VOD Khmer /ដោយកញ្ញា កែវ មរកត
11th-6-2026
មន្ត្រីបក្សប្រឆាំង និងអ្នកឃ្លាំមើល ជឿថា កម្ពុជានិងបាត់បង់ដីនៅតាមតំបន់ព្រំដែនបន្ថែមទៀត ទៅវៀតណាម តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងការពន្លឿនការបោះបង្គោលព្រំដែន ដែលនៅសល់ ១៦ ភាគរយ (%) ទៀតឱ្យបានឆាប់ ក្នុងនោះ ក៏មានការដោះដូរដី ៦ ភាគរយ (%) ដូចករណីយកភូមិកំណើតលោក ហេង សំរិន អតីតប្រធានរដ្ឋសភា នៅក្នុងស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដូរជាមួយដីខ្មែរ ដើម្បីកាត់ទៅឱ្យវៀតណាម យ៉ាងដូច្នោះដែរ។
ប្រតិកម្មនេះ បានកើតមានឡើង បន្ទាប់ពីមេដឹកនាំកម្ពុជា និងវៀតណាម សង្ឃឹមថា កំណាត់ខ្សែព្រំដែន ដែលនៅសេសសល់ ១៦% នឹងត្រូវបានដោះស្រាយជាបន្តបន្ទាប់ ដោយតួលេខនេះ នឹងថយចុះក្នុងឆ្នាំខាងមុខ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ស្តីពីលទ្ធផលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅប្រទេសវៀតណាម។
គួររំឭកថា កម្ពុជា និងវៀតណាមមានព្រំដែនគោក ប្រវែងជាង ១២៧០ គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងនោះ ការបោះបង្គោលព្រំដែនរួចរាល់សម្រេចបាន ៨៤%។ ចំណែកនៅសេសសល់ ១៦% ទៀត មាន ៦% ត្រូវបានមេដឹកនាំប្រទេសទាំង២ ព្រមព្រៀងគ្នាផ្តល់អាទិភាព លើដំណោះស្រាយដោយការដោះដូរដី ស្របតាមសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនទាំងអស់ ដែលប្រទេសទាំងពីរ បានចុះហត្ថលេខាកន្លងមក។ ការបោះបង្គោលព្រំដែនរបស់រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន ជាមួយវៀតណាមកន្លងមក សម្រេចបាន ៨៤% គឺធ្វើតាមសន្ធិសញ្ញាបំពេញបន្ថែម ឆ្នាំ២០០៥ ដែលយកតាមសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនខុសច្បាប់ ឆ្នាំ១៩៨៥ សម័យវៀតណាមត្រួតត្រាកម្ពុជា។
ក្នុងសន្ធិសញ្ញាបំពេញបន្ថែម ឆ្នាំ២០០៥ និង សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនខុសច្បាប់ ឆ្នាំ១៩៨៥ មានប្រើផែនទី UTM ខ្នាត ១/៥០.០០០ របស់ទាហានអាមេរិកាំង ចំនួន ៤០ ផ្ទាំង ដែលផ្ទុយនឹងមាត្រា២ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលតម្រូវឱ្យប្រើផែនទី ខ្នាត ១/១០០.០០០ ជាមួយវៀតណាម។ នេះបើតាមលោក អ៊ុំ សំអាន។
យោងតាមមាត្រា៥៥ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ តម្រូវឱ្យលុបចោលសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនខុសច្បាប់ ឆ្នាំ១៩៨២ ឆ្នាំ១៩៨៣ និងឆ្នាំ១៩៨៥ សម័យវៀតណាមត្រួតត្រាកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែលោក ហ៊ុន សែន បានប្រើអំណាចធ្វើឱ្យសន្ធិសញ្ញាខុសច្បាប់ទាំងនោះ ទៅជាស្របច្បាប់ តាមរយៈសន្ធិសញ្ញាបំពេញបន្ថែម ឆ្នាំ២០០៥ ដោយគំរាមរំលាយរបបរាជានិយម ប្រសិន បើព្រះមហាក្សត្រ មិនឡាយព្រះហស្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញានេះ។
ទាក់ទងទៅនឹងការព្រមព្រៀងគ្នាដោះដូរដី ៦ ភាគរយ លោក អ៊ុំ សំអាន អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ប្រាប់ វីអូឌី នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា នេះថា អាចនឹងធ្វើឱ្យកម្ពុជា បាត់បង់ទឹកដីបន្ថែមទៀត ទៅវៀតណាម។
លោកថា ៖ «អាហ្នឹងដូចភូមិលោក ហេង សំរិន អ៊ីចឹង គេថា ចូលដីវៀតណាម ដូច្នេះដើម្បីបានភូមិលោក ហេង សំរិន មកវិញ ត្រូវយកដីខ្មែរយើងនៅតំបន់ផ្សេង ទៅឱ្យវៀតណាមវិញ ដល់ចឹងការដោះដូរដីខ្មែរ និងដីខ្មែរ មិនបាត់ដីខ្មែរ? ហើយដូចនៅបង្គោល (លេខ) ២០៣ អ៊ីចឹង វៀតណាមចូលដីខ្មែរយើង ១ គីឡូម៉ែត្រជាង ដើម្បីបានអាដីខ្មែរហ្នឹងមកវិញ ត្រូវយកដីតំបន់ផ្សេង ទៅឱ្យវៀតណាមវិញ។ ដល់អ៊ីចឹង អាវៀតណាមចូលមកដីយើង ១ គីឡូជាង មិនដីយើង? ហើយអាឱ្យវៀតណាម ១ គីឡូជាង នៅតំបន់ផ្សេង មិនដីយើង? អ៊ីចឹងការដោះដូរដីខ្មែរ និងដីខ្មែរ មិនបាត់ដីខ្មែរ ឃើញទេ? ដូច្នេះ ការដោះដូរដីខ្មែរ និងដីខ្មែរ ប្រាកដជាបាត់បង់ដីខ្មែរហើយ»។
លោក ម៉ែន ណាត ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា យល់ស្របទៅនឹងការលើកឡើងរបស់លោក អ៊ុំ សំអាន ដោយថ្លែងបន្ថែមថា ករណីព្រំដែនជាមួយវៀតណាម មិនមានការលំបាកក្នុងការដោះស្រាយទៀតនោះទេ ពីព្រោះ វៀតណាម បានចងកម្ពុជារួចជាស្រេចទៅហើយ តាមរយៈសន្ធិសញ្ញាបំពេញបន្ថែមខុសច្បាប់ ឆ្នាំ២០០៥ រួមទាំងលោក ហ៊ុន សែន ប្រើផែនទីផ្តេសផ្តាស យកទៅបោះបង្គោលព្រំដែនជាមួយវៀតណាម ព្រមទាំងធ្វើផែនទីថ្មី។
លោកថា ៖ «អ៊ីចឹងមើលទៅ រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងបន្តយន្តការឪពុករបស់គាត់ អនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀង សន្ធិសញ្ញា ដែលមានស្រាប់ ទាំងខុសច្បាប់ និងយកទៅបោះបង្គោលព្រំដែនបង្ហើយ ជាមួយវៀតណាម មិនមានការរាំងស្ទះយូរអង្វែងទេ។ រឿងហ្នឹងវាបញ្ចប់ ភ្លេចៗត្រចៀក ខ្មែរយើងរវល់គិតរឿងថៃឈ្លានពាន វៀតណាម និងកម្ពុជា បោះបង្គោលព្រំដែនបាត់។ អាហ្នឹង ល្បិចលក់ទឹកដីជាតិរបស់ក្រុមគ្រួសារ ហ៊ុន គឺគេធ្វើអ៊ីចឹង។ អ៊ីចឹងហើយបានថា វាជាអកុសលណាស់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលមានមេដឹកនាំឆោតល្ងង់ លោភលន់តែអំណាច ហើយអត់ខ្វល់ខ្វាយពិតប្រាកដ ទៅលើការការពារបូរណៈភាពទឹកដី គិតតែពីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន គិតតែពីអំណាច»។
អ្នកជំនាញកិច្ចការព្រំដែនរូបនេះ បន្តថា ដោយសារតែការដឹកនាំមិនផ្អែកទៅតាមផែនទី និងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ព្រមទាំងមិនប្រើអ្នកជំនាញបច្ចេកទេសច្បាប់ពិតប្រាកដ របស់លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នេះហើយ ទើបប្រទេសជិតខាង ទាំងវៀតណាម ទាំងថៃ រួមទាំងឡាវ ផងដែរ បានឆ្លៀតច្បាមវាទយកទឹកដីកម្ពុជា ទៅតាមអ្វីដែលពួកគេ អាចធ្វើបាន ដូចដែលបានកើតឡើងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។
លោកថា ៖ «ការដឹកនាំបែបគ្រួសារនិយម បែបពុករលួយ បែបគិតតែផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន អ៊ីចឹងយើងមើលទៅ វាជាហានិភ័យសម្រាប់ជាតិ ហើយកម្ពុជាប្រឈមនឹងការបាត់បង់ប្រទេស បើយើងនិយាយទៅអនាគតទៅ បើមានមេដឹកនាំដូចក្រុមគ្រួសារ ហ៊ុន សែន ដឹកនាំសព្វថ្ងៃហ្នឹង កម្ពុជានឹងបាត់បង់ប្រទេសទៅថ្ងៃក្រោយ នឹងបាត់ឈ្មោះពីផែនទីពិភពលោក។ យើងមើលវៀតណាមឈ្លានពានព្រំដែនផង តាមរយៈសន្ធិសញ្ញាថ្មី ឆ្នាំ២០០៥ ធ្វើឱ្យបាត់បង់រាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ទៅវៀតណាម ដីគោក។ ហើយព្រំដែនទឹក ត្រូវប្រគល់កោះត្រល់ កោះក្រចកសេះ និងដែនសមុទ្រមួយចំនួន ឱ្យវៀតណាមទៀត គឺលោក ហ៊ុន សែន ជាអ្នកធ្វើតាមសន្ធិសញ្ញា ឆ្នាំ៨២-៨៣-៨៥ ហើយ(នឹង)សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ២០០៥ ជាមួយវៀតណាម»។
វីអូឌី មិនទាន់អាចទាក់ទងលោក ឡាំ ជា រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុករដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន ដើម្បីស្នើសុំធ្វើការពន្យល់ពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរការបោះបង្គោលព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម ដែលនៅសល់ ១៦ ភាគរយទៀត និងយន្តការនៃការដោះដូរដី ៦ ភាគរយ នោះបានទេ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា នេះ។
បើតាម លោក អ៊ុំ សំអាន មូលហេតុដែលថៃ ឈប់ប្រើផែនទី ខ្នាត ១ លើ ២ រយពាន់ (១/២០០.០០០) របស់បារាំង ហើយងាកមកប្រើផែនទី ១ លើ ៥០ ពាន់ (១/៥០ ០០០) វិញ ដោយសារលោក ហ៊ុន សែន ប្រើផែនទី ១/៥០.០០០ ជាមួយវៀតណាមដែរ។ ដោយសារលោក ហ៊ុន សែន ប្រើផែនទី UTM ខ្នាត ១/៥០.០០០ របស់ទាហានអាមេរិកាំង ក្នុងការបោះបង្គោលព្រំដែន ជាមួយវៀតណាម ទើបធ្វើឱ្យថៃ ច្រណែនវៀតណាម ហើយថៃ ប្រើផែនទីខ្នាត ១/៥០.០០០ ដែលគូរដោយឯកតោភាគីដែរ ដោយមិនទទួលស្គាល់ផែនទីខ្នាត ១/២០០.០០០ របស់បារាំង ដូចវៀតណាម និងលោក ហ៊ុន សែន ប្រើផែនទីខ្នាត ១/៥០.០០០ ដែរ។
មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងរូបនេះ បញ្ជាក់ទៀតថា លោក ហ៊ុន សែន បានកាត់ទឹកដីខ្មែរឱ្យវៀតណាម តាមរយៈការបោះបង្គោលព្រំដែនបាន ៨៤% ដើម្បីសងគុណវៀតណាម ដែលបានលើកបន្តុបលោក ហ៊ុន សែន ឱ្យកាន់អំណាចតាំងពីទសវត្សរ៍ទី៨០៕
