VOD Khmer /ដោយលោក ញឹម សុខន
19-5-1016

នៅ​​គ្រា​​ដែល​​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បង្ហាញ​​ជំហរ​​ចរចា​​​ទ្វេ​​ភាគី​​ជាមួយ​​ថៃ ​​រឿង​​ព្រំដែន​​គោក​ ដោយ​បញ្ជាក់​ជំហរ​ទោះ​មាន​​សង្ឃឹម​ត្រឹម​ ១ភាគ​រយ (១%) ​ក៏​ដោយ​នោះ ​​ថៃ​​បន្ត​ពង្រីក​ការ​ឈ្លាន​ពាន​ទឹក​ដី​ខ្មែរ រហូត​ចូល​ដល់​គ្រប់​តំបន់​ភ្នំ​ព្រឹក ខេត្ត​បាត់​ដំបង និង​ពង្រីក​ទីតាំង​ថ្មីៗ​មួយ​ចំនួន​ទៀត ទាំង​គ្មាន​ការ​រារាំង​ពី​ក្រសួង​ការ​ពារ​ជាតិ​កម្ពុជា។

ថៃបានពង្រីកការ​កាន់កាប់ទឹកដីខ្មែរដោយខុសច្បាប់ នៅទី​តាំង​ជាង​ ៧០​ទីតាំង តាម​បណ្តា​ខេត្ត​ជាប់​ព្រំដែន ត្រឹម​រយៈ​ពេល​ជាង​៤ ខែ​មក​នេះ ចាប់​តាំង​ពី​មាន​បទ​ឈប់​បាញ់​ជាមួយ​កម្ពុជា ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២៧ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៥​ មក។ នេះ​បើ​តាម​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​ព្រំដែន​ ដែល​មិន​នៅ​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិ​បាល​របស់​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត

​មន្ត្រី​គណបក្ស​ប្រឆាំង ​លោក អ៊ុំ សំអាន ប្រាប់​វីអូឌី​​ថា នៅ​​​ថ្ងៃ​​ទី​១៩ ខែ​ឧសភា នេះ យោធា​​​ថៃ​​បាន​​ពង្រីក​ការ​ឈ្លាន​ពាន​​​បន្ថែម​​ទៀត ដូច​ជា ការ​ជីក​ប្រឡាយ ​និង​រាយ​​បន្លា​​លួស​​នៅ​​ស្រុក​​​ភ្នំ​ព្រឹក ខេត្ត​​បាត់​ដំបង និង​​លួច​​រំកិល​​បង្គោល​​ព្រំដែន​​​លេខ​២ នៅ​ច្រក​​តាកាប (ឬ​ច្រក​តាខ្មៅ) នៃ​ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ ដែល​​នៅ​​ចន្លោះ​ប្រាសាទ​តាក្របី និង​​ប្រាសាទ​​​តាមាន់។ លោក​​បន្ត​​ថា ភាគី​កម្ពុជា​​មិន​ហ៊ាន​ហាម​ឃាត់​យោធា​ថៃ​នោះ ប៉ុន្តែ​បែរ​ជា​យោធា​ថៃ​​​ចោទ​ថា កម្ពុជា​​លួច​រំកិល​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ​២ ដែល​បោះ​ក្នុង​​សម័យ​បារាំង ​ចន្លោះ​​ឆ្នាំ១៩១៩ និង​ឆ្នាំ​១៩២០ ​នេះ​ទៅ​វិញ។

អ្នក​ជំនាញ​កិច្ចការ​ព្រំដែន​រូប​នេះ ​អះអាង​ថា ក្ដី​សង្ឃឹម​របស់​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត លើ​ការ​ចរចា​ជាមួយ​ថៃ​នឹង​បរា​ជ័យ។

​លោក អ៊ុំ សំអាន និយាយថា៖ «ព្រោះ​ធម្មតា ចោរលួច​របស់​របស់​យើង ដូចជា​លួច​ម៉ូតូ លួច​ឡាន​អី យើង​ទៅ​ចរចា​ជាមួយ​​ចោរ អត់​ប្ដឹង​ទៅ​ប៉ូលិស អត់​ប្ដឹង​ទៅ​តុលាការ ប្រាកដជា​ចោរ​មិន​ឲ្យ​របស់​ហ្នឹង​មកវិញ​ទេ តាមរយៈ​ការចរចា​។ ទាល់តែ​យើង​ប្ដឹង​​ទៅ​ប៉ូលិស ទៅ​ប្ដឹង​ទៅ​តុលាការ​។ ដូចគ្នា​អញ្ចឹង​ដែរ នៅពេល​ដែល​លោក ហ៊ុន ម៉ា​ណែ​ត គាត់​ចង់​ចរចា​បញ្ហា​ទឹកដី​ខ្មែរ​យើង​ជាមួយ​ថៃ ដោយ​ទ្វេភាគី​ហ្នឹង ហើយ​ថៃ​គ្រប់គ្រង​ទឹកដី​ខ្មែរ​យើង រហូតដល់ ៦២ ទីតាំង បើ​គិត​មុន​សង្គ្រាម រហូតដល់ ៧២ ទីតាំង​ហ្នឹង ថៃ​នឹង​មិន​ប្រគល់​មក​ឲ្យ​យើង​នោះ​ទេ។ ដូច្នេះ​ជម្រើស​មានតែ​ប្ដឹង​ទៅកាន់​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ ICJ តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ ICC ហើយ​និង​សហប្រធាន​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ឆ្នាំ​១៩៩១»។

វីអូឌី ​ពុំ​អាច​សុំ​ការ​បញ្ជាក់​រឿង​នេះ ​ពី​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការពារជាតិ អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បាន​ទេ​ នៅ​​ថ្ងៃទី១៩ ខែ​ឧសភា នេះ ខណៈ​​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល ​លោក ប៉ែន បូណា ក៏​ពុំ​បាន​លើកឡើង​ករណី​យោធា​ថៃ​ ពង្រីក​​ឈ្លានពាន​ដល់​​ស្រុក​​ភ្នំព្រឹក និង​​រំកិល​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ​២ នៅ​ច្រក​តាកាប​ នោះ​ដែរ។

ប៉ុន្តែលោកនិយាយនៅថ្ងៃទី១៩ ​ខែ​ឧសភានេះថា កម្ពុជានៅប្រកាន់ជំហរយ៉ាង​ម៉ឹង​ម៉ាត់ លើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែល​កម្ពុជា-​ថៃ ដែលបន្សល់​ទុកតាំងពីសម័យបារាំង។

លោកថា៖ «កម្ពុជាគោរពអនុសញ្ញា​ សន្ធិ​សញ្ញា​បារាំង​សៀម ផែន​ទី និង​កំណត់​ហេតុ​បោះប​ង្គោល​ព្រំដែន​របស់​គណៈ​កម្ម​ការ​ព្រំដែន​ឥណ្ឌូ​ចិន​-សៀម ព្រម​ទាំង​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ និង​ឯកសារ​ពាក់​ព័ន្ធ​នានា ដែល​ភាគីទាំ​ង​ពីរ​បាន​ឯកភាព​​​គ្នា​នាពេ​ល​កន្លង​មក​។ កម្ពុជា​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ជា​ដាច់​ខាត​ កា​រ​កែ​ប្រែ​ខ្សែ​ព្រំដែន​ណាមួយ​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​​ការ​​ប្រើ​​ប្រាស់​​កម្លាំង»។

ជុំវិញ​ករណី​នេះ​ដែរ អ្នកឃ្លាំមើល ​យល់​ឃើញ​មិន​ខុស​ពី​​មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំង​​នោះ​ទេ ខណៈ​ពួកគេ​បង្ហាញ​ក្ដី​បារម្ភ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ពី​ជោគ​​វាសនា​របស់​កម្ពុជា​ ​ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​ក្រុម​គ្រួសារ​លោក ហ៊ុន សែន

ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត ប្រាប់​វីអូឌី​នៅ​ថ្ងៃទី១៩ ខែ​ឧសភា ដោយ​លោក​សង្ស័យ​ថា រដ្ឋាភិ​បាល​​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មាន​រឿង​ជាប់​ជំពាក់​​ថៃ​ច្រើន​ណាស់ ទើប​មិន​ព្រម​ដាក់​ពាក្យ​ប្ដឹង​ថៃ​ ទៅ​តុលាការ​អន្តរជាតិ ជិត​ ១​ឆ្នាំ​មក ទោះ​ទឹក​ដី​ជា​ច្រើន​កន្លែង​ ត្រូវ​បាន​ថៃ​ឈ្លានពាន និង​កាន់កាប់​ចូល​ជ្រៅ​ដោយ​ខុស​ច្បាប់ ដោយ​គ្មាន​ការ​រារាំង។ អ្វី​ដែល​លោក​សង្ស័យ ព្រោះ​សូម្បី​សភា​ជាន់ខ្ពស់ ​បាន​សម្រេចជា​​ឯកភាព ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដាក់​ពាក្យ​ប្ដឹង​ទៅ​តុលាការ​អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែមិនបានគោរព​តាមការសន្យា​ទេ គឺបានត្រឹមជូនដំណឹង ទៅតុលាការអន្តរ​ជាតិ​មួយ​នេះ។

​លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែង​ថា៖ «នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា ដូចជា​អត់​បាន​ដាក់​វិធានការ​ម៉ឺងម៉ាត់​ ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ការឈ្លាន​ពាន​ស្របតាម​​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ទេ​។ គេ​ចូល​មក​ពង្រីក​ការឈ្លានពាន ឯ​យើង​ហ្នឹង​ឲ្យ​តែ​ទាហាន​ពីរ បីនាក់ ទៅ​ឃាត់​។ ទៅ​ឃាត់​ហើយ​គ្មាន​​បទបញ្ជា​ឲ្យ​ដេញ​ពួក​ជន​ឈ្លានពាន​ចេញ​ទេ អាហ្នឹង​ឯណា​​​ទៅ ​ដែល​ហៅថា​សិទ្ធិ​ការពារ​ខ្លួន​ស្របតាម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ហ្នឹង?»។

សម្រាប់ ​អ្នកឃ្លាំមើល​រូប​នេះ ​នៅ​តែ​ជំរុញ​ឱ្យ​​កម្ពុជា​ប្រើ​សិទ្ធិ​ការពារ​​ខ្លួន ដោយ​​មិន​​ត្រូវ​​​ឱ្យ​​ថៃ​​ប្រមាថ​​តាម​រយៈ​​ផ្ទុះអា​វុធ​​​ជា​​ញឹក​ញាប់ ហើយ​​​ចោទ​​កម្ពុជា​​ថែម​​ទៀត​​នោះ​​ទេ។

លើស​ពី​នេះ​ លោក​ជំរុញ​ឱ្យ​កម្ពុជា ​ចេញ​លិខិត​តវ៉ា​ឱ្យ​ពេញ​លក្ខណៈ​ ដើម្បី​បាន​ដឹង​លឺ​ដល់​អន្តរជាតិ ដោយ​មិនមែន​សរ​សេរ​​ខ្លី​​សម្រាប់​​​​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាន និង​ជឿ​ថា កម្ពុជា​មិន​ស្ងាត់​ស្ងៀម​ ដូច​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ប៉ែន បូណា ឡើង​និយាយ​ដដែលៗ​ ​ក្នុង​សន្និសីទ​កាសែត​រៀងរាល់​ថ្ងៃ​នោះ​ទេ។ លោក​បន្ត​ថា លិខិត​តវ៉ា​ការ​ទូត ត្រូវ​ផ្ញើ​​ទៅ​ថៃ និង​ចម្លង​ទៅ​​ប្រទេស​ជា​មិត្ត ដើម្បី​​ដាក់​សម្ពាធ​ជា​អន្តរជាតិ និង​បន្ត​ស្វែង​រក​អន្តរាគមន៍​ពី​អន្តរជាតិ​ ឱ្យ​ថៃ​ ដក​កងទ័ព​ចេញ​ពី​កម្ពុជា ព្រម​ទាំង​ទាមទារ​យុត្តិធម៌​ពី​​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​ថៃ​ថែម​ទៀត។

ការ​លើកឡើង​នេះ បន្ទាប់​ពី​យោធា​ថៃ​ បាន​​ឃាត់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​​ មិន​ឱ្យ​​ភ្ជួរ​ដីស្រែ​មួយ​កន្លែង នៅ​ភូមិ​សិលា​ខ្មែរ ឃុំ​អូរបីជាន់ ស្រុក​អូរជ្រៅ ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ កាល​ពី​ថ្ងៃទី១៧ ខែ​​ឧសភា ដែល​ពួកគេ​អះអាង​ថា ដី​ស្រែ​នេះ​ស្ថិត​ក្នុង​បូរណភាព​ទឹកដី​ថៃ។

យ៉ាងណា អ្នកឃ្លាំមើល​ហៅ​ការ​ហាម​ឃាត់​របស់​យោធា​ថៃ​នេះ​ ហាក់​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ភាព​ឃោរឃៅ​យ៉ាង​ខ្លាំង នៅ​គ្រា​ដែល​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បន្ត​ថ្លែង​ស្អំ​ចិត្ត​ថៃ ដោយ​​បន្ត​ប្រើ​យន្តការ​ចរចា​ទ្វេ​ភាគី​ ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ព្រំដែន​គោក ទោះ​​មាន​​សង្ឃឹម​​ត្រឹម ១​ ភាគរយ​ក៏ដោយ។

ទោះ​យ៉ាង​ណា គិត​មក​ដល់​ពេល​នេះ យោធា​ថៃ​បាន​បន្ត​ឈ្លាន​ពាន​ទឹកដី​កម្ពុជា ចំនួន ៦​ខេត្ត​ហើយ រួម​មាន​ ​ព្រះ​វិហារ ឧត្តរ​មាន​​ជ័យ បន្ទាយ​មាន​ជ័យ ពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង និង​ប៉ៃលិន បន្ទាប់​ពី​ការ​វាយ​ប្រហារ​ជាង ២០ ​ថ្ងៃ ដោយ​ធ្វើ​ឱ្យ​​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ស្លាប់ និង​របួស​ជាង ១០០​នាក់ ហើយ​ផ្ទះ​សម្បែង វត្ត​អារាម មន្ទីរពេទ្យ ស្ពាន​ថ្នល់​ជា​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​​ដោយ​​ឃោរ​ឃៅ​​ដោយ​​​យន្តហោះ​ចម្បាំង និង​ចូល​ជ្រៅ​ក្នុង​ទឹកដី​ខ្មែរ​ជិត ១០០​ គីឡូ​ម៉ែត្រ។

សម្រាប់​អ្នកឃ្លាំមើល និង​មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំង ​នៅ​តែ​មើល​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិន​ហ៊ាន​ប្ដឹង​ថៃ​ ទៅ​​តុលាការ​អន្តរ​ជាតិ​​នោះ​​ទេ ដោយខ្លាចបាត់បង់អំណាច។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងកង្វះការទទួលខុសត្រូវរបស់មេដឹក​​នាំ​គណបក្សកាន់់អំណាច​នេះ អ្នកតាមដានបញ្ហាព្រំដែន ដែលមិនចំណុះឱ្យរដ្ឋាភិបាល ​ជំរុញ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ងើប​តវ៉ា ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ​ដល់​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឱ្យប្រញាប់ប្ដឹង​ថៃ​ ដើម្បីទាមទារទឹកដីមកវិញ បើពុំដូច្នេះទេទឹកដីខ្មែរនឹង​បាត់បង់ទៅថ្ងៃជារៀងរហូត៕

រូបភាពឆ្នាំ២០២៣ (ពីឆ្វេង) ៖ លោក អ៊ុំ សំអាន លោក ម៉ែន ណាត និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
រូបភាពឆ្នាំ២០២៣ (ពីឆ្វេង) ៖ លោក អ៊ុំ សំអាន លោក ម៉ែន ណាត និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។