Monthly Archives: August 2017

ហេតុអ្វីត្រូវកប់ចោល គ្មានការស៊ើបអង្កេត ករណីត្រកូល ហ៊ុន ពុករលួយ រំលោភអំណាច និង រំលោភសិទ្ធិមនុស្្ស?

Captureដេថេថរេថ

(អត្ថបទ RFA Khmer, 18-8-2017, ដោយ តាំង សារ៉ាដា)

អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ​ដែល​តាមដាន​អំពី​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ និង​តម្លាភាព​ក្នុង​សង្គម ជំរុញ​ឲ្យ​សមត្ថកិច្ច​ បើក​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ ករណី​ពុករលួយ​នៃ​គ្រួសារ មេដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា តាម​រយៈ​ការ​រក​ឃើញ​របស់​ អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ពិភពលោក (Global Witness = GW) កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៦ ដែល​បើក​កកាយ​ ពី​របរ​រក​ស៊ី​ជា​ប្រព័ន្ធ​របស់​ គ្រួសារ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដើម្បី​បញ្ចប់​នូវ​ភាព​មន្ទិល​សង្ស័យ​ របស់​មហាជន និង​ជា​ការ​ផ្ដល់​នូវ​ក្ដី​សង្ឃឹម​ថ្មី​ ដល់​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ របស់​ប្រទេស។

​របាយការណ៍ ​និង​ភស្តុតាង​របស់​ អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ពិភពលោក គ្លបល វីនេស (Global Witness) កាល​ពី​ឆ្នាំ ​២០១៦ ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា ការ​ត្រួតត្រា​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស ដែល​បង្ហាញ​ពី​ អធិរាជ​ត្រកូល “ហ៊ុន” កំពុង​ក្ដោបក្ដាប់​សេដ្ឋកិច្ច​ធំៗ ​របស់​កម្ពុជា ដោយ​អំពើ​ពុករលួយ រំលោភ​អំណាច និង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​នោះ ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា ហាក់​កប់​ចោល​បាត់ស្រមោល​ឆ្ងាយ ​ពី​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​របស់​ អង្គភាព​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុករលួយ។

ប្រធាន​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​គណនេយ្យភាព​សង្គម​កម្ពុជា លោក សន ជ័យ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ភាព​ព្រងើយកន្តើយ​របស់​សមត្ថកិច្ច​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ចំពោះ​របាយការណ៍​របស់ ​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ពិភពលោក គ្លបល វីនេស ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​ពុករលួយ ​របស់​គ្រួសារ​ត្រកូល “ហ៊ុន” នោះ​នៅ​តែ​ផ្ដល់​ភាព​មន្ទិលសង្ស័យ ​ដល់​មហាជន​មិន​ចេះ​ចប់។ លោក​បន្ត​ថា ប្រសិនបើ​រដ្ឋាភិបាល ​មិន​បើក​ការ​ស៊ើប​អង្កេត ​ករណី​គ្រួសារ​អធិរាជ​ត្រកូល “ហ៊ុន” នេះ​ទេ នោះ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ របស់​កម្ពុជា ហាក់​គ្មាន​ន័យ​អ្វី ឬ​គ្មាន​សង្ឃឹម​អ្វី​ទាំង​ទាំង​អស់​ ចំពោះ​ពលរដ្ឋ៖ «ខ្ញុំ​យល់​ថា ការ​រក​ឃើញ​ណា​មួយ​ដោយ​អង្គការ​ជាតិ​ក្ដី ដោយ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ក្ដី គួរ​តែ​មាន​ការ​បំភ្លឺ ហើយ​វា​ក៏​ជា​តម្រុយ​នៃ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ដែរ ឬ​ការ​សិក្សា​បន្ថែម ហើយ​អាជ្ញាធរ​ក្រោយ​ពី​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ពេល​រក​ឃើញ​ពិត ឬ​មិន​ពិត​គេ​ចាំបាច់​ត្រូវតែ​បង្ហាញ​នូវ​របាយការណ៍ ឬ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ហ្នឹង ដើម្បី​ប្រយោជន៍​នៃ​របៀប​នៃ​ការ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ការ​លើក​ឡើង។ ការ​ដែល​ទុក​ឲ្យ​រឿង​ហ្នឹង​នៅ​ស្ងាត់ស្ងៀម មិន​មាន​ការ​បំភ្លឺ​ណា​មួយ​អា​ហ្នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​មតិ​មហាជន​ហ្នឹង​គេ​វាយ​តម្លៃ​ទៅ​លើ​ហេតុផល​ផ្សេងៗ​គ្នា»

គ្លបល វីនេស រក​ឃើញ​ថា គ្រួសារ​ត្រកូល “ហ៊ុន” បាន​កាន់​កាប់​ផ្ទាល់ ឬ​កាន់​កាប់​ដោយ​ផ្នែក ​ក្នុង​ក្រុមហ៊ុន​ជា​ច្រើន ​ដែល​មាន​ដើម​ទុន ​ចុះ​បញ្ជី​ជាង ២០០ ​លាន​ដុល្លារ​សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយ​បាន​ដាក់​ភាគហ៊ុន ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​បរទេស​ ដែល​មាន​យីហោ​ល្បីៗ​ដូច​ជា Apple, Unilever, Visa, Nestle, Honda និង​ក្រុមហ៊ុន​ចំនួន ១១៤​ ផ្សេង​ទៀត​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។

​សហ​ស្ថាបនិក​របស់​អង្គការ គ្លបល វីនេស លោក ផាទ្រីក អាលី (Patrick Alley) ធ្លាប់​ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា ក្រៅ​ពី​ឪពុក​របស់​ពួកគេ ​កំពុង​គ្រប់គ្រង​យោធា ប៉ូលិស តុលាការ រដ្ឋសភា និង​ស្ថាប័ន​របស់​រដ្ឋ​ទាំង​ឡាយ​ហើយ​នោះ ចំណែក​កូនៗ និង​សាច់​ញាតិ​របស់​គាត់​ជា​ច្រើន​ទៀត ​កំពុង​គ្រប់គ្រង​សេដ្ឋកិច្ច​សំខាន់ៗ ​របស់​ប្រទេស​ទាំង​មូល​តែម្ដង។ លោក​បន្ត​ថា ពួកគេ​គួរ​តែ​ប្រកាស​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​ខ្លួន​ជា​សាធារណៈ ស្រប​តាម​ច្បាប់​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុករលួយ ​របស់​កម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ​រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ លោក​មិន​ដែល​ឃើញ​មាន​ការ​បង្ហាញ​ប្រាក់​ចំណូល​ទាំង​នោះ​ទេ។

សមាសភាព​នៃ​ អធិរាជ​គ្រួសារ ​ត្រកូល “ហ៊ុន” ដែល​កំពុង​រក​ស៊ី​កាក់កប​ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា រួម​មាន​ អ្នកស្រី ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន, លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត, ហ៊ុន ម៉ានី, ហ៊ុន ម៉ានិត, ហ៊ុន ម៉ាណា, ហ៊ុន ម៉ាលី, ហ៊ុន ចិន្តាវី, ហ៊ុន តូ, ឌី វិជ្ជា, ហ៊ុន ជា, ហ៊ុន គិមលេង, ហ៊ុន ចន្ធូ, សុខ ពុទ្ធិវុធ, សេង ឃាង, ឌី ចូច, ឌី ប្រឹម និង​មនុស្ស​មួយ​គំនរ​រាប់​មិន​អស់​ទៀត។ ពួកគេ​កំពុង​គ្រប់គ្រង និង​មាន​ភាគហ៊ុន​ក្នុង​ក្រុមហ៊ុន​ផ្នែក​ឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម រ៉ែ ព្រៃឈើ ថាមពល រោងចក្រ កន្លែង​កម្សាន្ត តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស សណ្ឋាគារ ទេសចរណ៍ រោងចក្រ ល្បែង​ស៊ីសង ដឹក​ជញ្ជូន ហិរញ្ញវត្ថុ សារព័ត៌មាន និង​ក្រុមហ៊ុន​ជា​ច្រើន​ទៀត។ នេះ​បើ​តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​អង្គការ គ្លបល វីនេស។

​ប្រធាន​អង្គភាព​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុករលួយ លោក ឱម យ៉ិនទៀង មិន​អាច​ធ្វើ​សេចក្ដី​អត្ថាធិប្បាយ​ជុំវិញ​ការ​រក​ឃើញ​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ពិភពលោក គ្លបល វីនេស នេះ​ទេ។

​ក្រៅ​ពី​គ្មាន​ចំណាត់​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ករណី​ពុករលួយ​ខ្នាត​កំពូល​នេះ កន្លង​មក​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល ក៏​ធ្លាប់​បាន​ចាត់​ទុក​របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ពិភពលោក​មួយ​នេះ​ថា ជា​របាយការណ៍​ដែល​មាន​ចរិត​នយោបាយ និង​ជា​របាយការណ៍​ ដែល​វាយ​ប្រហារ​រដ្ឋាភិបាល។ ក្រុម​អ្នកឃ្លាំមើល​និយាយ​ថា ដោយសារ​តែ​គ្មាន​សមត្ថកិច្ច​ណា​មួយ ​ហ៊ាន​ចេញ​មុខ​បើក​ការ​ស៊ើប​អង្កេត ​បញ្ហា​ពុករលួយ​ខ្នាត​ធំ​ទាំង​នេះ​ហើយ បាន​ជា​អំពើ​ពុករលួយ ​នៅ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ភាព​អាថ៌កំបាំង​នៅ​ឡើយ។

​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ពិភពលោក ​កន្លង​មក​ ក៏​បាន​វាយ​តម្លៃ​ផង​ដែរ​ថា អំពើ​ពុករលួយ​ជា​លក្ខណៈ​ប្រព័ន្ធ ​លំដាប់​កំពូល​នៅ​កម្ពុជា កើត​ឡើង​ដោយសារ​តែ​សំណាញ់​អំណាច​គ្រួសារ និង​បក្សពួក​និយម។ ​អង្គការ​នេះ​ បាន​រក​ឃើញ​អំពី ​រចនាសម្ព័ន្ធ​អំណាច ​ត្រកូល “ហ៊ុន” ដែល​ចង​ក្រឡា​ដូច​សំបុក​ពីងពាង​ជាមួយ​គ្រួសារ​របស់​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់ កំពូលៗ​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល ​រួម​មាន៖ Read more

Advertisements

សុខ ទូច ទទួលស្គាល់ថា ភូមិកំណើតសម្តេច ហេង សំរិន ស្ថិតក្នុងទឹកដី វៀតណាម

19961368_1784363544912449_8654208286326023692_n

ភូមិកំណើត លោក ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភាជាតិ ស្ថិតនៅជាប់ព្រំដែន កម្ពុជា-វៀតណាម បានកាត់មួយចំរៀកទៅឲ្យ វៀតណាម ក្រោយបោះបង្គោលព្រំដែនថ្មី តាមសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនថ្មី ឆ្នាំ២០០៥។ ភូមិកំណើត លោក ហេង។ ភូមិកំណើតរបស់លោក នៅភូមិអន្លុងជ្រៃ និង ថ្លុកត្រាច ឃុំកក់ ស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ (ពីមុននៅក្នុង ខេត្តកំពង់ចាម)។ (ដោយ ម៉ែន ណាត)


លោក សុខ ទូច៖​ សម្តេច ហេង សំរិន ទេជាអ្នកយកដីវៀតណាមនៅ

(VOD News, ដោយ លោក ពៅ មេត្តា​​, ថ្ងៃសុក្រ ទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧)

ប្រធានរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា ថ្លែងថា​ បើអ្នកណាមួយដឹងថា មានប្រទេសជិតខាងឈ្លានពាន ​ចូលទឹក​ដីកម្ពុជា ឲ្យប្រាប់រូបលោកហើយថា ចំពោះករណីចោទ វៀតណាម ទន្ទ្រានយកដីកម្ពុជា ក្បែរផ្ទះលោក ហេង សំរិន នោះគឺលោកថា មិនពិតទេ។​

នៅក្នុងសន្និសីទ ស្តីពីស្ថានភាពព្រំដែន នៅព្រឹកនេះ លោក សុខ ទូច​ បានច្រានចោល ​ចំពោះការចោទថា វៀតណាម​ ឈ្លានពាន​ផ្ទះ លោក ​ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភាកម្ពុជា ដោយលោកថា លោក ហេង សំរិន ទេ ជាអ្នក​យកដីវៀតណាម​ រស់នៅ។​ លោកថ្លែងថា «សម្តេច ហេង សំរិន ទេ ជាអ្នកយកដី វៀតណាម នៅនោះ។ ដោយសារ គាត់នៅទៅ De Facto គាត់នៅយូរទៅ ដោយសារទម្លាក់ផែនទីទៅ ដីលោកតា ហេង សម្តេច ហេង សំរិន នោះ បានទៅវៀតណាម​ ប៉ុន្តែគាត់ នៅយូរ…»

ក្នុងពេលសន្និសីទនោះ លោក សុខ ទូច ក៏បានព្រមាន​ ចំពោះអ្នកដែលនិយាយថា វៀតណាម​ឈ្លានពានបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ដោយមិនមានភស្តុតាង អាចព្រឈមមុខផ្លូវច្បាប់។​

ទន្ទឹមនឹងការលើកឡើង ពីបូរណភាពទឹកដីនេះ លោក កឹម សុខា មេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង នៅក្នុងវេទិកាមួយ នៅខេត្តកំពង់ធំ នៅថ្ងៃនេះ ថ្លែងថា គោលដៅគណបក្សរបស់លោក ចង់ឲ្យប្រទេសមានឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដីពេញលេញ មិនរណបបរទេស។​

អ្នកវិភាគបញ្ហាសង្គម លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ មិនបកស្រាយបញ្ហាព្រំដែន នៅចំណុចផ្ទះ លោក ហេង សំរិន ទេ ប៉ុន្តែលោក​ថា ការរឹតត្បិតមិនឲ្យមហាជន និយាយពីបញ្ហាព្រំដែននោះ មិនមែនជាការល្អទេ លោក​ថា អ្នកធ្វើការងារពាក់ព័ន្ធព្រំដែន ​គួរស្តាប់សម្តីមហាជន ឬ រៀបចំជាវេទិកាសាធារណៈ ដើម្បីពិគ្រោះពីបញ្ហាទាំងនេះ។​ លោក​មាន​ប្រសាសន៍ថា៖ «បើ​យល់​ល្អណា ពី​បញ្ហា​ព្រំដែន ​ដែល​ធ្លាប់​មាន​នោះ គឺ​គួរ​តែ​ធ្វើ​កម្មវិធីមួយ​ គម្រោង​មួយ​ដែល​អាច​ទៅ​សួរ​អ្នក​ស្រុកចាស់ៗ​ ដែល​ធ្លាប់​រស់​នៅ​ទី​នោះ ថា តើ​ពី​មុន​នោះ គាត់​ចាំ​ថា ​​ព្រំ​ប្រទល់​វា​នៅ​កន្លែង​ណា? … តែ​កាល​ណា ​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​មាន​ការ​និយាយ​ផ្តេស​ផ្តាស​អី​ហ្នឹង ចុះ​បើ​គេ​និយាយ​ការពិត? តើ​ច្បាប់​ដាក់​ទោស​អ្នក​និយាយ​ការពិត​ដែរ​ទេ?»

វីអូឌី (VOD) មិនទាន់អាចសុំការបញ្ជាក់ ពីលោក ហេង សំរិន បានទេនៅថ្ងៃនេះ ដោយទូរសព្ទហៅចូលច្រើនដង តែមិនមានអ្នកទទួល។​​

កន្លងមកមានការចោទថា ការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន ជាមួយ វៀតណាម ​ធ្វើឲ្យកម្ពុជា បាត់បង់ទឹកដី ហើយថា សូម្បីផ្ទះជាភូមិកំណើត ​លោក ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា នៅស្រុកពញ្ញក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ បច្ចុប្បន្ន​ក៏ត្រូវ​វាស់វែងទៅថា នៅក្នុងទឹកដីវៀតណាម​ដែរ។​ ទោះយ៉ាងណា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់អះអាងថា ការដោះស្រាយបោះបង្គោលព្រំដែន ជាមួយវៀតណាម ធ្វើឲ្យកម្ពុជា​ចំនេញទឹកដី គឺលោកថា ផ្ទៃដីជាក់ស្តែងរបស់កម្ពុជា គឺធំជាង ​១៨១.០៣៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ៕ (រាយការណ៍បន្ថែមដោយ កញ្ញា ហ៊ាង សុគន្ធារី)


បញ្ជាក់ឡើងវិញ៖ «កូនកើតមុនឪ» បើតាម វ៉ា គឹមហុង ថ្លែងថា«បារាំង គូសផែនទី ដាក់ភូមិកំណើត ហេង សំរិន ទៅក្នុងទឹកដីយួន»!

លោក វ៉ា គឹមហុង បានក្រឡះសំដីអំពីរឿងដោះដូរភូមិកំណើតលោក ហេង សំរិន ថា «គ្មាន ការដោះដូរ ទេ» ប៉ុន្តែលោក ទទួលស្គាល់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានគោលការណ៍ «រកទីតាំង ផ្សេង មកដោះដូរជាមួយ វៀតណាម» ស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀង កាលពីថ្ងៃទី១៨-២០ ខែតុលា ២០១៦ កន្លងទៅ។ លោក វ៉ា គឹមហុង បន្តនិយាយកុហកថា «អាណានិគមបារាំង គូសផែនទី ដាក់ភូមិកំណើតលោក ហេង សំរិន ទៅក្នុងទឹកដីយួន» ការថ្ងែងរបស់លោក វ៉ា គឹមហុង នេះមានន័យថា «កូនកើតមុនឪ»

គួសបញ្ជាក់ថា អាណានិគមបារាំង បានបោះបង្គោលព្រំដែន ចំនួន ១២៤ បង្គោលរួចហើយ បន្ទាប់ ពីចុះអនុសញ្ញា បារាំង-កូសាំងស៊ីន-កម្ពុជា កាលពីឆ្នាំ១៨៧៣ ។ ហើយកាលនោះ ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន គឺជាខ្សែបន្ទាត់រដ្ឋបាលនៅឡើយ ពីព្រោះបារាំងគ្រាន់តែ បែងចែក ការគ្រប់គ្រង រវាងកម្ពុជា និង កូសាំងស៊ីន (កម្ពុជាក្រោម) ប៉ុណ្ណោះ។

បង្គោលព្រំដែនទាំង ១២៤ បានក្លាយជាបង្គោលព្រំដែន រវាងកម្ពុជា និង វៀតណាម នៅ ពេលដែល បារាំង កាត់ទឹកដីខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ឲ្យទៅវៀតណាម នៅថ្ងៃទី ០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩។ ហើយ ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែននេះ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ ដោយសន្និសីទ ទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស៊្វីស ឆ្នាំ១៩៥៤ ដែលមានភាគីប្រទេស ជាប់ព្រំដែនគ្នា ចូលរួមយល់ព្រម និង ទទួលស្គាល់ផែនទីព្រំដែន ខ្នាត ១/១០០.០០០ ដែលគូសដោយ ក្រុមភូមិសាស្រ្តឥណ្ឌូចិន។ ឯកសារពាក់ព័ន្ធរឿងព្រំដែន ឬ បូរណភាពទឹកដីខ្មែរទាំងអស់ ត្រូវបានរំលឹកឡើងវិញ ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១។

 

ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា និង គណៈកម្មាធិការព្រំដែនកម្ពុជា ប្រទេសបារាំង ពិគ្រោះយោបល់ ជាហូរហែរ អំពីបញ្ហាព្រំដែន, ផែនទីព្រំដែន, និង យន្តការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនខ្មែរ ជាមួយ វៀតណាម។ ក្រុមការងារពិគ្រោះយោបល់ យល់ស្របគ្នាថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាំបាច់ ត្រូវប្តឹងទៅ ប្រទេសហត្ថលេខីនៃ កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ និង តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) Read more