៃ ​៧ ​មករា ​គឺ​ជាជន​អគតិ។​

ប្រធាន​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​លោក ​ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​ថា​ ថ្ងៃ​៧​មករា​គឺ​ជា​ថ្ងៃ​កំណើត​ទី​២​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ដែល​នេះជា​​សច្ចធម៌​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត ​ហើយ​គ្មាន​ជន​ណា ​ឬ​កម្លាំង​ណា​មក​បំភ្លៃ​ ឬ​បំផ្លាញ​បាន​ឡើយ។​

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បញ្ជាក់​ថា​ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​វៀតណាម​ ត្រួត​ត្រា​ប្រទេស​កម្ពុជា ​១០ ​ឆ្នាំ​ (១៩៧៩-១៩៨៩)​ ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ និង ​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ​នានា ​ចាត់​ទុក​ថា​ វៀតណាម​ ពិត​ជា​បាន​ចូល​ឈ្លាន​ពាន​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ពេល​នោះ​វៀតណាម​ បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​របប​ ហ៊ុន សែន ​បង្កើត​នូវ​សន្ធិ​សញ្ញា​ កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ និង​ឯកសារ​ខុស​ច្បាប់​ជាច្រើន​ ដើម្បី​បំពេញ​មហិច្ឆតា​ឈ្លានពាន​របស់​ខ្លួន​ មកលើ​​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដូចជា​សន្ធិ​សញ្ញា​ព្រំដែន​ទឹក​ ការ​កំណត់​ព្រំដែន​គោក​ជា​ថ្មី ​និង​ ​កោះត្រល់​ រួម​នឹង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ជាច្រើន​ផ្សេង​ទៀត។​

ក្រុម​នេះ​ បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​របប​លោក ​ហ៊ុន សែន ​ត្រូវ​វិល​មក​អនុវត្ត​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ និង​ ដើរ​តាម​គន្លង​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ឡើង​វិញ​ជា​បន្ទាន់​ តាម​រយៈ​ការ​ដោះលែង​លោក ​កឹម សុខា ​ដោយ​គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ​ ផ្តល់​នីតិសម្បទា​ដល់​ គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ និង​ ផ្តល់​សិទ្ធិ​ធ្វើ​នយោបាយ​ដល់​មន្រ្តី​គណបក្ស​នេះ​ចំនួន​ ​១១៨​ រូប ​ឡើង​វិញ​ដោយ​ឥត​លក្ខខណ្ឌ។​

ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បាន​ទាម​ទារ​ឲ្យ​របប​លោក ​ហ៊ុន សែន ​លុប​ចោល​សន្ធិ​សញ្ញា​ព្រំដែន​គោក​ ព្រំដែន​ទឹក និង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នានា ​ជាមួយ​វៀតណាម​ ដែល​ផ្ទុយ​ពី​ខ្លឹមសារ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា ​និង ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស​ ឆ្នាំ​១៩៩១​ ហើយ​ត្រូវ​ប្តឹង​សើរ​រើ​ទាមទារ​​ កោះត្រល់​ និង​ទឹកដី​ដែល​បាត់បង់​ មក​ជូន​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​វិញ​ តាម​រយៈ​ហត្ថលេខី​នៃ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស ​និង​ តុលាការ​យុត្តិ​ធម៌​អន្តរជាតិ ​(ICJ)។​

អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​លោក​ កឹម សុខ​ បាន​សរសេរ​នៅ​លើ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​ខ្លួន​ថា​ ថ្ងៃ ​៧ មករា ​ជា​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​មុខ ​២​ ដោយ​ថា​ ជា​ទិវា​ឃាតករ​មុខ​ស្រស់​ នៃ​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​ប្រទេស​វៀតណាម ​ក្រោម​ស្លាក​មុខ​បំភ័ន​ថា ​ជួយ​កម្ពុជា។ ​លោក ​ថា​ ថ្ងៃ​ទី ​៧ ​មករា ​ឆ្នាំ​១៩៧៩​ ត្រូវ​បាន​ប្រជារាស្ត្រ​ខ្មែរ​ភាគ​ច្រើន ​និង​ប្រទេស​លោក​សេរី​ មើល​ឃើញ​ថា​ ជា​ថ្ងៃ​ដែល​កងទ័ព​វៀតណាម​ចំនួន​ប្រមាណ ​២០ ​ម៉ឺន​នាក់​ លើក​មក​លុកលុយ​ឈ្លាន​ពាន​កម្ពុជា៕​

(ខ្លឹមសារ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា)

.

« Older Entries