(បញ្ចូលអត្ថបទដោយលោក ម៉ែន ណាត នៃ ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា /០២ មករា ២០២០)

ជុំវិញរឿងរ៉ាវ «កោះត្រល់» ដែលរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន អះអាងជាហូរហែរ យល់​ស្រប​តាម​​វៀតណាម ហើយ​ស្តីបន្ទោស​មេដឹកនាំខ្មែរ​ជំនាន់មុនថា «ធ្វើឲ្យបាត់បង់ កោះត្រល់»។ លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងក្នុងរដ្ឋសភា កាលពីថ្ងៃទី ៩ សីហា ២០១២ បានលើកឡើងពី​លិខិត ខែមករា ឆ្នាំ របស់លោក ប្រេវីយេ (Brévié ឬសរសេរ Brevie) អគ្គទេសាភិបាល បារាំងប្រចាំ​ឥណ្ឌូចិន​ថា «បារាំង បានផ្ទេរ​ការគ្រប់គ្រង កោះត្រល់ ទៅឲ្យតំបន់កូសាំងស៊ីន-បារាំង (កម្ពុជាក្រោម) ជាអ្នកគ្រប់គ្រង។ ហើយបន្ទាប់មក បារាំង ក៏ផ្ទេរកម្ពុជាក្រោម ទៅឲ្យវៀតណាម (ថ្ងៃទី ២៧ កញ្ញា ១៩៤៩) ដោយភ្ជាប់ កោះត្រល់ ទៅជាមួយផង»

ផ្ទុយទៅវិញ សម្តេចឪ នរោត្តម សីហនុ និងអ្នកជំនាញកិច្ចការ​ព្រំដែន លោក ស៊ាន ប៉េងសែ បានជំទាស់ទាំងស្រុង ចំពោះការលើកឡើងនានារបស់លោក ហ៊ុន សែន ជុំវិញរឿង​រ៉ាវ កោះត្រល់ និង ព្រំដែនគោក រវាងកម្ពុជា និង​វៀតណាម (សូម​អាន អត្ថបទលំអិត)។ ទាំងសម្តេចឪ ទាំងលោក ស៊ាន ប៉េងសែ និង​ក្រុមអ្នកធ្វើកិច្ចព្រំដែន​​ខ្មែរ បាននិយាយស្រដៀងគ្នាថា កោះត្រល់ ត្រូវបានវៀតណាម ចាប់ផ្តើមហ៊ានកាន់កាប់​ផ្លូវការ តាម​កិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ទឹកប្រវត្តិសាស្ត្រ ចុះហត្ថលេខាដោយលោក ហ៊ុន សែន ជាមួយ​វៀតណាម នៅថ្ងៃទី ០៧ កក្កដា ១៩៨២ ដែល«គូសផែនទី ភ្ជាប់កោះត្រល់ទាំងមូល» (មានអត្ថបទភ្ជាប់) នៅក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀងនេះផង។

ក្នុងលិខិត​លោក ប្រេវីយេ (Brévié, ឬឈ្មោះពេញ Jules Brévié) ជាអាណាព្យាបាល​​​​​ បារាំង ​​នៅ​​​ឥណ្ឌូចិន ថ្ងៃទី ៣១ មករា ១៩៣៩ សរសេរទៅកាន់ អភិបាលតំបន់កូសាំងស៊ីន ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រែជា​ភាសាអង់គ្លេស និង ភាសាខ្មែរ ដោយ​បញ្ជាក់ច្បាស់លាស់​ថា «កោះត្រល់ ត្រូវ​ដាក់ឲ្យ​​ខាង​កូសាំងស៊ីន គ្រប់គ្រប់គ្រង​ខាងផ្នែក​រដ្ឋបាល និង​ប៉ូលីស​ ប៉ុណ្ណោះ»។ ប៉ុន្តែ​កោះ​នេះ នៅ​តែ​ជា​កម្មសិទ្ធិ​​របស់​​ប្រទេសកម្ពុជា

ខ្លឹមសារលិខិត លោក ប្រេវីយេ ជាភាសាខ្មែរ ដូចខាងក្រោម៖

ទីក្រុងហាណូយ ថ្ងៃទី ៣១ មករា ១៩៣៩

{Jules Brévié}
អគ្គទេសាភិបាលឥណ្ឌូចិន
លិខិតលេខ 367-API Grand Officier de la Legion d’Honneur

ផ្ញើជូន លោកអភិបាល កូសាំងស៊ីន នៅទីក្រុងសាយហ្កន

កម្មវត្ថុចង្កោមកោះ នៅឈូងសមុទ្រសៀម

ខ្ញុំសូមជម្រាបលោក {អភិបាល​កូសាំងស៊ីន} ថា ខ្ញុំទើបនឹងបានពិនិត្យមើល​សារ​ជា​ថ្មី ម្តង​ទៀត នៅ​​លើ​ចំណោម​រឿង​ចង្កោម​កោះ ដែលនៅក្នុងឈូងសមុទ្រ សៀម ដែលមានការទាស់ទែងគ្នា រវាងប្រទេសកម្ពុជា និងកូសាំងស៊ីន។

ស្ថានភាព​នៃ​ចង្កោម​កោះ​នេះ ដែលមានរាយ នៅ​តាម​បណ្តោយ ឆ្នេរសមុទ្រខ្មែរ ហើយ​​​ដែល​មាន​ខ្លះ ស្ថិតនៅ​​សែនជិត​ឆ្នេរសមុទ្រ របស់ខ្មែរ ដែលដី(ល្បាប់) ដែលកំពុងដុះ និងចេះតែបន្តដុះនេះ នឹងភ្ជាប់កោះទំាងនេះ ទៅនឹងឆ្នេរសមុទ្រ របស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុង រយៈពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ។ តាមការសមហេតុសមផល និង តាមរបៀបភោគម្ពសាស្រ្ត ជាការចាំបាច់ ត្រូវតែដាក់កោះទំាងនេះ ឲ្យនៅក្រោមការត្រួតត្រា នៃរាជការ​ប្រទេសកម្ពុជា។ ខ្ញុំមិនអាចនឹងទុកស្ថានភាព ដែលមានសព្វថ្ងៃនេះ បង្ខំឲ្យ ប្រជាពលរដ្ឋ ដែល​រស់​នៅ​​លើ​​កោះ​ទាំង​នេះ បង្ខំចិត្ត ឬមួយ ឆ្លង កាត់សមុទ្រយ៉ាងឆ្ងាយ ឬមួយ​ត្រូវ​វាងកាត់តាមទឹក​ដី​​ប្រទេស​កម្ពុជា ដើម្បីទៅទាក់ទង​នឹងរដ្ឋការ​កូសាំងស៊ីន បន្តទៅមុខទៀត​បាន នោះទេ។

ហេតុនេះ ខ្ញុំសម្រេចថា កោះទំាងឡាយណា ដែលនៅខាងជើងខ្សែ បន្ទាត់មួយ ដែល​​​កាត់​កែង នឹង​ឆ្នេរសមុទ្រ គិត​ពី​ចំណុច​​ព្រំប្រទល់ រវាងប្រទេស​កម្ពុជា និង កូសំាងស៊ីន ហើយដែល​​មានមុំ ១៤០ អង្សារ ជាមួយ​​​​នឹងភាគ​ខាង​ជើង នៃ​ខ្សែវណ្ឌ ដូច​មានក្នុង​​ផែនទី ដែល មាន​ភ្ជាប់​មក​​ជាមួយនេះ ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ នឹង​ត្រូវគ្រប់គ្រង ដោយ​ប្រទេសកម្ពុជា។

រដ្ឋការ​​​អាណាព្យាបាល​ មាន​ភារកិច្ច​ជាពិសេស នៅ​ក្នុង​ផ្នែកប៉ូលីស នៅ​លើ​កោះទំាងនេះ។
កោះ​ទំាងឡាយ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ខាងត្បូង ខ្សែបន្ទាត់នេះ សរុបទំាង កោះហ្វូកុក​ ​ទំាង​​មូល ត្រូវ​នៅ​ក្រោម​​ការគ្រប់គ្រងរបស់ កូសាំងស៊ីន តទៅទៀត។ ត្រូវដឹងថា ខ្សែបន្ទាត់​ខណ្ឌ​សីមា ដែល​​​បាន​កំណត់នេះ ព័ទ្ធកោះហ្វូកុក តាមភាគ​​ខាងជើង ដោយ​​​នៅចម្ងាយ ៣ គីឡូម៉ែត្រ ពីចំណុច​​នានា ដែល​នៅ​ខាងជើង​បំផុត នៃកោះនេះ។ ការធ្វើរបៀបនេះ អំណាចរដ្ឋបាល និងអំណាចប៉ូលីស នៅលើកោះទំាងអស់នេះ នឹង​ត្រូវ​ចែក​យ៉ាង​ដាច់ពីគ្នា រវាង​កូសាំងស៊ីន និង ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីចៀសវាង​ការទាស់​ទែង​គ្នា ទៅអនាគត។ ក៏ប៉ុន្តែ នេះគ្រាន់តែជា «ការគ្រប់គ្រងផ្នែករដ្ឋបាល និង​ប៉ូលីសប៉ុណ្ណោះ» ចំណែក​​បញ្ហា​អនិស្សរភាព (ក្រោមចំណុះ) (De pendanco) នៃដែនដី នៃកោះទំាងនេះ នៅទុក​ដោយឡែកដដែល

សូមលោក ចាត់វិធានការណ៍ ដើម្បីឲ្យការសម្រេច​​របស់ខ្ញុំនេះ ចូល​ជាធរមាន​ដោយប្រញាប់។

(ហត្ថលេខា) ប្រេវីយេ (Brévié)


English:

Hanoi, 31 January 1939
BUSINESS MANAGEMENT
GOVERNOR GENERAL POLICIES OF INDOCHINA
No. 367-API Grand Officier de la Legion d’Honneur
to
The Governor of Cochinchina, Saigon

SUBJECT: Islands in the Gulf of Siam

I have the honor to inform you that I have to re-examine the issue of islands in the Gulf of Siam whose possession is disputed between Cambodia and Cochinchine.

The location of this string of islands, de-seeded along the Cambodian coast and some of which are so close to the coast that atterrissements which currently seem to be welded to the shores of Cambodia in the relatively near future, calls logically geographically and the need for these islands, a matter for the Administration of that country.

If I am not allowed to continue much longer the state of affairs requires that the inhabitants of these islands to address, or the price of a long voyage, is the price of a long detour through the territory of Cambodia, the administration of Cochinchina. Accordingly, I have decided that all the islands north of a line perpendicular to the coast from the border between Cambodia and Cochinchina and forming an angle with 140’c northern Meridien, according to the map attached, will be administered by Cambodia. The protectorate assume, in particular, the burden of policing of these islands.

All the islands south of this line, including the island of Phu Quoc, (called Koh Tral in Cambodian) continue to be administered by Cochinchina. It is understood that the line set by the bypass north of the island of Phu Quoc (Koh Tral) passing 3 kms from the extremes of the north coast of this island.

The powers of administration and police on these islands will be clearly divided between Cochinchina and Cambodia in order to avoid any disputes in the future.

It is understood that this is only the administration and police, and that the issue of territorial dependence of these islands remains fully booked.

You’d like to make arrangements so that my decision to receive its immediate implementation.

Please accused received the letter.

Signed: BREVIE

ឯកសារភ្ជាប់
– សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនបំពេញបន្ថែម ២០១៩ សូមទាញយក Download)
– សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនបំពេញបន្ថែម ២០០៥ លើសន្ធិសញ្ញាកំណត់​ព្រំដែន​រដ្ឋ ឆ្នាំ​១៩៨៥ (សូមទាញយក Download)
– សន្ធិសញ្ញាកំណត់ព្រំដែនរដ្ឋ រវាងកម្ពុជា និង​វៀតណាម ឆ្នាំ ១៩៨៥ ភ្ជាប់​ជាមួយ​បញ្ជី​ស្ថិតិ ផែន​ទី​​ព្រំដែន ១៩៨៥ (ដើម) Download 
– សន្ធិសញ្ញាកំណត់ព្រំដែនរដ្ឋ រវាង​កម្ពុជា និង វៀតណាម ឆ្នាំ ១៩៨៥ (សូម​ទាញ​យក Download)
– កំណត់ហេតុ​ប្រជុំ ជាឯកសារ​សម្ងាត់ ឆ្នាំ​២០០៧ ស្តី​ពី​​​ការបោះបង្គោល​​ព្រំដែន​ ​កម្ពុជា​-​វៀតណាម Download
– សារាចរណ៍ណែនាំ ថ្ងៃទី ២៦ កុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៨៦ ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​លោក ហ៊ុន សែន បានផ្តល់​សិទ្ធិ និងជួយ​ការពារពលរដ្ឋ​វៀតណាម​ខុសច្បាប់ នៅ​កម្ពុជា (អានលំអិត សារាចរណ៍​ណែនាំ ហ៊ុន សែន ១៩៨៦)
– លិខិតលោក ប្រេវីយេ (Brevie) កោះត្រល់ ថ្ងៃ ៣១ មករា ១៩៣៩ (សូមទាញយក ជាអង់គ្លេស និង ជាបារាំង និងបកប្រែក្រៅផ្លូវការ ភាសាខ្មែរ)
– សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនទឹកប្រវត្តិសាស្រ្ត ថ្ងៃទី ៧ កក្កដា ១៩៨២ រវាងលោក ហ៊ុន សែន និង ង្វៀង កូថាច់ ធ្វើឲ្យ​វៀតណាម​កាន់កាប់​ប្រជុំ កោះត្រល់ មក​ទល់សព្វថ្ងៃ​។ (សូម​ទាញយក​ កិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ទឹកប្រវត្តិសាស្រ្ត ១៩៨២ «ដើម» ឬទាញ​យក​ កិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ទឹកប្រវត្តិសាស្រ្ត ១៩៨២ «ចម្លង»)

Advertisements