Monthly Archives: August 2017

តំបន់អភិវឌ្ឍត្រីកោណ រងការគំរាមកំហែង តាមគំរោងការរបស់វៀតណាម ដ៏គ្រោះថ្នាក់សម្រាប់កម្ពុជា {ក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង មណ្ឌលគីរី រតនគីរី}

77bd5522-2676-442e-be3f-7b5398c56f58

សម្គាល់៖ តំបន់អភិវឌ្ឍត្រីកោណ (CLV = Cambodia, Laos, Vietnam) ទទួលការគំរាមកំហែង តាមគំរោងការ ឈ្លានពានរបស់វៀតណាម ដ៏គ្រោះថ្នាក់សម្រាប់កម្ពុជា។ ប៉ុន្តែសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន ដែលយល់មមិនស៊ីជម្រៅរឿងនេះ បែរជាស្វាគមន៍ ចំពោះគំរោងការនោះ។ ខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង មណ្ឌលគីរី និង រតនគីរី របស់ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវដាក់បញ្ចូល ក្នុងតំបន់អភិវឌ្ឍត្រីកោណនោះ តាំងពីដំបូង ឆ្នាំ១៩៩៩ ម្ល៉េះ។ (អត្ថបទ ម៉ែន ណាត)

សង្គម​ស៊ីវិល​ស្វាគមន៍​ ផែនការ​អភិវឌ្ឍន៍​តំបន់​ត្រីកោណ ​តែ​បារម្ភ​បាត់បង់​ធនធាន​ធម្មជាតិ

(ដោយ រដ្ឋា វិសាល, RFA, 08-8-2017)
ក្រោយ​ពេល​ដែល​ប្រតិភូ​គណៈកម្មការ​កិច្ចការ​បរទេស​នៃ រដ្ឋ​សភា​កម្ពុជា ឡាវ និង វៀតណាម បាន​ជួបជុំ​គ្នា​ នៅ​ទីក្រុង​វៀងចន្ទន៍ ប្រទេស​ឡាវ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២ ដល់​ទី​៤ ខែ​សីហា ដើម្បី​បើក​សន្និសីទ​លើក​ទី​៦ ស្ដីពី​ការ​គាំទ្រ និង​ជំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍ​តំបន់​ត្រីកោណ​អភិវឌ្ឍន៍ (CLV)។ មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​តំណាង​សហគមន៍​ ដែល​រស់​នៅ​ ខេត្ត​រតនគិរី រំពឹង​ថា គម្រោង​នេះ ​នឹង​ជួយ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ ក្នុង​តំបន់​រីកចម្រើន​ជាង​បច្ចុប្បន្ន ជាពិសេស​វិស័យ​ទេសចរណ៍​ ក្នុង​ឧទ្យាន​ជាតិ​វីរជ័យ ខេត្ត​រតនគិរី និង​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង។ ទន្ទឹម​នឹង​ការ​រំពឹង​ទុក​នេះ ពួកគេ​បង្ហាញ​ការ​បារម្ភ​ ចំពោះ​ផល​លំបាក​មួយ​ចំនួន​ ទាក់ទិន​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ ក្នុង​តំបន់​ដែល​អាច​ប្រឈម​មុខ​ ទៅ​នឹង​ការ​បំផ្លិចបំផ្លាញ និង​ការ​ទាញ​យក​ផល​ មិន​សមស្រប។

មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ និង​សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​ ខេត្ត​រតនគិរី ដែល​កំពុង​អភិរក្ស​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ ចាត់​ទុក​គម្រោង​ អភិវឌ្ឍន៍​តំបន់​ត្រីកោណ​អភិវឌ្ឍន៍ (CLV) ថា អាច​ជួយ​ជីវភាព​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​តំបន់​ បាន​ប្រសើរ​ជាង​មុន។ (អានបន្តចំណុចខាងក្រោម ១)

{RFA៖ ដីខ្មែរតាមព្រំដែន ៤ ម៉ឺនហិចតា ត្រូវដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន ប្រគល់ឲ្យក្រុមហ៊ុន ទាហាយួន គ្រប់គ្រង។ ព័ត៌មាននេះ បានបែកធ្លាយ កាលពីខែ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៥ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់ការបកស្រាយបំភ្លឺណាមួយ ពីរដ្ឋាភិបាលខ្មែរ ទាល់តែសោះ}។

(ចំណុច ១ បន្ត)៖ ប្រធាន​សហគមន៍​ តំបន់​ការពារ​ធម្មជាតិ​អូរទុង មាន​ទីតាំង​ក្នុង​ឧទ្យាន​ជាតិ​វីរជ័យ លោក ស៊ុត វើល កត់សំគាល់​ថា បច្ចុប្បន្ន​វិស័យ​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ​ ឋិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង ​របស់​សហគមន៍​ មិន​ទាន់​រីកចម្រើន​នៅ​ឡើយ ដោយសារ​កង្វះ​ខាត​ផ្លូវ​គមនាគមន៍​ ដែល​ជា​ហេតុផល​ចម្បង ​នៃ​ដំណើរ​​កម្សាន្ត​ របស់​អ្នក​ទេសចរណ៍។ លោក​ថា សក្ដានុពល​រដ្ឋ ធនធាន​ធម្មជាតិ​មាន​ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ ទឹកជ្រោះ ភ្នំ ទន្លេ​នៃ​ឧទ្យាន​ជាតិ​វីរជ័យ គឺ​ជា​ប្រភព​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវទេសចរ ហេតុនេះ​ប្រសិន​គម្រោង​ អភិវឌ្ឍន៍​​តំបន់​ត្រីកោណ​អភិវឌ្ឍន៍​ បង្កើត​ឡើង សហគមន៍​រំពឹង​ថា ការ​រីកចម្រើន​នៃ​វិស័យ​ទេសចរណ៍​​ សហគមន៍​នឹង​រីកចម្រើន​ បង្កើត​ប្រាក់​ចំណូល​សហគមន៍​ បាន​កាន់​តែ​ប្រសើរ៖ «អាច​មាន​ប្រាក់​ចំណូល​គួរសម ព្រោះ​អ្នកខ្លះ​ជូន​ភ្ញៀវ អ្នក​ខ្លះ​លក់​ម្ហូប​អាហារ អ្នក​ខ្លះ​នាំ​ភ្ញៀវ​ពី​ខេត្ត​មក​សហគមន៍ ទៅ​មើល​ជ្រោះ មើល​ព្រៃ​បាន​ចំណូល​ខ្លះៗ»

ចំណែក​ប្រធាន​កម្មវិធី​ អង្គការ​សង្គ្រោះ​សត្វព្រៃ​កម្ពុជា ប្រចាំ​ខេត្ត​រតនគិរី លោក វណ្ណ និមល ចាត់​ទុក​ការ​បង្កើត​តំបន់​ត្រីកោណ​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា ​វៀតណាម និង ​ឡាវ គឺ​ស៊ី​សង្វាក់​ទៅ​ នឹង​គម្រោង​អភិរក្ស​តំបន់​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ចំនួន ​៥ ក្នុង​ឧទ្យាន​ជាតិ​វីរជ័យ នា​​ខេត្ត​រតនគិរី និង​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង ដែល​​កំពុង​ត្រូវ​ការ​ទីផ្សារ​ទេសចរណ៍៖ «បើ​យើង​គ្រាន់​តែ​ជជែក​ថា មាន​គោលដៅ​វិស័យ​ទេសចរណ៍ ប៉ុន្តែ​យើង​មិន​មាន​ឆន្ទៈ​អភិវឌ្ឍ​ទេ អ៊ីចឹង​ការ​ពង្រឹង​ការ​អភិវឌ្ឍ ការ​អភិរក្ស​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ក្នុង​វិស័យ​ទេសចរណ៍​អាច​ប្រឈម​មុខ»Read more

Advertisements

ហ៊ុន សែន ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញយ៉ាងអយុត្តិធម៌ លើអ្នកប្រឆាំង, ជនស្លូតត្រង់ និង អ្នកស្នេហាជាតិ

ហ៊ុន សែន ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញយ៉ាងអយុត្តិធម៌ លើអ្នកប្រឆាំង, ជនស្លូតត្រង់ និង អ្នកស្នេហាជាតិ!

អត្ថបទ ម៉ែន ណាត,  08-8-2017 (Update)
«នៅទីណាក៏ដោយ ចិត្តយើងមិនអាចស្ងប់បានទេ ពីព្រោះយើងជាផ្នែកមួយ នៃយុត្តិធម៌សង្គម និង ជាជាតិសាសន៍របស់ខ្មែរ»

ក្រោមការដឹកនាំលោក ហ៊ុន សែន តាំងពីទសវត្សទី៨០ មកទល់សព្វថ្ងៃ មិនដែលផ្តល់យុត្តិធម៌ ជូនជនស្លូតត្រង់ និង អ្នកទន់ខ្សោយ ម្តងណាទេ។ មានមនុស្សជាច្រើន ស្លាប់ ជាប់គុក និងក្លាយជាជនពិការ យ៉ាងអយុត្តិធម៌ ហើយបញ្ហាបូរណភាពទឹកដី ក៏បាត់បង់ ទៅប្រទេសជិតខាង ជាពិសេសវៀតណាម រួមទាំងប្រជុំ កោះត្រល់ (សន្ធិសញ្ញាព្រំដែនទឹក ដែលចុះហតុថលេខាដោយលោក ហ៊ុន សែន ជាមួយវៀតណាម ខែកក្កដា ១៩៨២)។

ពួកយើង ជាមនុស្សជំនាន់ថ្មី បានលះបង់ជាច្រើន និង បាត់បង់ជីវិត មិត្តរួមការងារជាច្រើន ក្នុងការចូលរួមតវ៉ាមហាបាតុកម្ម ជួយ សម្តេចក្រុព្រះ និង លោក សម រង្ស៊ី ដើម្បីប្រឆាំង លោក ហ៊ុន សែន តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨។ ហើយមកដល់ឆ្នាំ២០១៣ ឆ្នាំ២០១៤ ក៏យើង ជួយកិច្ចការខ្លះជូន បក្សសង្គ្រោះជាតិ របស់លោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា។ ចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៤ មកពួកយើង លែងជាចំណែកនៃគណបក្សប្រឆាំងទៀតហើយ ប៉ុន្តែយើង នៅតែបន្តធ្វើកិច្ចការចំពោះមុខជាតិ, ជនងាយរងគ្រោះ និងរឿងបូរណភាពទឹកដី។

គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដឹកនាំមហាបាតុកម្ម ទាមទារយុត្តិធម៌ក្នុងការបោះឆ្នោត ក្រោយការបោះឆ្នោត ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ ដែលមានពលរដ្ឋប្រមាណ ១ លាននាក់ចូលរួម។ ថ្ងៃទី០២-០៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៤ រដ្ឋាភិបាលចាំផ្ទះរបស់លោក ហ៊ុន សែន បង្ក្រាបមាហាបាតុកម្មយ៉ាងឃោរឃៅ សម្លាប់បាតុករ ៥ នាក់, របួស ៤០ នាក់, បាត់ខ្លួន ១នាក់ និង ចាប់ខ្លួនឃុំឃាំង ៤០ នាក់។ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយ គណបក្សកាន់អំណាច របស់លោក ហ៊ុន សែន ថ្ងៃទី២២ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៤ ដើម្បីដោះស្រាយ បញ្ហាជាប់គាំង នយោបាយ ហើយដឹកនាំតំណាងរាស្រ្តរបស់ខ្លួន ៥៥ រូប បំពេញកិច្ចការរដ្ឋសភា។

សមាជិករដ្ឋសភា ២ រូបគឺលោក ញ៉ាយ ចំរើន និង គង់ សុភា ត្រូវបានក្រុមកងអង្គរក្សលោក ហ៊ុន សែន ព្រួតគ្នាវាយដំ រងរបួសជាទម្ងន់ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥។ លោក កឹម សុខ អនុប្រធានទី១ នៃរដ្ឋសភា ត្រូវបានដកហូតតំណែងយ៉ាងអយុត្តិធម៌ និងរំលោភរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ពីសំណាក់រដ្ឋសភា និងរដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន ថ្ងៃទី​៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥។ លោក សម រង្ស៊ី ត្រូវបានដកហូតពីសមាជិករដ្ឋសភា ពាក់កណ្តាល ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំដដែលនេះ ដូចករណីលោក កឹម សុខា ដែរ។  ជាមួយគ្នានេះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា ហុង សុខហួរ និងសកម្មបក្សប្រឆាំងជាច្រើរូបទៀត ក៏ត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួនផងដែរ។ ដោយឡែកសមាជិករដ្ឋសភាបក្សប្រឆាំង ដែលរឿងកិច្ចការព្រំដែន គឺលោក អ៊ុំ សំអាន ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ថ្ងៃទី ១១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ ក្រោយពេលោក បានភៀសខ្លួន ទៅសហរដ្ឋអាមេរិក ជាងកន្លះឆ្នាំ។ លោក សម រង្ស៊ី ត្រូវបានបង្ខំលាឈប់ពីប្រធានគណបក្សប្រឆាំង ខែកុម្ភះ ឆ្នាំ២០១៧ បន្ទាប់លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាឲ្យរដ្ឋសភា ហេង សំរិន ធ្វើវិសោធនកម្ម ច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ។ ច្បាប់គណបក្សនយោបាយនេះ ជាច្បាប់បង្ខំ និងដាក់ទណ្ឌកម្មរដល់អ្នកនយោបាយរងគ្រោះ ដែលជាប់បទឧក្រិដ្ឋ។

រំលឹក‬៖
– មិត្តរួមការងាររបស់យើងនៃ ចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងមហាបាតុកម្ម ឆ្នាំ១៩៩៨ ត្រូវបានកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន បាញ់សម្លាប់បាតុករ ៣២ នាក់ និង បាត់ខ្លួនជាង ១០០ នាក់
– មិត្តរួមការងាររបស់យើងនៃ ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ថ្ងៃទី២២ មករា ២០០៤ លោក ជា វិជ្ជា ត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ ក្រោមការបញ្ជា របស់ខ្មោចលោក ហ៊ុក ឡងឌី និងពាក់ព័ន្ធដល់ ហេង ពៅ ផង។
– ថ្ងៃទី១៤ តុលា ២០០៥ ពួកយើង ត្រូវបានលោក ហ៊ុន សែន ប្រកាស ចាប់ខ្លួន ដោយសារយើង ប្រឆាំងនឹងសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនបំពេញបន្ថែម ដែលជាសន្ធិសញ្ញា កាត់ទឹកដីឲ្យ យួន។ សមាសភាពមាន ខ្ញុំ ម៉ែន ណាត, លោក រ៉ុង ឈុន, លោក ជា មុន្នី, លោក ឆាំ ឆានី, លោក ប៉ាង សុខឿន, លោក អៀ ចាន់ណា
– ថ្ងៃទី២៦ តុលា ២០១៥ សមាជិកសភា ញ៉យ ចំរើន ដែលអតីតក្រុមការងាររបស់យើង នៃចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវបានបាតុករហិង្សា របស់លោក ហ៊ុន សែន វាយឲ្យរបួសធ្ងន់ធ្ងរ ជាមួយសមាជិកសភា គង់ សុភា ដែលទាន់បានទទួល យុត្តិធម៌ នៅឡើយ។
– ថ្ងៃទី១១ មេសា ២០១៦ សមាជិកសភា លោក អ៊ុំ សំអាន ត្រូវបាន រដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន សែន ចាប់ដាក់គុក ដោយរំលោភរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ធ្ងន់ធ្ងរ។ លោក សំអាន គឺជាក្រុមការងាររបស់យើង តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ ជាមួយលោក សារ៉ូ ស៊ីវុត្ថា, លោក ទូច វិបុល និង សមាជិកសភា ញ៉យ ចំរើន

 

ជីវប្រវត្តិ សារិន ឆាត និងឯកសារព្រំដែនកម្ពុជា

Captureសដឹថ

(ទីក្រុងប៉ារីស)៖ លោក សារិន ឆាក (១៩២២ – ១៩៧៩?) ជាបញ្ញាវន្តខ្មែរ ដ៏ឆ្នើមមួយរូប ក្នុងសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០។ លោកក៏ជាវីរៈបុរសខ្មែរមួយរូប ដែលយុវជនជំនាន់ក្រោយ ត្រូវតែចងចាំ។

សូមចុចត្រង់នេះ អានឯកសារព្រំដែន លោក សារិន ឆាក

ក្នុងការសិក្សា និងការស្រាវជ្រាវរបស់លោក លោក សារិន ឆាក បានសរសេរនិក្ខេបបទមួយ ជាភាសា​បារាំង មានចំណងជើង Les Frontières du Cambodge (ព្រំដែននៃប្រទេសកម្ពុជា) ដែលបានចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៦។ និក្ខេបបទនេះ មានបកប្រែជាភាសាខ្មែរ បោះពុម្ពផ្សាយជាសៀវភៅ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៤។ និក្ខេបបទនេះ ជាមូលដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រ និងបច្ចេកទេស ដ៏សំខាន់បំផុត ដែលបង្ហាញថា ប្រទេសជិតខាង ប្រើល្បិចគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីលេបត្របាក់ទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា ឥតឈប់ឈរ។ និក្ខេបបទនេះ ធ្វើឲ្យលោក សារិន ឆាក ទទួលបានសញ្ញាបត្រ ជាបណ្ឌិតវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ ពីសាកលវិទ្យាល័យទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង។

លោក សារិន ឆាក ជាអ្នកស្នេហាជាតិដ៏ពិតប្រាកដ ដែលបានដង្ហែតាមសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ គ្រប់កាលៈទេសៈ ទាំងក្នុងសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ ទាំងក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០។ លោកបានធ្វើជាឯកអគ្គរាជទូត និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ។

នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ ពួកខ្មែរក្រហម បានចាប់លោក សារិន ឆាក យកទៅឃុំឃាំងនៅមន្ទីរគុកបឹងត្របែក ពីព្រោះលោកជាបញ្ញាវន្តជាន់ខ្ពស់ ដែលអង្គការលើមិនទុកចិត្ត។ តែបន្ទាប់មក ពួកខ្មែរក្រហម បានឲ្យលោកទៅធ្វើការ នៅក្រសួងការបរទេសវិញ ពីព្រោះលោកមានជំនាញខ្ពស់ ខាងការកំណត់ព្រំដែនតាមផ្លូវច្បាប់ រវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសវៀតណាម។ បន្ទាប់ពីកងទ័ពវៀតណាម បានចូលមកលុកលុយប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ លោក សារិន ឆាក ត្រូវបានកងទ័ពយួនកុម្មុយនីស្ត ចាប់យកទៅឃុំឃាំង នៅប្រទេសវៀតណាម។ តាំងពីនោះមក លោក សារិន ឆាក ត្រូវបានបាត់ខ្លួនជារៀងរហូត។ ប្រភពព័ត៌មានគួរឲ្យជឿទុកចិត្ត បានឲ្យដឹងថា ពួកយួនកុម្មុយនីស្តបានកម្ចាត់លោក សារិន ឆាក មិនឲ្យវិលត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញទេ ដោយសារតែខ្លាចលោក សារិន ឆាក ប្រើប្រាស់ចំណេះ និងជំនាញរបស់លោក ដើម្បីជួយការពារបូរណភាពទឹកដី នៃប្រទេសកម្ពុជា។

…………………………….
(អត្ថបទភាសាខ្មែរដោយ សហការី / Cambodia Symbol Of Change)