Category Archives: Nokor

ពិធីដាក់កម្រងផ្កាខួប ១៥ ឆ្នាំ វីរជនកម្មករ ជា វិជ្ជា នៅតែស្វែងរកពន្លឺយុត្តិធម៌

ក្រុមមន្រ្តីសហជីព សង្គមស៊ីវិល និងក្រុមកម្មករ នាំគ្នាធ្វើពិធីដាក់កម្រងផ្កានៅចំពោះរូបសំណាកលោក ជា វិជ្ជា នៅលើសួនខាងលិច វិមានឯករាជ្យ ក្បែរវត្តលង្កា ក្រុងភ្នំពេញ ជាទីកន្លែងដែលឃាតក បាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា ព្រឹកថ្ងៃទី ២២ ខែមករា ឆ្នាំ ២០០៤ ដែលកាលនោះ លោក កំពុងមើលកាសែត នៅតូបលក់កាសែត ជាប់នឹងរបងវត្តតែម្តង។

(អត្ថបទដោយ ម៉ែន ណាត /២២ មករា ២០១៩)
មកទល់ថ្ងៃទី ២២ ខែមករា ឆ្នាំ ២០១៩ នេះគឺជាខួប ១៥ ឆ្នាំ នៃឃាតកម្មលើរូបលោក ជា វិជ្ជា អតីតមេនដឹកនាំ សហជីពសេរីកម្មករ ដ៏ល្បីល្បាញ។ សហជីពសេរីកម្មករ ជាសហជីពដំបូងគេ បង្កើត​ឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ ខណៈពេលក្រុមកម្មករកាត់ដេរ ទើបទទួលបានប្រាក់ឈ្នួល ២៥ ដុល្លារក្នុង ១ខែ ហើយលក្ខខណ្ឌការងារក៏លំបាកធ្ងន់ធ្ងរផង។

ក្នុងពិធីដាក់កម្រងផ្កា គម្រប់ខួប ១៥ឆ្នាំនេះ គេឃើញមានវត្តមានលោក រ៉ុង ឈុន មេដឹកនាំសហភាពសហជីពកម្ពុជា, លោកបណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ ជាចាស់ទុំ ជាអ្នកវិភាគដ៏ល្បីល្បាញ, លោក វ៉ន ពៅ ប្រធានសមាគមសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ, លោក សួង សុភ័ណ្ឌ មេដឹកនាំបក្សអំណាចខ្មែរ ហើយនិង លោកគ្រូអ្នកគ្រូ មន្រ្តីបក្សប្រឆាំង (បក្សសង្គ្រោះជាតិ) និង បងប្អូនកម្មករមួយចំនួន។

ក្រុមអ្នកដាក់កម្រងផ្កា ក្នុងខួប ១៥ ឆ្នាំនេះ នៅតែបន្តទាមទាររកយុត្តិធម៌ ជូនក្រុមគ្រួសារលោក ជា វិជ្ជា ដែលសម្លេងទាមទារនេះ នៅតែបន្លឺឡើងជាបន្តបន្ទាប់ រយៈពេល ១៥ឆ្នាំហើយដែរ។

ចំណែកក្រុមមន្រ្តីរបប ហ៊ុន សែន ក៏បាននិយាយថា «កំពុងស្រាវជ្រាវរកឃាតក បាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា» ប៉ុន្តែមិនដែលឃើញក្រុមមន្រ្តីសមត្ថកិច្ច ធ្វើការស្រាវជ្រាវមានប្រសិទ្ធភាពទេ។

គួររំលឹកថា មន្រ្តីធំខ្លះក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន មានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងឃាតកម្មលោក ជា វិជ្ជា កាលពី ១៥ ឆ្នាំមុន គឺជារូបលោក ហ៊ុន ឡងឌី មេប៉ូលីសជាតិ នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ (ផ្ទុះយន្តស្លាប់ ថ្ងៃទី ០៩ វិច្ឆិកា ២០០៨ ខណៈពេលលោកទៅលេងល្បែង នៅក្រុងបាវិត ស្វាយរៀង) ហើយលោក ហេង ពៅ អតីតស្នងការរាជធានីភ្នំពេញ គឺជាអ្នកបោសសម្អាត និងរៀបចំគំរោងការបំបិទភស្តុតាំង ក្រោយការបាញ់ប្រលើរូបលោក ជា វិជ្ជា។ បច្ចុប្បន្នលោក ហេង ពៅ ជាប់ពន្ធនាគារ លើសំណុំរឿងពាលស៊ីពាល ក្នុងជួរមន្រ្តីរបប ហ៊ុន សែន ក្នុងរឿងពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀន និងការជែងអំណាចគ្នា ជាមួយលោក ហុក ឡងឌី ដែលជាដន្លងរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន កាលពីឆ្នាំ ២០០៦។

ឃាតកម្មលោក ជា វិជ្ជា កាលនោះគឺមានពាក់ព័ន្ធនឹងការជាប់គាំងនយោបាយជិត ១ ឆ្នាំ ក្រោយការបោះឆ្នោតជាតិខែ កក្កដា ឆ្នាំ២០០៣។ គណបក្សសម្ព័ន្ធភាពប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោក សម រង្ស៊ី និងព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណប្ញទ្ធិ ប្រឆាំងមិនចូលរួមបង្កើតរដ្ឋាភិបាល ជាមួយគណបក្សប្រជាជន របស់លោក ហ៊ុន សែន ដែលឈ្នះការបោះឆ្នោត ដោយការបន្លំសន្លឹកឆ្នោតយ៉ាងចំហ ដែលទទួលរងការថ្កោលទោសពីសហគមន៍អន្តរជាតិផង។

លោក ជា វិជ្ជា កាលនោះគឺមេដឹកនាំសហជីពសេរីកម្មករ ដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ ជាមួយមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី ផង និងជាសមាជិកនៃ ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ផង ដែលប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងក្លា ចំពោះលទ្ធផលបោះឆ្នោតមិនប្រក្រតី ឆ្នាំ២០០៣ ដែលធ្វើឲ្យភាគីម្ខាងនៃបក្សសម្ព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យ គឺខាងព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណប្ញទ្ធិ ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងជួបចរចាជាមួយភាគីលោក ហ៊ុន សែន។

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា មានសមាជិកជាសមាគម សហជីព និងក្រុមនិស្សិត ដែលរួមមាន៖
១. សហជីពសេរីកម្មករ របស់លោក ជា វិជ្ជា ហើយក្រោយមកលោក ជា មុន្នី ជាប្អូនប្រុសលរបស់លោក ជា វិជ្ជា បន្តដឹកនាំ។
២. សមាគមមន្រ្តីរាជការកម្ពុជា ដែលដឹកនាំដោយលោក ម៉ែន ណាត និងជាអ្នកសម្របសម្រួល ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា។
៣. សមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ ដឹកនាំដោយលោក រ៉ុង ឈុន។
៤. ចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដឹកនាំដោយលោក អ៊ុំ សំអាន ហើយក្រោយមកដឹកនាំដោយ លោក ប៉ាង សុខឿន។
៥. សមាគមកសិករកម្ពុជា ដឹកនាំដោយលោក ឆាំ ឆានី។
៦. សម្ធ័ន្ធសហជីពវាយនភ័ណ្ឌកម្មករកាត់ដេរ ដឹកនាំដោយលោកស្រី ឆន សុខា។

ក្រោយឃាតកម្មលើរូបលោក ជា វិជ្ជា មក មានតំណាងមេដឹកនាំសហជីពសេរីកម្មករ ២ រូបទៀត នៅតាមបណ្តារោងចក្រ ត្រូវបានធ្វើឃាត យ៉ាងអយុត្តិធម៌គឺ លោក ហ៊ី វុទ្ធី និងលោក រស់ សុវណ្ណារេត។

កាលនោះភរិយាលោក ជា វិជ្ជា និងកូនស្រី ២ នាក់ (កូនពៅនៅក្នុងផ្ទៃមាតានៅឡើយ) របស់លោក បានភៀសខ្លួននយោបាយ ទៅរស់នៅប្រទេស ហ្វាំងឡង់ (Finland) រហូតសព្វថ្ងៃ៕

Advertisements

របប ហ៊ុន សែន ព្រមានសារព័ត៌មាន មិនឲ្យ​ប្រើ​ពាក្យ «របបក្រុង​ភ្នំពេញ និង របប ហ៊ុន សែន»

រូបថតលោក ស ខេង ចាប់ដៃលោក ហ៊ុន សែន

(អត្ថបទដោយ ម៉ែន ណាត /២២ មករា ២០១៩)
លោក ស ខេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី ១៧ មករា ២០១៩ បានថ្លែងទិតៀន និងលាយឡំការព្រមាន ដល់ស្ថាប័ន​​សារព័ត៌មាន​​មួយចំនួន ដែលមិនចំណុះរបបដឹកនាំរបស់លោក ថាមាននិន្នាការ​នៃ​ការ​ប្រើ​ពាក្យ ​«របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ ឬ ​របប ហ៊ុន សែន​»។ លោកនិយាយថា រដ្ឋាភិបាល​បច្ចុប្បន្ន​ ជា​រដ្ឋាភិបាល​ស្របច្បាប់​ ដែលកើត​ចេញ​ពី​ការបោះឆ្នោតត្រឹមត្រូវ។ លោក ស ខេង ថា​ «ការ​ហៅ​រដ្ឋាភិបាល​ ​ជារបប​ក្រុងភ្នំពេញ ឬ​ របប ហ៊ុន សែន នោះគឺជា​ការ​លាប​ពណ៌ ដែលគេចង់សំដៅថា រដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃ ជារដ្ឋាភិបាលខុសច្បាប់។ វាជារឿងធ្ងន់ធ្ងរពេក យើងមិនអាចទទួលយកបានទេ»។

តាមវិទ្យុវីអូអេ (VOA) ថ្ងៃទី ២១ មករា នេះឲ្យដឹងថា ការិយាល័យ​អ្នកនាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​បាន​ចេញ​សេចក្តីថ្លែង​ការណ៍ ​ព្រមាន​មិនឲ្យ​ស្ថាប័ន​សារព័ត៌មាន ប្រើ​ពាក្យពីរឃ្លា​ ដែល​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ មិន​ពេញ​ចិត្តគឺ​ «របបក្រុង​ភ្នំពេញ​» និង «​របប​លោក​ ​ហ៊ុន សែន» ទេ។​ ​មន្ត្រីនាំពាក្យ​​​អះអាងថា​ ​ពាក្យ​ទាំងនេះ មាន​គោល​ដៅ​ សម្រាប់​បម្រើសកម្មភាព​​​បដិវត្តន៍។​

លោក​ ផៃ ស៊ីផាន​ ​អ្នក​នាំពាក្យ​​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ បាន​ប្រាប់​វិទ្យុ ​VOA ​នៅថ្ងៃ​ចន្ទ នេះ​ថា​ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ពាក្យខាងលើ​ ​គឺមានចរិត​ជា​សកម្មភាព​បដិវត្តន៍​មួយ។​

លោក ហ៊ីង សុខសាន្ត មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ  ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី (RFA) ដែលមានខ្លឹមសារដើមថា «ការ​ប្រើ​ពាក្យ​ របប​ក្រុងភ្នំពេញ ឬ​ របប ហ៊ុន សែន មិន​មាន​អ្វី​ខុស​ទាស់​នោះ​ទេ ព្រោះ​មិន​មាន​ច្បាប់ ឬ​លិខិត​បទដ្ឋាន​គតិយុត្តិ​ណាមួយ​ ក្នុង​ការ​កម្រិត​កា​រប្រើ​ពាក្យពេចន៍​ របស់​ពលរដ្ឋ​ ដែល​ចង់​និយាយ​សម្តៅ​លើ​ រដ្ឋាភិបាល​ដឹកនាំ​ ដោយ​ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​នោះ​ឡើយ»។ លោក ​ថ្លែង​ថា «រដ្ឋាភិបាល​បច្ចុប្បន្ន មិនបាន​កើត​ចេញ​ពី​ការបោះឆ្នោត ​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ នោះ​ទេ»។ ​លោក​ ជំរុញ​ឱ្យ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ ស្តារ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ និង ​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស ​ឱ្យ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ​ឡើងវិញ ជំនួស​ឱ្យ​ការ​ប្រឹង​អួតខ្លួន​ឯង​ថា ​ជា​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ។

គួររំលឹកថា របប ហ៊ុន សែន កាលពី ថ្ងៃទី ១៦ វិច្ឆិកា ២០១៧ បានបញ្ជាឲ្យតុលាការកំពូល រំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដោយរំលោភរដ្ឋធម្មនុញ្ញធ្ងន់ធ្ងរ ក្រោយការចាប់ឃុំខ្លួនប្រធានបក្សប្រឆាំងនេះ គឺលោក កឹម សុខា ដាក់ពន្ធនាគារយ៉ាងអយុត្តិធម៌ តាំងពីថ្ងៃទី ០៣ កញ្ញា ២០១៧ មកនោះ។

កាលនោះផងដែរ របប ហ៊ុន សែន ក៏បានបង្ក្រាបអង្គការសង្គមស៊ីវិលរបស់អាមេរិកាំង NDI ការបិទអង្គភាពកាសែតឯករាជ្យ រួមទាំង The Cambodia Daily, VOA និង RFA ដែលររប ហ៊ុន សែន នេះ ទទួលការថ្កោលទោសធ្ងន់ធ្ងរ ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ រួមទាំង អឺរ៉ុប និងអាមេរិក។

ទោះបីយ៉ាងណាក្តី សហភាពអឺរ៉ុប អាមេរិក និងប្រទេសលោកសេរីនានា មិនទាន់ទទួលស្គាល់លទ្ធផល នៃការបោះឆ្នោតរបស់របប ហ៊ុន សែន កាលពីខែកក្កដា ២០១៨ នៅឡើយទេ និងថែមដាក់ទណ្ឌកម្ម នៅលើមុខទំនិញខ្លះ នាំទៅអឺរ៉ុប ព្រមទាំងទណ្ឌកម្មលើមន្រ្តីធំៗខ្លះ របស់លោក ហ៊ុន សែន ក្នុងការចេញចូលទឹកដី អាមេរិក។

.

ជនជាតិយួន ភូមិផ្ទះបណ្តែតទឹក កំពង់ឆ្នាំង ត្រឡប់ទៅរស់នៅលើ​ទឹក ទីកន្លែងដើមវិញ

(Source: ideology.news /20-1-2019)
កាលពីខែ មីនា ឆ្នាំ ២០១៨ កន្លងទៅ ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ ឃុំ​ឆ្នុកទ្រូ ស្រុក​បរិបូណ៌ កំពង់ឆ្នាំង ជិត ​២​ ពាន់​គ្រួសារ ក្នុងនោះ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ​មានចំនួន​ ១.១៨០ ​គ្រួសារ និង ​ជនជាតិ​វៀតណាម​មានចំនួន ​៧៨០ ​គ្រួសារ ដែលមួយចំនួនធំ​ បាន​ឡើងមក​រស់នៅ​លើគោក​ តាម​ផែនការ​របស់​ អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​រួចហើយ ។

រហូតមកដល់ ដើមឆ្នាំ ២០១៩ នេះ បើតាមប្រភពពលរដ្ឋ នៅស្រុកបរិបូរណ៍ បានឲ្យដឹងថា ការធ្វើបម្លាស់ទី ផ្ទះបណ្តែតទឹក នៅក្នុងឃុំឆ្នុកទ្រូ មិនបានប្រព្រឹត្តិទៅ តាមការកំណត់របស់អាជ្ញាធរខេត្តឡើយ។ ផ្ទះបណ្តែតទឹកមួយចំនួន មិនបានធ្វើបម្លាស់ទីទេ ដោយមានសមត្ថកិច្ចមួយចំនួនកាង និងមួយចំនួនទៀត ឡើងគោកហើយ ក៏ត្រឡប់ទៅកាន់កន្លែងចាស់វិញ ដោយសារត្រូវដងត្រូវផ្លែគ្នា ជាមួយសមត្ថកិច្ច និងអាជ្ញាធរនៅទីនោះ ។ 

ហើយប្រភពបានឲ្យដឹងបន្តទៀតថា ចំពោះផ្ទះដែលគេសង់ គេសង់រកេតរកូត នៅខាងលើនោះ ផ្ទះមួយចំនួនគ្មានមនុស្សនៅទេ គឺគេសង់ដើម្បីចាប់យកដី តែប៉ុណ្ណោះ ។

មជ្ឈដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង រង់ចាំមើលថា តើផែនការបម្លាស់ទី របស់ផ្ទះបណ្តែតទឹក របស់អាជ្ញាធរខេត្ត នឹងទទួលបានជោគជ័យបែបណា?

ហើយនៅថ្ងៃទី ១៩ មករា ២០១៩ នេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះ អភិបាលស្រុកបរិបូរណ៍ លោក ឃួន សៅរុំ មិនអាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺ បាននោះទេ ៕ (ពីទំព័រ អាឌីអូឡូជី)

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​​ហៅ​ការ​​រំឭក​ខួប ​៤០​ ឆ្នាំ​ នៃទិវា ​៧ ​មករា​ គឺ​ជា​ការ​រំឭក​ដល់​​វៀតណាម ឈ្លានពានកម្ពុជា

(The Cambodia Daily ដោយ តាំង សារ៉ាដា / ០៨ មករា ២០១៩)
ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បាន​ហៅ​ការ​​រំឭក​ខួប ​៤០​ ឆ្នាំ​ នៃ​ថ្ងៃ ​៧ ​មករា​ គឺ​ជា​ការ​រំឭក​ដល់​ប្រទេស​វៀតណាម ​ដែល​បាន​ឈ្លាន​ពាន​ចូល​ក្នុង​ទឹកដី​​កម្ពុជា ​ជាពិសេស​ឈ្លាន​ពាន ​កោះ​ត្រល់ ​បូរណភាព​ទឹកដី​ និង​ការ​ហូរ​ចូល​ជន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​វៀតណាម​ខុស​ច្បាប់​ មក​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ថែម​ទៀត។​

សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​របស់ ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា​ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ៦​ ខែ​មករា​ ​បញ្ជាក់​ថា ​កម្ពុជា​ កំពុង​មាន​វិបត្តិ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ កិច្ចព្រម​ព្រៀង​ទីក្រុងប៉ារីស​ត្រូវ​បាន​រំលោភ​បំពាន​ធ្ងន់ធ្ងរ ការ​រំលាយ​បក្ស​ប្រឆាំង​ និង​ចាប់​ឃុំឃាំង​ លោក​ កឹម សុខា​ មេ​ដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​យ៉ាង​អយុត្តិធម៌។​

ប៉ុន្តែ​របប​លោក ​ហ៊ុន សែន ​បែរ​ជា​រំឭកខួប​៤០​ឆ្នាំរួម​គ្នា​ជាមួយ ​វៀតណាម​នៃ​ថ្ងៃ​ឈ្លានពាន​នេះ​យ៉ាង​សប្បាយ​ ភ្ជាប់​ជាមួយ​គុណ​បំណាច់​ និង​សមិទ្ធ​ផល​នានា​ដែល​វៀតណាម​ ជួយ​លើក​បន្តុប​ក្រុម​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​ថ្មី ​រួមមាន​លោក​ ហេង សំរិន ​និង ហ៊ុន សែន ជាដើម​ ដែល​មាន​ចំណេះ​ដឹង​បន្តិច​បន្តួច ឡើង​កាន់​អំណាច​ រហូត​មក​ទល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ទៅ​វិញ។​

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​ចាត់​ទុក​ថា ​ទិវា​ថ្ងៃ ​៧ ​មករា​ មិនមែន​ជា​ថ្ងៃ​កំណើត​ទី​២ ​ដូច​ការ​អះអាង​របស់​របប​ ហ៊ុន សែន​ និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទេ។ ​ប៉ុន្តែ​ថ្ងៃ​ទី​ ៧ ​មករា ​១៩៧៩ ​គឺថ្ងៃ​ដែល​វៀតណាម​ ចូល​មក​ឈ្លានពាន​ និង​កាន់កាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា ​អស់​រយៈ​ពេល ​១០ ​ឆ្នាំ​ ដោយ​កម្លាំង​យោធា​វៀតណាម ​ដែល​ផ្ទុយ​ពី​ច្បាប់​អន្តរជាតិ។​ លើសពី​នេះ​ វៀតណាម​ បាន​បញ្ជួន​ពលរដ្ឋ​របស់​ខ្លួន​ ឲ្យមក​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ​រាប់​លាននាក់​ ដែល​ជា​និគម​ជន​ជាតិ​វៀតណាម​ខុសច្បាប់​ រហូត​មក​ទល់​បច្ចុប្បន្ន។​

ទោះជា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ ​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​ បាន​ចាត់​ទុក​អ្នក​ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​ថ្ងៃ ​៧ ​មករា ​គឺ​ជាជន​អគតិ។​

ប្រធាន​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​លោក ​ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​ថា​ ថ្ងៃ​៧​មករា​គឺ​ជា​ថ្ងៃ​កំណើត​ទី​២​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ដែល​នេះជា​​សច្ចធម៌​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត ​ហើយ​គ្មាន​ជន​ណា ​ឬ​កម្លាំង​ណា​មក​បំភ្លៃ​ ឬ​បំផ្លាញ​បាន​ឡើយ។​

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បញ្ជាក់​ថា​ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​វៀតណាម​ ត្រួត​ត្រា​ប្រទេស​កម្ពុជា ​១០ ​ឆ្នាំ​ (១៩៧៩-១៩៨៩)​ ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ និង ​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ​នានា ​ចាត់​ទុក​ថា​ វៀតណាម​ ពិត​ជា​បាន​ចូល​ឈ្លាន​ពាន​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ពេល​នោះ​វៀតណាម​ បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​របប​ ហ៊ុន សែន ​បង្កើត​នូវ​សន្ធិ​សញ្ញា​ កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ និង​ឯកសារ​ខុស​ច្បាប់​ជាច្រើន​ ដើម្បី​បំពេញ​មហិច្ឆតា​ឈ្លានពាន​របស់​ខ្លួន​ មកលើ​​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដូចជា​សន្ធិ​សញ្ញា​ព្រំដែន​ទឹក​ ការ​កំណត់​ព្រំដែន​គោក​ជា​ថ្មី ​និង​ ​កោះត្រល់​ រួម​នឹង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ជាច្រើន​ផ្សេង​ទៀត។​

ក្រុម​នេះ​ បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​របប​លោក ​ហ៊ុន សែន ​ត្រូវ​វិល​មក​អនុវត្ត​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ និង​ ដើរ​តាម​គន្លង​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ឡើង​វិញ​ជា​បន្ទាន់​ តាម​រយៈ​ការ​ដោះលែង​លោក ​កឹម សុខា ​ដោយ​គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ​ ផ្តល់​នីតិសម្បទា​ដល់​ គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ និង​ ផ្តល់​សិទ្ធិ​ធ្វើ​នយោបាយ​ដល់​មន្រ្តី​គណបក្ស​នេះ​ចំនួន​ ​១១៨​ រូប ​ឡើង​វិញ​ដោយ​ឥត​លក្ខខណ្ឌ។​

ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ​បាន​ទាម​ទារ​ឲ្យ​របប​លោក ​ហ៊ុន សែន ​លុប​ចោល​សន្ធិ​សញ្ញា​ព្រំដែន​គោក​ ព្រំដែន​ទឹក និង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នានា ​ជាមួយ​វៀតណាម​ ដែល​ផ្ទុយ​ពី​ខ្លឹមសារ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា ​និង ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស​ ឆ្នាំ​១៩៩១​ ហើយ​ត្រូវ​ប្តឹង​សើរ​រើ​ទាមទារ​​ កោះត្រល់​ និង​ទឹកដី​ដែល​បាត់បង់​ មក​ជូន​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​វិញ​ តាម​រយៈ​ហត្ថលេខី​នៃ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស ​និង​ តុលាការ​យុត្តិ​ធម៌​អន្តរជាតិ ​(ICJ)។​

អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​លោក​ កឹម សុខ​ បាន​សរសេរ​នៅ​លើ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​ខ្លួន​ថា​ ថ្ងៃ ​៧ មករា ​ជា​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​មុខ ​២​ ដោយ​ថា​ ជា​ទិវា​ឃាតករ​មុខ​ស្រស់​ នៃ​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​ប្រទេស​វៀតណាម ​ក្រោម​ស្លាក​មុខ​បំភ័ន​ថា ​ជួយ​កម្ពុជា។ ​លោក ​ថា​ ថ្ងៃ​ទី ​៧ ​មករា ​ឆ្នាំ​១៩៧៩​ ត្រូវ​បាន​ប្រជារាស្ត្រ​ខ្មែរ​ភាគ​ច្រើន ​និង​ប្រទេស​លោក​សេរី​ មើល​ឃើញ​ថា​ ជា​ថ្ងៃ​ដែល​កងទ័ព​វៀតណាម​ចំនួន​ប្រមាណ ​២០ ​ម៉ឺន​នាក់​ លើក​មក​លុកលុយ​ឈ្លាន​ពាន​កម្ពុជា៕​

(ខ្លឹមសារ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា)

.

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា៖ ខួប ៤០​ឆ្នាំ ទិវា ៧ មករា នៃរបប ហ៊ុន សែន ជាការរំលឹក​​វៀតណាម ឈ្លានពាន​​កម្ពុជា កោះត្រល់ បូរណភាព​ទឹកដី និងការហូរចូល​យួន​អន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា
ខួប ៤០ឆ្នាំនៃរបប ហ៊ុន សែន ក្នុងទិវាថ្ងៃ ៧ មករា ជាការរំលឹកដល់​វៀតណាម ឈ្លានពានកម្ពុជា កោះត្រល់ បូរណភាពទឹកដី និងការហូរចូលយួនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់

ខណៈកម្ពុជា កំពុងមានវិបត្តិរដ្ឋធម្មនុញ្ញ, កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ត្រូវបានរំលោភបំពានធ្ងន់ធ្ងរ, ការរំលាយបក្សប្រឆាំង និងចាប់ឃុំឃាំងលោក កឹម សុខា ជាមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងយ៉ាងអយុត្តិធម៌ នោះរបប ហ៊ុន សែន បែរជាខិតខំរំលឹកខួប ៤០ ឆ្នាំរួមគ្នាជាមួយ វៀតណាម ហៅថាទិវា ៧ មករា យ៉ាងសប្បាយ ភ្ជាប់ជាមួយគុណបំណាច និងសមិទ្ធផលនានាដែល វៀតណាម ជួយលើកបន្តុបក្រុមខ្មែរក្រហមថ្មី រួមមានលោក ហេង សំរិន និង ហ៊ុន សែន ជាដើម ដែលមានចំណេះដឹងបន្តិចបន្តួច ឡើងកាន់អំណាច រហូតមកទល់សព្វថ្ងៃ។

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា សូមចាត់ទុកថា ទិវា ៧ មករា មិនមែនជាថ្ងៃកំណើតទី២ ដូចការអះអាងរបស់របប ហ៊ុន សែន និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទេ។ ថ្ងៃទី ៧ មករា ១៩៧៩ គឺថ្ងៃដែរវៀតណាម ចូលមកឈ្លានពាន និងកាន់កាប់កម្ពុជា ១០ ឆ្នាំដោយកម្លាំងយោធាវៀតណាម ដែលវាផ្ទុយច្បាប់ និងប្រូតូកូលអន្តរជាតិ។ ជាមួយគ្នានោះ វៀតណាម បានបញ្ជួនពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ឲ្យមករស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា រាប់លាននាក់ ដែលយើងនៅតែចាត់ថា «ជានិគមជនយួនខុសច្បាប់ នៅកម្ពុជា» មកទល់បច្ចុប្បន្ន។ (សូនអាន ច្បាប់ស្តីពីអន្តោប្រវេសន៍ ១៩៩៤ និងសូមអាន ច្បាប់ស្តីពីសញ្ជាតិ ១៩៩៦)

ក្នុងអំឡុងពេលវៀតណាម ត្រួតត្រាប្រទេសកម្ពុជា ១០ឆ្នាំ (១៩៧៩-១៩៨៩) ត្រូវបានអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) និងសហគមន៍អន្តរជាតិនានា ចាត់ទុកថា «វៀតណាម ឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជា» ផងដែរ។ ពេលនោះ វៀតណាម បានបង្ខំឲ្យរបប ហ៊ុន សែន ធ្វើនៅសន្ឋិសញ្ញា កិច្ចព្រមព្រៀង និង ឯកសារខុសច្បាប់ជាច្រើន ដើម្បីបំពេញមហិច្ឆតាឈ្លានពានកម្ពុជា ដូចជាព្រំដែនទឹក, ការកំណត់ព្រំដែនគោកជាថ្មី និងប្រជុំ កោះត្រល់ ផងទៀត។

សន្ធិសញ្ញាស្តីពីមិត្តភាព និងសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា–វៀតណាម ថ្ងៃ ១៨ កម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៧៩ ចុះហត្ថលេខាដោយ លោក ហេង សំរិន និង សារាចរណ៍ណែនាំ ថ្ងៃទី ២៦ កុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៨៦ ចុះហត្ថលេខាដោយលោក ហ៊ុន សែន បានផ្តល់សិទ្ធិ និងជួយការពារពលរដ្ឋវៀតណាមខុសច្បាប់ នៅកម្ពុជា (សូមអានលំអិត សារាចរណ៍​ណែនាំ ហ៊ុន សែន ១៩៨៦) ។ ម៉្ល៉ោះហើយ មេដឹកនាំវៀតណាម រំលឹករបប ហ៊ុន សែន ជាហូរហែរ ឲ្យជួយការពារ និងជួយសម្រួលដល់ «យួនខុសច្បាប់»នៅកម្ពុជាសព្វថ្ងៃ នៅតែបន្តរស់នៅស្រុកខ្មែរ ដោយសេរី និងបង្កផលវិបាកដង្គមខ្មែរផង។

សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនទឹកប្រវត្តិសាស្រ្ត ថ្ងៃទី ៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨២ ដែលចុះហត្ថេលខាដោយលោក ហ៊ុន សែន និង ង្វៀង កូថាច់ បានធ្វើឲ្យ វៀតណាម កាន់កាប់ប្រជុំ កោះត្រល់ មកទល់សព្វថ្ងៃនេះ។ (សូមទាញយកឯកសារ កិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ទឹកប្រវត្តិសាស្រ្ត ១៩៨២ «ដើម» ឬទាញយកឯកសារ កិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ទឹកប្រវត្តិសាស្រ្ត ១៩៨២ «ចម្លង»)។

សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនគោក រវាកម្ពុជា–វៀតណាម ឆ្នាំ១៩៨៣, ឆ្នាំ១៩៨៥ និងឆ្នាំ ២០០៥ ដែលធ្វើឡើងដោយលោក ហ៊ុន សែន និង វៀតណាម សុទ្ធតែធ្វើឲ្យកម្ពុជា បាត់បង់បូរណភាពទឹកដី ទៅខាងវៀតណាម។ ជាក់ស្តែង តាំងពីពេលប្រទេសទាំង ២ បោះបង្គោលកំណត់ព្រំដែនថ្មី (ពីឆ្នាំ ២០០៦-បច្ចុ្បន្ន) បានធ្វើឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរ តាមបណ្តោយព្រំដែន បាត់បង់ដីស្រែចំការរបស់ខ្លួន សូម្បីតែភូមិកំណើតរបស់លោក ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា នៃរបប ហ៊ុន សែន នៅស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ត្រូវបានដោះដូរ ឲ្យទៅវៀតណាម ដោយយកដីធ្លីអ្នកភូមិខ្មែរ ២ ទៀត នៅស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ទៅដោះដូរ ឬហៅថា «យកភូមិខ្មែរ ដោះដូរទៅឲ្យយួន»។

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលម្ពុជា សូមទទូចអំពាវនាវឲ្យរបប ហ៊ុន សែន ត្រូវវិលមកអនុវត្តរដ្ឋធម្មនុញ្ញា និងដើរតាមគន្លងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញជាបន្ទាន់ ដោយ៖

1. ត្រូវដោះលែង លោក កឹម សុខា ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ និងផ្តល់នីតិសម្បទាដល់ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ហើយនិងមន្រ្តីគណបក្សនេះ ១១៨ រូបឡើងវិញដោយឥតលក្ខខណ្ឌ។
2. ត្រូវលុបចោសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនគោក ព្រំដែនទឹក និងកិច្ចព្រមព្រៀងនានា ជាមួយ វៀតណាម ដែលផ្លុយពីខ្លឹមសាររដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា និងកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីស ១៩៩១។ 
3. ត្រូវប្តឹងសើរើទាមទារ កោះត្រល់ និងទឹកដីដែលបាត់បង់ មកជូនពលរដ្ឋកម្ពុជាវិញ តាមរយៈម្ចាស់ហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីស និង តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ)។

ម៉ែន ណាត
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា 
(ប្រទេស ន័រវេស៍ ថ្ងៃទី ៦ មករា ២០១៩)

សមាគមនិស្សិតបញ្ញវន្តថា កម្ពុជា​​បាត់​ដី​រាប់​រយ​ហិកតារ ​នៅតំបន់ចំពុះទា ​ខេត្តស្វាយរៀង ទៅ​វៀតណាម​

(ដោយ វិទ្យុអាស៊ីសេរី / ២៦ ធ្នូ ២០១៨)
ក្រុម​យុវជន​ចេញ​របាយការណ៍​ស្រាវជ្រាវ​មួយ ​បង្ហាញ​ថា កម្ពុជា បាន​បាត់បង់​ដី​រាប់​រយ​ហិកតារ ទៅ​ប្រទេស​វៀតណាម ចាប់ពី​ចន្លោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ ១៩៤ ដល់​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ ​១៩៩ ស្ថិត ក្នុង​ស្រុក​ចន្ទ្រា ខេត្ត​ស្វាយរៀង។ ការ​រក​ឃើញ​នេះ បន្ទាប់ពី​ពួកគេ​បាន​ចុះទៅ​ស្រាវជ្រាវ​ដោយ​ផ្ទាល់​ ក្នុង​យុទ្ធនាការ “១០០​រាត្រី​” បន្ត​ពី​បណ្ឌិត កែម ឡី អ្នកវិភាគ និង​អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ការ​អភិវឌ្ឍ សង្គម ដែល​ត្រូវ​ឃាតក​បាញ់សម្លាប់។ រីឯ​មន្ត្រី​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ច្រានចោល​របាយការណ៍​នេះ​ថា ជា​របាយការណ៍​មិន​ត្រឹមត្រូវ។

របាយការណ៍​បឋម​ក្នុង​រាត្រី​៣៩ របស់​សមាគម​សម្ព័ន្ធ​និស្សិត​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ​ចំនួន ៩​ ទំព័រ បាន​ដាក់​ចំណងជើង​ថា “​ការបាត់បង់​ដី​នៅ​ព្រំដែន​ច្រមុះ​ជ្រូក ឬ​ចំពុះទា ទៅ​វៀតណាម​រាប់រយ​ហិកតារ”។ ព្រំដែន​ចំពុះទា​នេះ ស្ថិតនៅ​ចន្លោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ​១៩៤ ដល់​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ​១៩៩ ក្នុង ឃុំ​ចន្ទ្រា ស្រុក​ចន្ទ្រា ខេត្ត​ស្វាយរៀង ជាប់​ជាមួយ​ស្រុក​មុខវ៉ា ខេត្ត​ឡុងអាន ប្រទេស​វៀតណាម ដែល​ក្រុម​យុវជន បាន​ចុះ​ស្រាវជ្រាវ​ដោយ​ផ្ទាល់ រយៈពេល ៣​ថ្ងៃ ដែល​ទើប​ចេញផ្សាយ នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៣ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៨ ។

របាយការណ៍​បង្ហាញ​ថា មាន​ហេតុផល​ចំនួន ៥​ចំណុច ​ដែល​សំអាង​ថា កម្ពុជា បាត់បង់​ដី​រាប់រយ​ហិកតារ ទៅ​វៀតណាម គឺ៖
– ចំណុចទី​១ ការ​បោះ​បង្គោល​ថ្មី​កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០០៩ ចំនួន​ ៦ ​បង្គោល​​គឺ​បង្គោល​លេខ ១៩៤, ១៩៥, ១៩៦, ១៩៧, ១៩៨ និង​បង្គោល​លេខ​ ១៩៩ បាន​បោះ​បង្ខិត​ចូល​ទឹកដី​កម្ពុជា ​ឆ្ងាយ​ពី​បង្គោល​ចាស់ ដែល​សល់​ពី​សម័យ​បារាំង គឺ បង្គោល​លេខ ​១៣៥, ១៣៦, ១៣៧, ១៣៨, ១៣៩ និង​បង្គោល​លេខ ​១៤០។ ជាក់ស្តែង បង្គោល​ថ្មី​ ១៩៩ បោះ​ឆ្ងាយ​ពី​បង្គោល​ចាស់​ ជាង​ ២ ​គីឡូម៉ែត្រ។
– ចំណុច​ទី​២ របាយការណ៍ បង្ហាញ​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ម្ចាស់​ដី​នៅ​ជាប់​ព្រំដែន បាន​បាត់បង់​ដីស្រែ​ចម្ការ​របស់​ខ្លួន​ជា​បន្តបន្ទាប់​ ក្រោយពី​វៀតណាម ធ្វើ​ផ្លូវ​ក្រវាត់​ព្រំដែន កាលពី​ឆ្នាំ ​២០១៥ ដោយ​គ្មាន​ដំណោះស្រាយ ​និង​យកចិត្តទុកដាក់ ពី​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​នោះ​ទេ។
– ចំណុច​ទី​៣ រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម បាន​រៀបចំ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឈ្លានពាន​កម្ពុជា​ជា​បន្តបន្ទាប់ តាមរយៈ បញ្ជូន​ចារកម្ម ឲ្យ​ស៊ើបការ​តាម​ភូមិ​-​ឃុំ​ខ្មែរ និង​បន្ទាប់មក​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម បាន​បន្លំ​យក​ដី​ខ្មែរ តាម​ខ្សែបន្ទាត់​ព្រំដែន​ធ្វើជា​ដី​សង្គមកិច្ច​ ចែក​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​វៀតណាម​ក្រីក្រ​ មកពី​ខេត្ត​ឆ្ងាយៗ​រស់នៅ ហើយ​រដ្ឋ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​គ្រប់​បែបយ៉ាង​ ដូចជា​ធ្វើ​ផ្ទះ ធ្វើ​ផ្លូវ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ទីផ្សារ និង​ផ្ដល់ ប្រាក់កម្ចី​យក​ទៅ​រកស៊ី​ ដោយ​មិន​គិត​ការ​ប្រាក់​ជាដើម។
– ចំណុច​ទី​៤ ក្រោយ​ពី​ផ្ទុះ​រឿង​វៀតណាម​យក ដី​ខ្មែរ​នោះ​អាជ្ញាធរ​ខ្មែរ និង​វៀតណាម បាន​រារាំង​មិន​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ អ្នកសារព័ត៌មាន សង្គម​ស៊ីវិល និង​បក្ស​ប្រឆាំង​ចូល​ទៅ​ពិនិត្យ​តំបន់​ព្រំដែន​ជាក់ស្ដែង​នោះ​ទេ។
– ចំណុច​ទី​៥ ទោះបីជា​តំបន់​ព្រំដែន ចំពុះទា​នោះ ជា​ភូមិសាស្ត្រ​លិច​ទឹក​ក្ដី ក៏​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម ខិតខំ​អភិវឌ្ឍន៍​តំបន់​នោះ​យ៉ាង​លឿន ដូចជា​កសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និង​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​ធារាសាស្ត្រ ដើម្បី​ជួយ​សម្រួល​ការ​រស់នៅ​របស់ ប្រជាពលរដ្ឋ​គេ​ថែម​ទៀត​ផង ដែល​ខុស​ឆ្ងាយ​ពី​កម្ពុជា​ដែល​គ្មាន​ការអភិវឌ្ឍន៍​នៅ​តាម​ព្រំដែន និង ទុក​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឲ្យ​រស់នៅ​វេទនា​និង​ឯកោ​បំផុត​ជាដើម។

ប្រធាន​សមាគម​សម្ព័ន្ធ​និស្សិត​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ លោក មួង សូនី លើក​ឡើង​ថា ផ្អែកលើ​ហេតុផល​​ទាំង ៥ ​ចំណុច​ខាងលើ​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគេ​ហ៊ាន​សន្និដ្ឋាន​ថា កម្ពុជា ពិតជា​បាត់បង់​ទឹកដី​រាប់​រយ​ហិកតារ ​ទៅ​ភាគី​វៀតណាម។ លោក​បញ្ជាក់​ថា ក្នុង​ការ​ចុះ​ស្រាវជ្រាវ​នោះ លោក​បាន​ជួប​សម្ភាសន៍​ផ្ទាល់ ​ជាមួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ពលរដ្ឋ​វៀតណាម និង​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន ដោយ​បាន​ថត​ជា​វីដេអូ​ទុកជា​ឯកសារ ទៀត​ផង។៖ «ពេល​ដែល​វៀតណាម​ ចាក់​ដី​ធ្វើ​ផ្លូវ​ឈ្លានពាន​យក​ដី​ខ្មែរ​រាប់រយ​ហិកតារ​ថែមទៀត​នោះ គឺ​យើង​ឃើញ​ថា អាជ្ញាធរ​ជាតិ​ មក​គណៈកម្មការ​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន បាន​ចុះទៅ​ពិនិត្យ​ដោះស្រាយ​ដែរ ប៉ុន្តែ​ពលរដ្ឋ​អះអាង​ថា ដោះស្រាយ​មិនបាន​ជោគជ័យ​ ហើយ​គេ​នៅតែ​យក​ដី​យើង​ បាន​ដដែល​។ បន្ទាប់​មក​ទៀត​ផ្លូវ​នោះ បាន​ធ្វើ​រួចហើយ​ដោយ​គ្មាន​ការ​តវ៉ា​ពី​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​ទៀត​ទេ ហើយ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ដែល​ខ្លះ​បាត់បង់​ដី ១០​ហិកតារ ហើយ​ខ្លះ​មាន​ដី​ដែរ តែ​ដី​នោះ​ក្លាយ​ជា​តំបន់​ស​ដូច្នេះ​ពលរដ្ឋ​អត់​ហ៊ាន​តវ៉ា​អី​ទាំងអស់​ដោយសារ​មាន​ការ​គាប់​សង្កត់»។

អាស៊ីសេរី បាន​ព្យាយាម​ទាក់ទង​ទៅ​អភិបាលខេត្ត​ស្វាយរៀង លោក ម៉ែន វិបុល ជាច្រើន​លើក នៅ ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​ធ្នូ តែ​លោក​ពុំ​ទទួល​ទូរស័ព្ទ។

រីឯ​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ព្រំដែន លោក វ៉ា គឹមហុង លើកឡើង​ថា លោក​ មិនឈឺក្បាល​ ជាមួយ​របាយការណ៍​ស្រាវជ្រាវ​របស់​យុវជន ១០០​រាត្រី​ទាំងនេះ​ទេ ហើយ​លោក​ និយាយ បែប​ព្រមាន​ថា បើ​មិន​ដឹង​ច្បាស់ កុំ​ចេះ​តែ​ធ្វើ​ការចោទប្រកាន់​ផ្ដេសផ្ដាស។ លោក វ៉ា គឹមហុង បញ្ជាក់​ថា ទឹកដី​ខ្មែរ​នៅ​ចំណុច​ចំពុះទា​នោះ គឺ​គ្មាន​ការបាត់បង់​នោះ​ទេ គឺ​លោក​ ជា​អ្នក​ចរចា​ជាមួយ​វៀតណាម​កន្លងមក ដើម្បី​រក្សា​នៅ​ដដែល ​ដូច​ផែនទី​ផ្លូវការ​ខ្នាត​មួយ​លើ​១​រយ​ពាន់ (១/១០០.០០០)៖ «ខ្ញុំ​គ្រាន់តែ​បញ្ជាក់​ថា កន្លែង​ហ្នឹង​ហ្អា បើ​មិន​ដឹង​រឿង​ទេ កុំ​ចេះតែ​ចោទ​អញ្ចេះ​ចោទ​អញ្ចុះ កន្លែង​នោះ​គឺជា​ចំពុះទា។ ចំពុះទា​នេះ គឺ​យើង​វាស់​តាម​រាងរៅ​ចំពុះទា តាំងពី​ជំនាន់​បារាំង មកដល់​យើង​ចរចា​សព្វថ្ងៃ ​បោះ​បង្គោល​ក៏​នៅ​រក្សា គឺ​វាង​ចំពុះទា​ដដែល ដូច្នេះ​លោកអ្នក​ថា ឲ្យ​ប្រាកដប្រជា កុំ​ចេះតែ​ចោទ​ផ្ដេសផ្ដាស។ ខ្ញុំ​គ្រាន់តែ​ប្រាប់​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ បាទ»។

លោក មួង សូនី យល់ថា របប​ក្រុងភ្នំពេញ តែងតែ​អួតអាង​ថា ខ្លួនឯង​បាន​អនុវត្ត​ត្រឹម​ត្រូវជា​រៀងរហូត និង​ពុំ​ទទួលយក​មតិយោបល់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បី​រក​ដំណោះស្រាយ​ឲ្យ​ល្អ​ឡើងវិញ​នោះ​ទេ៖ «ខ្ញុំ​ប្រាប់​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល និង​បងប្អូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឲ្យ​គាត់​ដឹង​លឺជា​ព័ត៌មាន ហើយ​បើ​គាត់​ថា មិន​បាត់​ទេ គឺជា​រឿង​របស់​គាត់។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​សូម​សំណូមពរ​មួយ​ទៀត​ថា សូម​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល បង្ហាញ​ព័ត៌មាន​ជា​សាធារណៈ​ថា កម្ពុជា មិនបាន​បាត់បង់​ដី​មែន ហើយ​មាន​មូលហេតុ​អី។ សូម​បញ្ជាក់​ដោយ​ត្រឹមត្រូវ​។​មួយទៀត សូម​សំណូមពរ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ជួយ អភិវឌ្ឍ​ព្រំដែន​ឲ្យ​បាន​លឿន ហើយ​យើង​ក៏​អ៊ីចឹង​​ដឹង​ថា ការ​អភិវឌ្ឍ​នោះ ប្រើ​ពេល​យូរ​ប៉ុណ្ណា ទំហំ​ប៉ុណ្ណា និង​ប្រើ​សាច់ប្រាក់​ប៉ុណ្ណា ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ»។

អាស៊ីសេរី មិន​អាច​សុំ​ការ​ឆ្លើយតប​បន្ថែម​ពី​ប្រធាន​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​កិច្ចការ​ព្រំដែន​នៃ ​រាជបណ្ឌិត្យសភា​កម្ពុជា បណ្ឌិត សុខ ទូច នោះ​ទេ ដោយ​ទូរស័ព្ទ​របស់​លោក ​មិន​អាច​ទាក់ទង​បាន។

មន្ត្រី​សម្របសម្រួល​អង្គការ​លី​កាដូ ខេត្ត​ស្វាយរៀង លោក នុត បូពិណ្ណារ័ត្ន មាន​ប្រសាសន៍​ថា វៀតណាម​ ពិតជា​បាន​ធ្វើ​ផ្លូវ​ក្រវាត់​ព្រំដែន​ទាំង​យប់​ទាំង​ថ្ងៃ​យ៉ាង​តក់ក្រហល់​មែន កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០១៥ នៅ​ចំណុច​ចំពុះទា។ លោក​បន្ត​ថា កាលណោះ ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ជាពិសេស​គណបក្ស​ប្រឆាំង និង​អាជ្ញាធរ​ខ្មែរ ក៏បាន​តវ៉ា​ជាមួយ​វៀតណាម​ដែរ ដើម្បី​រក​ដំណោះស្រាយ​រួម ប៉ុន្តែ​ដោយសារ​កម្ពុជា​ជួបប្រទះ​បញ្ហា​នយោបាយ​ក្នុងស្រុក​ជា​ហូរហែ និង​ដោយសារ​មានការ​ព្រមាន​ពី​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​មិន​ឲ្យ​និយាយ​អំពី​បញ្ហា​ព្រំដែន​នោះ ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ភ្លេច​អំពី​រឿងរ៉ាវ​ចម្រូងចម្រាស នៅ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន​ជាមួយ​វៀតណាម​រហូត​មក។ លោក​បន្ថែម​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទូទៅ សុទ្ធតែ​ដឹង​ថា កម្ពុជា​បាត់បង់​ទឹកដី​ទៅ​វៀតណាម និង​ដឹង​ថា ភាគី​ខាង​ណា​ខាត ខាង​ណា​ចំណេញ​ពេល​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ម្ដងៗ ប៉ុន្តែ​ថា​តើ អាជ្ញាធរ​ជំនាញ​របស់​របប​ក្រុងភ្នំពេញ មាន​ឆន្ទៈ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ព្រំ​ដែរ​ដែរ​ឬ​ទេ៖ «គាត់​ជា​យុវជន​របស់​ខ្មែរ នៅ​ពេល​គាត់​រាយការណ៍​មក​អ៊ីចឹង គឺ​ក្នុងនាម​ជា​រដ្ឋាភិបាល កុំអាល​បដិសេធ កុំ​ឲ្យ​អាល​អី​គាត់ យើង​ទទួល​ព័ត៌មាន​ហើយ យើង​ឲ្យ​គណៈកម្មការ​ចុះទៅ​ពិនិត្យ​មើល​ថា តើ​ដូច​អ្វី​ដែល​យុវជន​រាយការណ៍​ដែរ​ឬ​អត់ ហើយ​បើ​សិន​ដូច​មែន គឺ​ត្រូវ​រក​ដំណោះស្រាយ ជាមួយ​វៀតណាម​ទៅ ។ បើ​មិន​ដូច​ទេ​ក៏​ហើយ​ទេ ព្រោះ​វា​គឺជា​ព័ត៌មាន​តើ ឬក៏​ជូន​ព័ត៌មាន​ទៅ​ឲ្យ​គាត់​វិញ​ថា អូន​ឯង ច្រឡំ​ហើយ ឬ​អញ្ចេះៗ ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នករាយការណ៍​មក​នោះ គេ​អស់ចិត្ត»។

កន្លងទៅ​ភាគី​វៀតណាម បាន​សាងសង់​ប៉ុស្តិ៍ និង​ជីក​ស្រះ​លើ​តំបន់​ហាមឃាត់ ឬ​ហៅថា​តំបន់​ស និង​កសាង​ផ្លូវ​តាម​ខ្សែក្រវាត់​ព្រំដែន​ជាដើម ដោយ​មិន​អើពើ​ទៅ​នឹង​កំណត់​ទូត​របស់​កម្ពុជា ម្ដង​ហើយ​ម្ដងទៀត​នោះ​ទេ។ មក​ដល់​ពេល​នេះ ផែនការ​របស់​វៀតណាម​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ដោយ​ជោគជ័យ។ ភាគី​កម្ពុជា និង​វៀតណាម បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៩៥ ដោយ​បាន​ឯកភាព​ថា ភាគី​ទាំងពីរ​ត្រូវ​រក្សា​ស្ថានភាព​ដដែល​នៅ​តាម​ព្រំដែន ដោយ​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ ឬ​សាងសង់​អ្វី​ដែល​ថ្មី​ឡើយ។

ក្រុម​យុវជន​១០០​រាត្រី ស្នើ​ឲ្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ផ្ដល់​សេរីភាព និង​លើកទឹកចិត្ត​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ និង យុវជន ចូលរួម​ការពារ​ព្រំដែន​ទាំងអស់​គ្នា បញ្ឈប់​ការ​គំរាមកំហែង និង​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ផ្សេងៗ និង​ជួយ​ពន្លឿន​ការអភិវឌ្ឍន៍​នៅ​តាម​បណ្ដោយ​ព្រំដែន​ឲ្យ​ឆាប់​រហ័ស​ដូច​ភាគី​វៀតណាម ដើម្បី​លើក ទឹកចិត្ត​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅ​តាម​ខ្សែ​ក្រវាត់​ព្រំដែន​ឲ្យ​បាន​ច្រើន។ លើស​ពី​នេះ លោក​ក៏​ចង់​ឃើញ របប​ក្រុងភ្នំពេញ​បង្កើត​ក្រុមការងារ​មួយ​ដែល​មាន​ជំនាញ​ច្បាស់លាស់ ជាង​ក្រុមការងារ​លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច ដើម្បី​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​បញ្ហា​ព្រំដែន​កម្ពុជា​ទាំងអស់ រួចហើយ​ចងក្រង​ជា​ឯកសារ ដាក់ពាក្យ បណ្ដឹង​ទៅ​តុលាការអន្តរជាតិ​ទីក្រុង​ឡាអេ ដើម្បី​ទាមទារ​ទឹកដី​កម្ពុជា​ដែល​បាត់បង់​នោះ​មក​វិញ៕

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំ​មើល​កម្ពុជា លោក រ៉ុង ឈុន ​បារម្ភ​អំពី​លំហូរ​ជន​ជាតិ​ចិន ​ក្នុង​រយៈ​ពេល ​២ ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​

(RFI ដោយ អេង គីមហុង / 26-12-2018)
«២​ ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ជន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​ចិន ​បាន​ហូរ​ចូល​មក​កម្ពុជា​យ៉ាង​កំហុក ហើយអាជ្ញាធរ ​ពុំ​មាន​វិធាន​ការ​ច្បាស់​លាស់ ​ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ឡើយ» ។ នេះ​គឺ​ជាក្ដី​​បារម្ភ​របស់ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើ​លក​ម្ពុជា តាមរយៈ​សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​ ចុះ​ថ្ងៃ​ពុធ​ ទី ២៦ ​ធ្នូ ២០១៨ ​នេះ​។ បន្ថែម​ពី​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ស្ថាប័ន​ឃ្លាំ​មើល​មួយ​នេះ​ និយាយ​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ អាច​នឹង​ក្លាយ​ជា​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ នៅ​លើ​ទឹក​ដី​ខ្លួន បើ​ពុំ​មាន​ការ​ទប់​ស្កាត់​ ឲ្យ​ទាន់​ពេល​វេលា​។ ប៉ុន្តែ​យ៉ាង​ណា​មិញ នៅ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ដដែល​នេះ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ចេញ​មក​បដិសេធ ​នឹង​ការ​លើក​ឡើង​ទាំង​នេះ​។ 

ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំ​មើល​កម្ពុជា​ បាន​បរិហា​ថា បច្ចុប្បន្ន​កំណើន​ជន​ជាតិ​ចិន​ មាន​ចំនួន​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើង ​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខេត្ត​ក្រុង​មួយ​ចំនួន​ គ្មាន​សណ្ដាប់​ធ្នាប់​ និង​បង្ក​អន្តិសុខ​។ ជាក់​ស្ដែង​ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ បាន​បង្ក​ភាព​ភ័យ​ខ្លាច ​ដល់​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​បរទេស ​និង​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ស្រុក​ ដែល​ទៅ​លេង​កំសាន្ត​ នៅ​ខេត្ត​មួយ​នេះ​។ ក្រៅ​ពី​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ​ លំហូរ​ជន​ជាតិ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ដល់​ខេត្ត​ កោះកុង កំពត ស្វាយរៀង ជា​ដើម​។

តាម​រយៈ​ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​នេះ ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំ​មើល​កម្ពុជា​ ថាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ​អាច​នឹង​ក្លាយ​ជា​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ នៅ​លើ​ទឹក​ដី​ខ្លួន បើ​ពុំ​មាន​ការ​ទប់​ស្កាត់​អន្តោប្រវេសន៍​ចិន​ ឲ្យ​ទាន់​ពេល​វេលា​។

លោក រ៉ុង​ ឈុន តំណាង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើ​លក​ម្ពុជា បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា ការ​លើក​ឡើង​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើ​លក​ម្ពុជា​ មិន​មែន​ជា​ការ​រើស​អើង​ពូជសាសន៍​ឡើយ​ តែ​ចង់​ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋា​ភិបាល ​មាន​វិធាការ​ទប់​ស្កាត់​ ចំពោះ​លំហូរ​ជន​អ​ន្តោ​​ប្រវេសន៍​ចិន ​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​លាស់​។ លោក​បន្ថែម​ថា ដោយ​សារ​តែ​ការ​គ្រប់​គ្រង ​ពុំ​មាន​ភាព​ច្បាស់​លាស់​ វត្តមាន​ជន​ជាតិ​ចិន​ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​មុខ​របរ ​និង​ការងារ​របស់​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​។

លោក រ៉ុង ឈុន​ រំពឹង​ថា កង្វល់​ និង​សំណើរ​របស់​ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃ្លាំ​មើល​កម្ពុជា ​ទទួល​បាន​ការ​ឆ្លើយ​តប​វិជ្ជមាន ​ពី​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​។

លោក ខៀវ សុភ័គ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ឲ្យ​ដឹង​ថា កង្វល់​បែប​ណា​ ក៏​អាជ្ញាធរ​ទទួល​យក​មក​ដោះ​ស្រាយ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ដែរ​។ ជាក់​ស្ដែង​បញ្ហា​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ ថ្នាក់​ជាតិ​ បាន​បញ្ជូន​ក្រុម​ការងារ ​ទៅ​ដោះ​ស្រាយ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​។ បន្ថែម​លើ​នេះ​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ដដែល​ ស្នើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ជឿ​ជាក់​លើ​រដ្ឋា​ភិបាល ​ក្នុង​បញ្ហា​លំហូរ​ជន​ជាតិ​ចិន​។

ជា​ការ​កត់​សម្គាល់ ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​ទៅ​លើ​លំហូរ​ជន​ជាតិ​ចិន នៅ​កម្ពុជា ​តែង​តែ​កើត​មាន​ឡើង​ជា​រឿយៗ​។ វិធាន​ការ​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល ​តែង​តែ​កើត​មាន​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ដែរ ប៉ុន្តែ​រលក​រិះគន់​ និង​ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​វត្តមាន ​ចិន ​នៅ​កម្ពុជា ​នៅ​តែ​កើត​ឡើង​។ តួលេខ​ដោយ​ឡែក​ស្ដី​ពី​កំណើន​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​ ចិន ​មក​ទស្សនា​កម្ពុជា ​មាន​ជិត ​២ លាន​នាក់​ ក្នុង​ឆ្នាំ ​២០១៨ ​នេះ ៕

.

« Older Entries